रत्नकेयुरवलयरत्नमञ्जीररञ्जितम् । रत्नकुण्डलयुग्मेन गण्डस्थलविराजितम्
त्याच्या हातात रत्नांचे कंगण, बांगड्या आणि पायात रत्नांची पैंजण होती; त्याच्या गालांवर रत्नांच्या कुंडल्यांचा जोडा चमकत होता.
चन्दनोक्षितसर्वाङ्गं भूषितं पीतवाससा । सुचारुमालतीमाल्यवक्षः स्थलसमुज्ज्वलम्
त्याचे सर्व अंग चंदनाने लेपलेले होते, पिवळ्या वस्त्रांनी सजलेले होते, आणि त्याच्या छातीवर सुंदर माळतीच्या फुलांची माळ उजळत होती.
शयानं रत्नपर्यङ्के पुष्पचन्दनचर्चिते । तं दृष्ट्वा सहसा साध्वी तन्मूलं प्रययौ मुदा
तो रत्नांच्या पलंगावर फुलांच्या आणि चंदनाच्या लेपाने सुशोभित झोपलेला होता; त्याला अचानक पाहून, ती सती आनंदाने त्याच्या जवळ गेली.
उवाच मधुरं साध्वी हृदयेन विदूयता । कामात्मजप्रिया कान्ता कामबाणप्रपीडिता
ती सती, हृदयात गोंधळलेली, प्रेमाच्या बाणांनी व्याकुळ, कामदेवाच्या पुत्राची प्रिय आणि प्रियतमा, गोड बोलली.
ऊषोवाच कस्त्वं कामुक भद्रं ते मां भजस्व स्मरातुराम् । अतिप्रौढां नवोढां च नवसंगमलालसाम्
ऊषा म्हणाली: तू कोण आहेस, हे प्रेमळा? तुला शुभेच्छा! मी प्रेमाने व्याकुळ, अतिशय प्रौढ, नव्याने विवाह केलेली, आणि नव्या संगमाची इच्छुक आहे; मला स्वीकार.
तवानुरक्तां भक्तां च गान्धर्वेण समुद्वह । विवाहाष्टप्रकारेषु गान्धर्वः सुलभो नृणाम्
मी तुझ्यावर प्रेम करणारी, तुझी भक्त आहे; मला गंधर्व विवाहाने स्वीकार. आठ विवाह प्रकारांमध्ये गंधर्व विवाह पुरुषांसाठी सहज मिळणारा आहे.
अनुरक्तां प्रियां प्राप्य त्यजेद्यः कपटी पुमान् । तस्माद्याति महालक्ष्मीः शापं दत्त्वा सुदारुणम्
जो कपटी पुरुष, प्रेमळ आणि प्रियतमा मिळवून, तिला सोडतो, त्याला महालक्ष्मी स्वतः अत्यंत भयंकर शाप देते.
पुमानुवाच अहं कृष्णस्य पौत्रश्च कामदेवात्मजः स्वयम् । कथं गृह्णामि त्वां कान्ते तयोरनुमतिं विना
पुरुष म्हणाला: मी कृष्णाचा नातू आणि कामदेवाचा पुत्र आहे; दोघांची संमती नसताना, हे सुंदर, मी तुला कसा स्वीकारू?
इत्येवमुक्त्वा स पुमानन्तर्धानं चकार सः । कामेन व्याकुला कान्ता न दृष्ट्वा कान्तमीप्सितम्
असे बोलून तो पुरुष अदृश्य झाला; प्रेमाने व्याकुळ झालेली ती प्रियतमा, आपल्या इच्छित प्रियाला पाहू शकली नाही.
निद्रां त्यक्त्वा समुत्थाय तल्पादेव मनोहरात् । विषसाद सखीमध्ये प्रमत्ता रुदती भृशम्
ती झोप सोडून, मनोहारी पलंगावरून उठली; सखींच्या मध्ये बसून, ती अत्यंत व्याकुळ होऊन रडू लागली.
पप्रच्छ तां वराऽऽलीनां किं किमित्येव निश्चितम् । उवाच बौधयामास चित्रलेखा सुयोगिनी
तिच्या उत्तम सखीने वारंवार विचारले, 'काय झाले? काय झाले?' आणि चित्रलेखा, उत्तम योगिनी, तिला समजावू लागली.
चेतनं कुरु कल्याणि कस्माते भीतिरुल्बणा ।स्वयं शंभुः शिवा साक्षाद्दुर्लङ्ध्ये नगरे सति
चित्रलेखा म्हणाली: स्वतःला सावर, हे कल्याणी! तुझी भीती इतकी तीव्र का आहे? शंभू आणि शिवा स्वतः या अभेद्य नगरीत उपस्थित आहेत.
शिवस्मरणमात्रेण सर्वारिष्टं पलायते । शिवं भवति सर्वत्र शिव एव शिवालयः
फक्त शिवाचे स्मरण केल्याने सर्व अपयश दूर होते; सर्वत्र शुभता असते, कारण शिव स्वतः शुभतेचे घर आहे.
ध्यानाद्दुर्गतिनाशिन्याः सर्वं दुर्गं विनश्यति । ददाति मङ्गलं तस्मै सर्वमङ्गलमह्गला
दुर्गेचे ध्यान केल्याने, जी दुर्गती नष्ट करते, सर्व अडचणी नाहीशा होतात; ती सर्व शुभतेची मूळ आहे आणि ती त्याला आशीर्वाद देते.
चित्रलेखावचः श्रुत्वा किंचिन्नोवाच सुन्दरी । त्यक्त्वाऽऽहारं च निद्रां च पुरुषं चिन्तयेत्सदा
चित्रलेखाचे शब्द ऐकून, सुंदर स्त्री काहीच बोलली नाही; तिने अन्न आणि झोप सोडली, आणि सतत त्या पुरुषाचा विचार करत राहिली.
