श्रीरामकदलीस्तम्भनिन्दितोरुस्थलोज्ज्वलाम् । अत्युच्चैर्वर्तुलाकारस्तनयुग्मविभूषिताम्
तिच्या उरू श्रीराम केळीच्या खोडांनाही लाजवणाऱ्या, तेजस्वी होत्या, आणि तिची स्तनयुग्मे अतिशय उंच व गोल, सुंदरपणे उठून दिसत होती.
नितम्बभारन म्रां च कामबाणप्रपीडिताम् । कामुकीं कमनीयां च पश्यन्तीं वक्रचक्षुषा
तिचे नितंब भरदार व आकर्षक, कामदेवाच्या बाणांनी व्याकुळ, ती कामुक आणि मनोहारी, वक्रदृष्टीने पाहणारी होती.
कुङ्कुमालक्तरक्ताक्तपादपद्मविराजिताम् । वायुप्रेरणवस्त्रेण व्यक्तगुव्तस्थलोज्ज्वलाम्
कुंकवाने आणि लाल रंगाच्या उटण्याने सजलेले तिचे कमलासारखे पाय फारच सुंदर दिसत होते. वाऱ्याने हलणाऱ्या वस्त्रामुळे तिच्या अंगाचा गुप्त भाग उजळून निघाला होता.
तां दृष्ट्वा कामपुत्रश्च कामोन्मथितमानसः । उवाच मधुरं रम्यं काममत्तां सुकोमलाम्
तिला पाहून, कामदेवाचा मुलगा, ज्याचे मन इच्छेने अस्वस्थ झाले होते, त्या सुंदर, प्रेमात रंगलेल्या आणि कोमल स्त्रीला गोड आणि मोहक शब्दांत बोलला.
चारुचम्पकवर्णाभां कामेन पुलकान्विताम् । अतिप्रौढां नवोढां च शृङ्गानेच्छासुचञ्चलाम्
ती सुंदर चंपक फुलासारखी तेजस्वी होती, कामाने रोमांचित झाली होती, अत्यंत प्रौढ, नव्याने लग्न झालेली आणि प्रेमाच्या खेळासाठी आतुर होती.
अनिरुद्ध उवाच किं देवी किं च गान्धर्वोका त्वं कामिनिकानने । कस्य सत्री कस्य कन्या वा कं वा वाञ्छसि सुन्दरि
अनिरुद्ध म्हणाला: देवी, तू कोण आहेस? गंधर्व कन्या आहेस का, की कामाच्या वनात राहतेस? सुंदर स्त्री, तू कुणाची पत्नी किंवा मुलगी आहेस, आणि तुला कोण हवा आहे?
त्रैलोक्यातुलसौन्दर्या मुनिमानसमोहिनी । न बिभेषि कथं ब्रूहि स्वयमेकाकिनी च माम्
त्रैलोक्यात तुझ्या सौंदर्याला तोड नाही, ऋषींच्या मनालाही मोहून टाकतेस; सांग, मी एकटा असताना तुला भीती का वाटत नाही?
अहं त्रैलोक्यनाथस्य पौत्रः कामात्मजोऽधुना । कान्तेऽहमनिरुद्धश्च नवीनयौवनाहतः
मी त्रैलोक्यनाथाचा नातू आहे, कामाचा मुलगा आहे; सुंदर स्त्री, मी अनिरुद्ध आहे, आणि नव्या तारुण्याने भारलेला आहे.
कमनीयश्च कामी च कामशास्त्रविशारदः । कामुकीकामनां पूर्णां कर्तुमेवेश्वरः स्वयम्
मी देखणा आणि कामुक आहे, प्रेमशास्त्रात पारंगत आहे, आणि स्वतःच कामुक स्त्रियांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करणारा स्वामी आहे.
