हे रति त्वं मया शप्ता दैत्यग्रस्ता भवाधुना । विजित्यदेवान्सेन्द्राश्च शम्बरस्त्वा हरिष्यति
तो म्हणाला, "हे रती, मी तुला शाप दिला आहे. आता एक दैत्य तुला पकडेल. शंबर नावाचा दैत्य देवांना आणि इंद्रांना जिंकून तुला घेऊन जाईल."
पुनरुवतं वरं प्रादात्सतीत्वां ते न यास्यति । छायां दत्त्वा तिष्ठ गेहे यावज्जीवति ते पतिः
पुन्हा त्याने तिला वर दिला, "तुझे पतिव्रत्य जाईल नाही. छाया ठेवून, पती जिवंत असेपर्यंत घरात राहा."
इति ते कथितं सर्वमितिहासं पुरातनम् । देवानां गुप्तचरितं श्रृणु दैत्येन्द्र सांप्रतम्
मी तुला हे सर्व प्राचीन इतिहास सांगितला. आता, दैत्यराजा, देवतांचे गुप्त चरित्र ऐक.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र सुभद्रश्च महाबलः । कुम्भाण्डभ्राता बलवान्बाणसेनापतीश्वरः
इतक्यात तिथे बलवान सुभद्र आला. तो कुम्भांडाचा भाऊ आणि बाणसेनेचा सेनापती होता.
निर्भत्सर्य बाणं समरे शस्त्रपाणिर्महारथः । श्रीकृष्णपौत्रं शूलं च चिक्षेप प्रलयाग्निवत्
तो महान रथी, हातात शस्त्र घेऊन, युद्धात बाणाला फटकारलं. त्याने कृष्णाच्या नातवावर प्रलयाग्नीप्रमाणे तेजस्वी भाला फेकला.
अर्धयन्द्रेण तच्छूलं चिच्छेद कामपुत्रकः । शक्तिं चिक्षेप भद्रश्च शतसूर्यसमप्रभाम्
कामपुत्रकाने अर्धचंद्र बाणाने तो भाला दोन तुकडे केला. भद्राने शंभर सूर्यांसारखा तेजस्वी शूल फेकला.
वैष्णवास्त्रेण चिच्छेद तां शक्तिं कामपुत्रकः । नारायणास्त्रं चिक्षेप सुभद्रो रणमूर्धनि
कामपुत्रानं वैष्णव अस्त्राने त्या शस्त्राचा छेद केला. रणाच्या मध्यभागी सुभद्रानं नारायणास्त्र सोडले.
प्रणम्य शेते निर्भीतो मदनस्य सुतो बली । ऊर्ध्वमस्त्रं च बभ्राम शतसूर्यसमप्रभम्
मदनपुत्रानं वंदन करून निर्धास्तपणे खाली पडला आणि शंभर सूर्यांसारखा तेजस्वी वरती जाणारा अस्त्र फिरवू लागला.
प्रलीनमस्त्रमाकाशे विश्वसंहारकारणम् । अस्त्रे गते सोऽनिरुद्धो गृहीत्वा च महानसिम्
विश्वाचा संहार करू शकणारे ते अस्त्र आकाशातच विरघळले. अस्त्र नाहीसे होताच अनिरुद्धानं मोठी तलवार उचलली.
प्रबभञ्जभद्ररथं जघानाश्वांश्च सारथिम् । जघान तं सुभद्रं च लीलया रणमूर्धनि
त्याने सुभद्राचं रथ फोडलं, घोडे आणि सारथीलाही मारलं. रणभूमीच्या मध्यभागी सहजपणे सुभद्रालाही पराभूत केलं.
हते सुभद्रे बाणश्च महाबलपराक्रमः । वाणानां शतकं चापि चक्षेप रणमूर्धनि
सुभद्र मरण पावल्यावर, महाबली आणि पराक्रमी बाणानं रणाच्या मध्यभागी शंभर बाण सोडले.
कामात्मजोऽग्निबाणेन बाणोधं प्रददाह सः । बाणश्चिक्षेप ब्रह्मास्त्रं सृष्टिसंहारकारणम्
कामपुत्रानं अग्निबाणाने बाणाचं शरीर जाळून टाकलं. बाणानं मग सृष्टी आणि संहार करणारे ब्रह्मास्त्र सोडलं.
दृष्ट्वा कामात्मजः शीघ्रं सबीजं मन्त्रपूर्वकम् । ब्रह्मस्त्रेणैव सहसा संजहारावलीलया
हे पाहून कामपुत्रानं मंत्रांसह आणि बीजांसह ब्रह्मास्त्र सहजपणे थांबवलं.
बाणः पाशुपतं क्षेप्तुं समारेभे च कोपतः । निषिद्धश्च गणेशेन स्कन्देन शंभुना तथा
रागाने बाणा पाशुपतास्त्र सोडायला सज्ज झाला, पण गणेश, स्कंद आणि शंभूनं त्याला थांबवलं.
तद्दृष्ट्वा सोऽनिरुद्धस्तं धनुर्बाणौघ संयुतम् । मुमोच जृम्भणे युद्धे शीघ्रं तं च महारथम्
हे पाहून अनिरुद्धानं धनुष्य आणि बाण सज्ज करून युद्धात त्या महान रथावर झांभरणास्त्र झटकन सोडलं.
