धर्मार्थकाममोक्षांश्च दातुं शक्ता सुपूजिता
योग्य रीतीने पूजली गेल्यास, ती धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष देऊ शकते.
प्रधानांशस्वरूपा च प्रकृतिश्च वसुन्धरा
ती प्रधान तत्त्वाचे मूळ रूप, प्रकृती आणि वसुंधरा आहे.
रत्नाकारा रत्नगर्भा सर्वरत्नाकराश्रया
ती रत्नांची उत्पत्ती, रत्नांनी भरलेली आणि सर्व रत्नांच्या खाणांची आधार आहे.
सर्वोपजीव्यरूपा च सर्वसम्पद्विधायिनी
ती सर्वांचा आधार आहे आणि सर्व संपत्ती देणारी आहे.
प्रकृतेश्च कला या यास्ता निबोध मुनीश्वर 2.1.
मुनिश्रेष्ठा, आता प्रकृतीच्या विविध शक्तींबद्दल जाणून घे.
स्वाहादेवी वह्निपत्नी त्रिषु लोकेषु पूजिता
स्वाहा देवी, अग्नीची पत्नी, तिन्ही लोकांत पूजली जाते.
दक्षिणा यज्ञपत्नी च दीक्षा सर्वत्र पूजिता
दक्षिणा ही यज्ञाची पत्नी आहे आणि दीक्षा सर्वत्र सन्मानित आहे.
स्वधा पितॄणां पत्नी च मुनिभिर्मनुभिर्नरैः
स्वधा ही पितरांची पत्नी असून, तिला ऋषी, मनु आणि माणसे आदराने वंदन करतात.
स्वस्तिदेवी वायुपत्नी प्रति विश्वेषु पूजिता
स्वस्तिदेवी ही वायूची पत्नी असून, तिला सर्व विश्वदेवांमध्ये मान मिळतो.
पुष्टिर्गणपतेः पत्नी पूजिता जगतीतले
पुष्टी ही गणपतीची पत्नी असून, ती पृथ्वीवर पूजली जाते.
अनन्तपत्नी तुष्टिश्च पूजिता वन्दिता सदा
अनंताची पत्नी तुष्टी ही नेहमी पूजली जाते आणि तिची स्तुती केली जाते.
ईशानपत्नी सम्पत्तिः पूजिता च सुरैर्नरैः
ईशानाची पत्नी संपत्ती हिला देव आणि माणसे दोघेही सन्मान देतात.
धृतिः कपिलपत्नी च सर्वैः सर्वत्र पूजिता
धृति ही कपिलाची पत्नी असून, तिला सर्वत्र सर्वजण पूजतात.
यमपत्नी क्षमा साध्वी सुशीला सर्वपूजिता
यमाची पत्नी क्षमा ही सती, सद्गुणी असून, सर्वांकडून सन्मान मिळवते.
क्रीडाधिष्ठातृदेवी सा कामपत्नी रतिः सती 2.1.
रती ही कामाची पत्नी असून, ती क्रीडा करण्याची अधिष्ठात्री देवी आहे आणि सती आहे.
सत्यपत्नी सती मुक्तिः पूजिता जगतां प्रिया
मुक्ती ही सत्याची पत्नी असून, ती जगात प्रिय आणि पूज्य आहे.
मोहपत्नी दया साध्वी पूजिता च जगत्प्रिया
दया ही मोहाची सती पत्नी असून, ती जगात पूजली जाते आणि सर्वांना प्रिय आहे.
पुण्यपत्नी प्रतिष्ठा सा पुण्यरूपा च पूजिता
प्रतिष्ठा ही पुण्याची पत्नी असून, ती पुण्यस्वरूप आणि पूज्य आहे.
सुकर्मपत्नी कीर्तिश्च धन्या मान्या च पूजिता
कीर्ती ही सुकर्माची पत्नी असून, ती धन्य, मान्य आणि पूज्य आहे.
क्रिया उद्योगपत्नी च पूजिता सर्वसङ्गता
क्रिया ही उद्योगाची पत्नी असून, ती सर्व कार्यांमध्ये पूजली जाते.
अधर्मपत्नी मिथ्या सा सर्वधूर्तैश्च पूजिता
मिथ्या ही अधर्माची पत्नी असून, सर्व दुष्ट लोक तिचा सन्मान करतात.
सत्ये अदर्शना या च त्रेतायां सूक्ष्मरूपिणी
सत्ययुगात जी अदृश्य आहे आणि त्रेतायुगात सूक्ष्म रूपात आहे, तीच अदर्शन आहे.
कलौ महाप्रगल्भा च सर्वत्र व्याप्तिकारणात्
कलियुगात ती अत्यंत धीट होते, कारण ती सर्वत्र पसरलेली असते.
शान्तिर्लज्जा च भार्ये द्वे सुशीलस्य च पूजिते
शांती आणि लज्जा या दोन सद्गुणींच्या पत्नी असून, त्या दोघीही पूज्य आहेत.
ज्ञानस्य तिस्रो भार्याश्च बुद्धिर्मेधा स्मृतिस्तथा 2.1.
ज्ञानाच्या तीन पत्नी आहेत — बुद्धी, मेधा आणि स्मृती.
मूर्त्तिश्च धर्मपत्नी सा कान्तिरूपा मनोहरा
मूर्ती ही धर्मपत्नी असून, ती तेजस्वी आणि मनोहारी रूपाची आहे.
सर्वत्र शोभारूपा च लक्ष्मीर्मूर्तिमती सती
सर्वत्र लक्ष्मी ही सौंदर्य आणि शुभतेचे मूर्तिमंत रूप आहे.
कालाग्निरुद्रपत्नी च निद्रा या सिद्धयोगिनाम्
कालाग्निरुद्राची पत्नी निद्रा, सिद्ध योग्यांना मिळणारी झोप आहे.
कालस्य तिस्रो भार्य्याश्च सन्ध्या रात्रिर्दिनानि च
काळाच्या तीन पत्नी आहेत — संध्या, रात्र आणि दिवस.
क्षुत्पिपासे लोभभार्य्ये धन्ये मान्ये च पूजिते
भूक आणि तहान या लोभाच्या पत्नी आहेत, तसेच धन, मान आणि पूजा ह्याही त्याच्याच पत्नी आहेत.