मां भजस्व सुशीरे त्वं सुवेषं च सुशीलकम् । रतिशूरं रतिरसप्राज्ञं रतिरसप्रियम्
सुंदरिणी, माझ्याशी एकरूप हो, कारण मी नीटनेटक्या वेशात, चांगल्या स्वभावाचा, प्रेमात धाडसी, प्रेमाच्या आनंदात कुशल आणि त्या रसाचा प्रिय आहे.
रतिपुत्रं रतिरसं प्रमत्तं रसिकं प्रिये । युवानं व्याधिहीनं च कामुकं कामुकीच्छति
प्रिये, मी रतीचा पुत्र आहे, प्रेमाचा सार आहे, प्रेमात बेधुंद आणि रसिक आहे, तरुण आहे आणि रोगरहित आहे; कामुक स्त्रीला नेहमी कामुक पुरुषच हवा असतो.
विदग्धामु विदग्धं च कान्तमायाति कामतः । विदग्धाया विदग्धेन संगमो गुणवान्भवेत्
चतुर स्त्री इच्छेने चतुर पुरुषाकडे जाते; चतुर आणि चतुर यांचा संग खरोखरच गुणकारी असतो.
प्रच्छाद्य लोजनास्यं च नवसंगमलज्जिता । विलोकयन्ती वक्राक्षिकोणेन तमुवाच सा
ती नव्या संगामुळे लाजून, डोळे आणि चेहरा झाकून, डोळ्यांच्या कोपऱ्यातून त्याच्याकडे पाहत म्हणाली.
कामिन्युवाच कामुकः कामपुत्रोऽसि कामेन व्याकुलोऽधुना । भवांश्चेत्कामुकीयोग्यो न कामश्चिन्तितः कथम्
स्त्री म्हणाली: तू कामुक आहेस, कामाचा पुत्र आहेस, आणि आता इच्छेने अस्वस्थ झालेला आहेस; जर तू खरोखरच कामुक स्त्रीसाठी योग्य असशील, तर इच्छा पूर्ण का होत नाही?
पौत्रस्त्रैलोक्यनाथस्य स्वतः संभावितस्य च । स्वयं योग्यो योग्यपुत्रो विवाहं न कथं (व्यधाः) चन
तू त्रैलोक्यनाथाचा नातू आहेस, स्वतःच्या गुणांनी सन्मानित आहेस; स्वतः योग्य असून आणि योग्याचा पुत्र असूनही, तू लग्न का केले नाहीस?
विवाहीता यज्ञपत्नी सा च पुण्यव्रता सती । निश्चला सततं साध्या वर्धिनी सङ्गिनी सदा
लग्न केलेली पत्नी ही यज्ञाची सोबती असते, पुण्यव्रती, सती, नेहमी स्थिर, नेहमी जपावी अशी, वाढ करणारी आणि सदैव सोबत असणारी असते.
भयप्रीतिदानसाध्या गुप्तपत्नी त्वनिश्चला । नैमित्तिका न नीत्या सा सा च वेदविवर्जिता
ती प्रेम आणि भीतीच्या दानाने मिळवावी लागते, गुप्त पत्नी असते, स्थिर असते, केवळ हेतूसाठी घेतलेली असते, नियमाने नाही आणि वेदाबाहेर असते.
परं नरकसोपाना परत्रेहायशस्करा । साधुस्तत्र न हि रतो वंशजो वैष्णवो यदि
अशी संगती नरकाकडे नेणारी आहे, या जन्मात आणि पुढच्या जन्मात अपयश आणणारी आहे; विशेषतः वैष्णव वंशज असला तर, सज्जन माणूस अशा गोष्टीत कधीही रमण करत नाही.
यदि पूर्व भवेद्भ्रान्तो निवृत्तः साधुसङ्गतः । प्रवृत्तिरेषा भूतानां निवृत्तिस्तु महाफला
पूर्वी चुकला असला, पण आता वाईट मार्ग सोडून सत्पुरुषांच्या संगतीत आला, तर अशी निवृत्ती सर्व जीवांसाठी मोठे फळ देणारी असते.