चित्रलेखा सखी गत्वा बाणमाह च तत्प्रियाम् । दुर्गां च शंकरं स्कन्दं गणेशं योगिनां गुरुम्
चित्रलेखा, तिची सखी, बाणाच्या प्रियाला जाऊन सांगितले, आणि दुर्गा, शंकर, स्कंद, गणेश आणि योगिनींच्या गुरूंना आवाहन केले.
चित्रलेखावचः श्रुत्वा रुरोदोच्चैर्भृशं सती । बाणश्य शंकराभ्याशे विषसाद प्रमूर्च्छितः जहास शंकरो दुर्गा कार्तिकेयो गणेश्वरः
चित्रलेखाच्या शब्दांनी सती जोरजोराने रडली; बाण शंकराजवळ बेशुद्ध होऊन पडला; शंकर, दुर्गा, कार्तिकेय आणि गणेश्वर हसले.
गणेश्वर उवाच यो ददाति ध्रुवं दुःखमन्यस्मै दमभमोहितः । सक्ष्मधर्मविचारेण स विन्दति चतुर्गुणम्
गणेश्वर म्हणाला: जो अहंकाराने दुसऱ्याला निश्चित दुःख देतो, त्याला खऱ्या न्यायाने ते दुःख चारपट परत मिळते.
शिवेशयोश्च क्रीडां च दृष्ट्वा या काममोहिता । वरं तस्यै ददौ दुर्गा वरमेव सुदुर्लभम्
शिव आणि त्याच्या पत्नीच्या खेळाकडे पाहून, जी कामाने मोहित झाली होती, दुर्गेने तिला एक फारच दुर्मिळ वर दिला.
स्वप्ने गत्वा स्वयं देवी मत्तं कृत्वा समरात्मजम् । अधुना वामपार्श्चे च शंभोस्तिष्ठति मूक्वत्
देवीने स्वप्नात जाऊन युद्धदेवाच्या पुत्राला मद्यपी केला; आता ती शंभूच्या डाव्या बाजूला मूकपणे उभी आहे.
सर्वं ज्ञात्वा च सर्वज्ञो भगवान्हरिरीश्वरः । स्वप्ने सुवेषं पुरुषं दर्शयामास कन्याकाम्
सर्व काही जाणून, सर्वज्ञ भगवान हरिने, इच्छुक कन्येला स्वप्नात सुंदर वेशातील पुरुष दाखवला.
सुवेषं पुरुषं दृष्ट्वा युवानं युवाती सती । परमेच्छा भवेत्तस्या धर्मभीत्या निवर्तते
सुंदर युवक पाहून, तरुणीला तीव्र इच्छा होते, पण धर्माची भीती असल्याने ती स्वतःला आवरते.
सुवेषं पुरुषं दृष्ट्वा पुंश्चली पापवंशजा । त्येजेन्निद्रां च स्वाहारं पतिं पुत्रं धनं गृहम्
पण सुंदर पुरुष पाहून, पापी वंशातील उन्मत्त स्त्री झोप, स्वतःचे अन्न, पती, पुत्र, धन आणि घर सोडते.
चेतनं गृहकार्य च कुललज्जां कुलद्वयम् । युवानं रतिशूरं चाप्यतिनीच न हि त्यजेत्
ती शहाणपण, घरकाम, दोन्ही कुटुंबांची इज्जत सोडते; पण अगदी नीच स्त्रीही तरुण, प्रेमी पुरुषाला सोडत नाही.
त्यजेज्जातिं च धर्मं च प्राणांश्च परिणामतः । तस्मात्प्राज्ञः प्रयत्नेन प्राणेभ्यो युवतीं सदा
ती जात, धर्म आणि शेवटी प्राणही सोडू शकते; म्हणून शहाण्यांनी नेहमी प्राणांपेक्षा जास्त तरुण स्त्रीचे रक्षण करावे.
परिरक्षेच्च सततं मायायुक्तां न विश्वसेत् । हृदयं क्षुरधाराभं नारीणां मधुरं वचः
नेहमी तिचे रक्षण करावे, फसवणुकीत पटाईत असलेल्या स्त्रीवर कधीच विश्वास ठेवू नये; स्त्रीचे बोलणे गोड असते, पण तिचे हृदय क्षुरधारासारखे तीक्ष्ण असते.
तासां मनो न जानन्ति सन्तो वेदाश्च वैदिका । प्रयातु द्वारकां सद्याश्चित्रलेखा सुयोगिनीं
त्यांचे मन शहाण्यांना किंवा वेदज्ञांना देखील कळत नाही; चित्रलेखा, कुशल योगिनी, तात्काळ द्वारका येथे जावी.
अनिरुद्धं समाहर्तुं प्रमात्तमवलीलया । इति श्रुत्वा महादेवो गणेशं तमुवाच ह
अनिरुद्ध, जो निष्काळजी आणि मोहात पडला आहे, त्याला परत आणण्यासाठी; हे ऐकून महादेवाने गणेशाला सांगितले.
न श्रुणोति यथा बाणः शुभकार्यं तथा कुरु । चित्रलेखा ययौ तुर्णं द्वारकाभवनं हरेः
जसे बाण ऐकत नाही, तसेच कर; चित्रलेखा लगेच हरिच्या द्वारका घराकडे गेली.
सर्वेषामपि दुर्लङ्ध्यं लीलया प्रविवेश सा । निद्रितं चानिरुद्धं च समाहृत्य च योगतः
ती सहज प्रवेशली, जिथे इतरांना शक्य नव्हते; योगशक्तीने तिने झोपलेल्या अनिरुद्धाला बाहेर आणले.