जडो बभूव बाणश्च निश्चेष्टो रणमूर्धनि । पुनश्चिक्षेप निद्रास्यं निद्रितं तं चकार सः
बाणा रणभूमीत जड आणि निश्चेष्ट झाला. पुन्हा अनिरुद्धानं निद्रास्त्र सोडून त्याला गाढ झोपेत टाकलं.
बाणं तं निद्रितं दृष्ट्वा गृहीत्वा खड्गमुत्तमम् । बाणं हन्तुं समुद्यन्तं वारयामास कार्तिकः
बाणा झोपेत असल्याचं पाहून अनिरुद्धानं उत्तम तलवार उचलली. बाणाला मारायला निघाला असता, कार्तिकेयाने त्याला थांबवलं.
स्कन्दश्च शतबाणौश्च वारयामास लीलया । अनिरुद्धं महाभागं बलवान्तं धनुर्धरम्
स्कंद आणि शतबाणधारी यांनीही खेळकरपणे बलवान, धनुर्धारी अनिरुद्धाला रोखलं.
अनिरुद्धश्च सहसा तथा शक्त्या दुरत्यया । बभञ्ज कार्तिकरथं रत्नेन्द्रसारनिर्मितम्
अनिरुद्धानं एक अत्यंत भेदक शक्तीने अचानक रत्नांनी बनवलेला कार्तिकेयाचा रथ फोडून टाकला.
गदया कार्तिकः क्रुद्धोऽप्यनिरुद्धरयं मुदा । बभञ्ज लीलया तत्र क्षणेन रणमूर्धनि
कार्तिकेय रागावला असला तरी आनंदाने आणि सहजपणे रणभूमीत क्षणातच अनिरुद्धाचा रथ गदेद्वारे फोडून टाकला.
अनिरुद्धोऽर्धचन्द्रेण क्षुरधारेण लीलया । चिच्छेद कार्तिकधनुर्भल्लास्त्रेण नियोजितम्
अनिरुद्धानं अर्धचंद्र आणि कड धार असलेल्या बाणाने सहजपणे कार्तिकेयाचं भल्लास्त्र लावलेलं धनुष्य छेदलं.
जधान कार्तिकस्तं च गदया च दुरन्तया । गदां जग्राह तद्धस्ताज्जवेन मदनात्मजः
कार्तिकेयाने आपल्या प्रचंड गदेद्वारे अनिरुद्धावर प्रहार केला. पण मदनपुत्रानं लगेच ती गदा त्याच्या हातातून हिसकावली.
शूलं गृहीत्वा स्कन्दं च तमेव हन्तुमु द्यतम् । अनिरुद्धश्च कोपेन प्रेरयामास दूरतः
कार्तिकेयाने शूल उचलून त्याला मारायला धाव घेतली, पण अनिरुद्धानं रागाने त्याला दूर फेकून दिलं.
कार्तिकः पुनरागत्य गृहीत्वा कामपुत्रकम् । गृहीत्वा च करेणैव पातयामास भूतले
कार्तिकेय पुन्हा परत आला, कामपुत्राला पकडून स्वतःच्या हाताने त्याला जमिनीवर आपटून दिलं.
अनिरुद्धो गृहीत्वाऽसिं प्रभुस्तस्थौ महाबलः । तयोर्विरोधं दूरं च प्रचकार गणेश्वरः
अनिरुद्धाने आपली तलवार उचलली आणि तो अत्यंत बलवानपणे ठाम उभा राहिला. गणांचा प्रमुख दोन्ही शत्रूंना दूर ठेवत होता.
कार्तिकः प्रययौ गेहमूषागेहं स्मरात्मजः । सर्व निवेदितुं शंभुं प्रययौ स गणेश्वरः
कार्तिकेय, जो कामदेवाचा पुत्र आहे, आपल्या घरी गेला. गणेश्वर मात्र सर्व घडलेली घटना शंभूला सांगण्यासाठी निघाला.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारादनाo बाणयुo षोडशाधिकशततमोऽध्यायः
या प्रकारे नारदांनी बाणासुराला सांगितलेल्या 'श्रीकृष्ण जन्म' या नावाच्या श्रीब्रह्मवैवर्त पुराणाच्या एकशे सोळाव्या अध्यायाचा येथे समारोप झाला.
अथ सप्तदशाधिकशततमोऽध्यायः नारायण उवाच गणेशस्तु शिवस्थानं गत्वा नत्वा महेश्वरम् । सर्व विज्ञापयामास क्रमेण च पृथक्पृथक्
आता एकशे सतरावा अध्याय सुरू होतो. नारायण म्हणाले: गणेशाने शंकराच्या निवासस्थानी जाऊन महादेवाला वंदन केले आणि सर्व घडामोडी एकामागोमाग एक सांगितल्या.
बाणानिरुद्धयोर्युद्धं सुभद्रनिधनं तथा । स्कन्दानिरुद्धयोर्युद्धमनिरुद्धस्य विक्रमम्
त्याने बाण आणि अनिरुद्ध यांचे युद्ध, सुभद्रेचा मृत्यू, स्कंद आणि अनिरुद्ध यांचे युद्ध आणि अनिरुद्धाचे शौर्य यांचे वर्णन केले.
गणेशवचनं श्रुत्वा प्रहस्य भगवान्भवः । उवाच श्लक्ष्णया वाचा सुगुप्तं वेदसंमतम्
गणेशाचे बोलणे ऐकून भगवान भव हसले आणि मृदू, गुप्त आणि वेदमान्य अशा वाणीने बोलू लागले.