प्रायश्चित्ती पुनर्लिप्तो निवृत्तः पातकी यदि । उवहास्यो भुवि भवेत्सर्वं कुञ्जरशौचवत्
पाप केलेल्या माणसाने प्रायश्चित्त करून आणि वाईट मार्ग सोडूनही, लोक त्याची टिंगल करतात, जसे हत्तीने आंघोळ केली तरी तो पुन्हा मळतो.
सुशीला सुन्दरी शान्ता धर्मपत्नी प्रशंसिता । पतिव्रता सुसाध्या सा शश्वत्सुप्रियवादिनी
ती सुसंस्कारित, सुंदर, शांत, आदर्श पत्नी आहे; पतीवर निष्ठावान, सहज आनंदी होते आणि नेहमी प्रेमाने बोलते.
कोमलाङ्गी विदग्धा च श्यामा रतिसुखप्रदा । एवंभूतां परित्यज्य वैष्णवस्तपसे व्रजेत्
तिचे अंग कोमल, ती बुद्धिमान, सावळी आणि प्रेमात आनंद देणारी आहे; अशी स्त्री सोडून वैष्णवाने तप करावे.
सा जेत्परिणता साध्वी शान्ता पुत्रवती यदा । अन्यथा च वृथा सर्वं तपसः स्खलनं भवेत्
ती परिपक्व, सती, शांत आणि मुलांची आई झाल्यावर योग्य आहे; अन्यथा सर्व काही व्यर्थ होते आणि तपाचा परिणाम नष्ट होतो.
असाधुश्च कुवंशश्चेत्परनारीं प्रयाति चेत् । स याति नरकं घोरं पितुशिः सप्तभिःसह
जो दुष्ट आणि वाईट वंशाचा पुरुष दुसऱ्या स्त्रीकडे जातो, तो आपल्या वडिलांसह आणि सात पिढ्यांसह भयानक नरकात पडतो.
अहमूषा बाणकन्या बाणः शंकरकिंकरः । बाणस्त्रैलोक्यविजयी शंकरो जगतां पतिः
मी उषा आहे, बाणाची कन्या; बाण शंकराचा सेवक आहे; बाण तीन लोकांचा विजेता आहे आणि शंकर सर्व जगाचा स्वामी आहे.
न स्वतन्त्रा पराधीना त्रिषु कालेषु कामिनी । पुंश्चली या स्वतन्त्रा साऽप्यसद्वंशप्रसूतिका
स्त्री स्वतंत्र नसते, ती तीन काळात दुसऱ्यावर अवलंबून असते; जी स्वतंत्र असते, ती वाईट वंशात जन्मलेली असते.
पिता ददाति कन्यां तां सुयोग्याय वराय च । कन्या वरं न याचेत धर्म एष सनातनः
वडील आपल्या कन्येला योग्य वराला देतात; कन्येने वर निवडू नये—हेच सनातन धर्म आहे.
त्वं च योग्योऽसि योग्याऽहं मामिच्छसि यदि प्रभो । बाणं प्रार्थय शंभुं वाऽऽप्यथवा पार्वतीं सतीम्
तू योग्य आहेस, मीही योग्य आहे; प्रभु, तुला माझी इच्छा असेल तर बाण, शंभू किंवा सती पार्वती यांना विनंती कर.
इत्युक्त्वा सुन्दरी साध्वी सान्तर्धाना बभूव ह । निद्रां तत्याज सहसा कामी कामात्मजो मुने
अशी बोलून ती सुंदर आणि सती स्त्री अदृश्य झाली; कामाचा पुत्र अचानक झोप सोडून उठला, हे मुनी.
बुद्धवा स्वप्नं स विज्ञाय कामेन व्यथितान्तरः । बभूव व्याकुलोऽशान्तो न दृष्ट्वा प्राणवल्लभाम्
तो जागा झाला, स्वप्न असल्याचे समजले; कामामुळे मन अस्वस्थ झाले, प्रियेला न पाहता तो बेचैन आणि शांत राहिला नाही.