चन्दनोक्षितमर्वाङ्गा मालतीमाल्यशोभिता । सप्तभिर्नृपपुत्रैश्चसमानीता च बालकैः
तिच्या संपूर्ण शरीरावर चंदनाचा लेप लावलेला होता, मोगऱ्याच्या माळांनी ती सजलेली होती, आणि सात राजकुमारांनी, जे अजून लहान होते, तिला घेऊन आले.
देवेन्द्राश्च मुनीन्द्राश्च सिद्धेन्द्रा नृपपुंगवाः । ददृशू रुक्मिणीं देवीं महालक्ष्मीं पतिव्रताम्
देवांचे, ऋषींचे, सिद्धांचे आणि राजांच्या प्रमुखांनी रुक्मिणी देवी महालक्ष्मी, जी आपल्या पतीला निष्ठावान होती, तिला पाहिले.
सप्तप्रदक्षिणाःकृत्वा प्रणम्य स्वपतिंसती । सिषेच शीततोयेन स्निग्धचन्दनपल्लवैः
सतीने आपल्या पतीची सात प्रदक्षिणा घालून, त्याला वंदन करून, थंड पाणी आणि कोवळ्या चंदनाच्या पानांनी त्याचे अभिषेक केले.
तां सिषेच जगत्कान्तः कान्ता शान्तां च सस्मिताम् । ददर्श कान्तः कान्तां च कान्तं कान्ता शुभे क्षणे
जगाचा प्रियकर असलेल्या कृष्णाने, आपल्या प्रिय, शांत आणि हसतमुख पत्नीवर पाणी शिंपडले; त्या शुभ क्षणी प्रियकराने प्रियतमेचा आणि प्रियतमेने प्रियकराचा एकमेकांकडे प्रेमाने पाहिले.
अथ देवी पितुः क्रोडे समुवास शुभानना । लज्जया नम्रवदना ज्वलन्ती च स्वतेजसा
मग देवी, शुभ्र चेहरा असलेली, लाजेखाली मान खाली घालून, पण स्वतःच्या तेजाने झळकत, आपल्या वडिलांच्या मांडीवर बसली.
राजा देवेश्वरीं तस्मै परिबूर्णतमाय च । प्रददौ संप्रदानेन वेदमन्त्रेण नारद
राजाने, सर्व विधी आणि वेदमंत्रांसह, त्या देवेश्वरीला, जो सर्वार्थाने परिपूर्ण आहे, त्याला समर्पण केले, हे नारद.
वसुदेवाज्ञया कृष्णः स्वस्तीत्युक्त्वा स्थितो मुदा । जग्राह देवीं देवश्च भवानीं च भवो यथा
वसुदेवांच्या आज्ञेने, कृष्णाने आनंदाने शुभाशीर्वाद देत उभा राहून, देवीला स्वीकारले, जसे शंकराने पार्वतीला स्वीकारले होते.
सुवर्णानां पञ्चलक्षं कृष्णाय परमात्मने । दक्षिणां तां ददौ राजा परिपूर्णतमाय च
राजाने कृष्णाला, जो परब्रह्म आहे, पाच लाख सुवर्णमुद्रा दक्षिणा म्हणून दिल्या.
शुभकर्मणि निष्पन्ने कृत्वा कन्यां च वक्षसि । रुरोद राजा मोहेन मुनिदेवेन्द्रसंसदि
शुभ कार्य पूर्ण झाल्यावर, आपली कन्या कृष्णाच्या छातीवर ठेवून, राजाने मुनी आणि देवांच्या सभेत गोंधळून जाऊन रडायला सुरुवात केली.
परिहारेण वचसा कुत्वा तस्मै समर्पणम् । सिषेच कन्यां धन्यां च नेत्रयुग्मजलेन च
राजाने निरोपाचे शब्द सांगून, आपली धन्य कन्या कृष्णाला समर्पित केली आणि दोन्ही डोळ्यांतून वाहणाऱ्या अश्रूंनी तिच्यावर पाणी शिंपडले.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo रुक्मिण्यु- द्वाहेऽष्टाधिकशाततमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या श्रीकृष्णजन्मखंडातील, नारदांनी सांगितलेल्या रुक्मिणी विवाहाच्या उत्कृष्ट कथनाचा एकशेआठवा अध्याय संपला.
अथ नवाधिकशततमोऽध्यायः नारायण उवाच एतस्मिन्नन्तरे राज्ञी रुक्मिणीजननी शभा । पतिपुत्रवतीभिश्च साध्वीभिः सहिता मुदा
त्याच वेळी, रुक्मिणीची आई, जी राणी होती, आपल्या पती आणि पुत्र असलेल्या सती स्त्रियांसह आनंदाने सभागृहात आली.
आगत्य मङ्गलं कृत्वा तत्र निर्मञ्छनादिकम् । दंपती वेशयामास रत्ननिर्माणमन्दिरम्
ती तेथे पोहोचली, मंगलकार्य आणि शुद्धीकरणाची विधी करून, त्या दांपत्याला रत्नांनी बांधलेल्या महालात घेऊन गेली.
नानाचित्रविचित्राढ्यं हीरहारेण भूषितम् । मुक्तामाणिक्यरत्नेन मुदीप्तं दर्पणेन च
त्या महालात विविध सुंदर चित्रे होती, हिरक्यांच्या हारांनी तो सजवलेला होता, आणि मोती, माणिक, रत्नांनी व आरशाने तो उजळून निघाला होता.
ददर्श कृष्णस्तत्रैव दुर्गां दुर्गतिनाशिनीम् । सरस्वतीं च सावित्रीं रतिं च रोहिणीं सतीम्
श्रीकृष्णाने तिथे दुर्गा — जी सर्व दुःखांचा नाश करणारी आहे — तसेच सरस्वती, सावित्री, रती, रोहिणी आणि सती यांना पाहिलं.
देवपत्नीं राजपत्नीं मुनिपत्नीं पतिव्रताम् । रत्नमिहानस्थां च रत्नभूषणभूषिताम्
त्यांनी देवांच्या पत्नी, राजांच्या पत्नी, ऋषींच्या पत्नी — या सर्व पतीपरायण स्त्रिया आणि रत्नांनी सजलेल्या, रत्नांच्या दागिन्यांनी मढवलेल्या स्त्रिया तिथे उभ्या पाहिल्या.
उत्तस्थुराराद्दृष्ट्वा च श्रीकृष्णं जगतीपतिम् । रत्नसिहासने रम्ये वारयामास तां मुदा
श्रीकृष्ण, जगाचा स्वामी, तिथे येताच त्या भक्तिभावाने उठल्या आणि आनंदाने त्यांना सुंदर रत्नांच्या सिंहासनावर बसायला थांबवलं.
स्तुतिं चक्रुश्च देवाश्च मुनिपत्न्यश्च माधवम् । पुटाञ्जलियुतास्तत्र त्रमेण च पृधक्पृथक्
त्या देवी आणि ऋषींच्या पत्नी यांनी हात जोडून, एकेक करून आणि स्वतंत्रपणे, माधवाची स्तुती केली.
भोजयामास राज्ञी च वरेण सह कन्यकाम् । सकर्पूरं सताम्बूलं प्रददौ वासितं जलम्
राणीने त्या कन्येसह भोजन वाढलं, सुगंधी पाणी, कर्पूर आणि तांबूल देऊन आदराने त्यांचं स्वागत केलं.
दुर्गा कृष्णाय प्रददौ तत्र मङ्गलपत्रिकाम् । सर्वासामाज्ञया देवी पठेति तमुवाच सा
दुर्गेने तिथे कृष्णाला मंगलपत्र दिलं; सर्वांच्या आज्ञेने तिने त्यांना ते वाचायला सांगितलं.
पपाठ पत्रिकां कृष्णो देवीसंसदि सस्मितः । लक्ष्मी सरस्वती दुर्गा सावित्री राधिका सती
कृष्णाने हसत-हसत त्या देवींच्या सभेत पत्र वाचलं; लक्ष्मी, सरस्वती, दुर्गा, सावित्री, राधिक आणि सती तिथे होत्या.
तुलसी पृथिवी गङ्गाऽरुन्धति यमुनाऽदितिः । शतरूपा च सीता च देवहूतिश्च मेनका
तुलसी, पृथ्वी, गंगा, अरुंधती, यमुना, अदिती, शतरूपा, सीता, देवहूती आणि मेनका या सगळ्याही तिथे उपस्थित होत्या.
दैव्यश्चैताश्च दंपत्योः कुर्वन्तु परम् । पपाठ चेति कृष्णश्च शुश्रुवुर्जहसुश्च ताः
ही दैवी दांपत्ये दोघांना उत्तम आशीर्वाद देवोत, असं कृष्णाने वाचलं आणि त्या सर्व देवींनी ऐकून हसून आनंद व्यक्त केला.
पार्वत्युवाचरुक्मिणीं रुक्मिणीकान्त त्वां पश्यन्तीं च सस्मिताम् । पश्य प्रौढां रुपवतीं सुन्दरीं नवयौवनाम्
पार्वती म्हणाली — रुक्मिणीच्या प्रिय कृष्णा, ती हसत तुझ्याकडे पाहते आहे; तिचं तारुण्य, सौंदर्य आणि प्रौढता पाहा.
शच्युवाच तव योग्या च युवती रत्नभूषणभूषिता । त्वां प्रार्थयन्ती सुचिरमवमन्यान्यमीश्वरम्
शची म्हणाली — ही तुझ्यासाठी योग्य अशी युवती आहे, रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेली, जी खूप दिवसांपासून तुला इच्छित होती आणि इतर कोणत्याही स्वामीकडे तिने पाहिलं नाही.
सावित्र्युवाच यथा वरस्तथा कन्या विधिना योजिता पुरा । विदग्धाया विदग्धेन सर्वत्र संगमः शुभः
सावित्री म्हणाली — जसा वर तशी वधू, पूर्वीपासून विधीने त्यांचा संग केला आहे; बुद्धिमानांसाठी बुद्धिमानाची संगत नेहमीच शुभ असते.
रत्युवाच ईश्वरेण परीहासं का वा कर्तुं क्षमा भुवि । ध्यानासाध्यो दुराराध्यश्चावमन्यान्यमीश्वरम्
रती म्हणाली — पृथ्वीवर कोणाला परमेश्वराशी विनोद करणे शक्य आहे? तो ध्यानानेच प्राप्त होतो, साधना कठीण आहे, आणि तिने इतर कोणत्याही स्वामीकडे पाहिलं नाही.
गायत्र्युवाच यथा वरस्तथा कन्या चाक्षुब्धे भैष्मके गृहे
गायत्री म्हणाली — जसा वर तशी वधू, भीष्मकाच्या शांत घरात.
रोहिण्युवाच सत्यं ब्रूहि जगन्नाथ कामिनीनां च संसदि । कीदृशी राधिका रम्या रुक्मिणी चापि कीदृशी
रोहिणी म्हणाली — जगाच्या स्वामी, स्त्रियांच्या सभेत खरी गोष्ट सांग; राधिका कशी आहे आणि रुक्मिणी कशी आहे?
सरस्वत्युवाच राधायां यादृशी प्रीती रुक्मिण्यां नैव तादृशी । सा सङ्गिनी पूर्वकाले सर्वक्रीडासु वर्धिनी
सरस्वती म्हणाली — राधेच्या प्रेमासारखं प्रेम रुक्मिणीकडे नाही; ती पूर्वीपासून संगिनी होती आणि सर्व लीला-खेळात पुढे होती.