इत्युक्त्वा भीष्मकः कृष्णं समानीय स्वयं पुरः । तुष्टाव सामवेदोक्तस्तोत्रेण परमेश्वरम्
असे म्हणून भीष्मकाने कृष्णाला स्वतः समोर आणले आणि सामवेदात सांगितलेल्या स्तोत्राने त्या परमेश्वराची स्तुती केली.
भीष्मक उवाच सर्वान्तरात्मा सर्वेषां साक्षी निर्लिप्त एव च । कर्मिणां कर्मणामेव कारणानां च कारणम्
भीष्मक म्हणाला: तू सर्वांचा अंतरात्मा आहेस, सर्वांचा साक्षी आहेस, कोणत्याच गोष्टीला लागून राहत नाहीस; कर्त्यांच्या कर्माचा आणि कारणांच्या कारणाचा तूच मूळ आहेस.
केचिद्वदन्ति त्वामेकं ज्योतीरूपं सनातनम् । केचिच्च परमात्मानं जीवो यत्प्रतिबिम्बकः
काही लोक तुलाच एकटा सनातन तेजस्वी रूप मानतात; तर काही तुला परमात्मा म्हणतात, ज्याचे प्रतिबिंब जीव आहे.
केचित्प्राकृतिकं जीवं सगृणं भ्रान्तबुद्धयः । केचिन्नित्यशरीरं च बुद्धा (धा) श्च सूक्ष्मबुद्धयः
काहींच्या गोंधळलेल्या बुद्धीमुळे ते जीवाला प्रकृतिक, गुणयुक्त समजतात; तर काही सूक्ष्म बुद्धीचे लोक त्याला नित्य शरीरी आणि ज्ञानी मानतात.
ज्योतिरभ्यन्तरे नित्यं देहरूपं सनातनम् । कस्मात्तेजः प्रभवति साकारमीश्वरं विना
त्या अंतर्गत तेजात नेहमीच सनातन देहरूप असते; परमेश्वराशिवाय तुझे तेज साकार कसे प्रकट होईल?
एवं स्तुत्वा स चाऽऽचान्तः स्मरन्विष्णुं च नारद । पाद्यं पद्मार्चिते पादपद्मे चायं ददौ मुदा
अशी स्तुती करून, विष्णूचे स्मरण करत नारदाने आनंदाने पद्मेने पूजलेल्या चरणकमळांवर पाद्य अर्पण केले.
अर्ध्यं च प्रददौ तत्र दूर्वापुष्पजलान्वितम् । मधुपर्कं च सुरभिं सर्वाङ्गे गन्धयन्दनम्
त्याने तिथे दूर्वा, फुले आणि पाण्यासह अर्घ्य दिले; तसेच सुगंधी मधुपर्क, आणि संपूर्ण अंगाला लावण्यासाठी चंदन दिले.
यत्प्रदत्तं महेन्द्रेण शुभकर्मणि यौतुकम् । पारिजातस्य माल्यं च जामातुश्च गले ददौ
महेंद्राने शुभ कार्यासाठी दिलेली पारिजाताची माळ त्याने जावयाच्या गळ्यात घातली.
कुबेरेण च यदत्तममूल्यरत्नभूषणम् । चकार वरणं तस्य स राजा भक्तिपूर्वकम्
कुबेराने दिलेली अमूल्य रत्नांची दागिने त्याने भक्तीपूर्वक अर्पण केली.
कह्निशुद्धांशुकयुगं यद्दत्तं वाह्निना पुरा । ददौ तदेव कृष्णाय परिपूर्णतमाय च
पूर्वी अग्नीने दिलेले शुद्ध वस्त्रांचे जोड त्याने पूर्णत्वास पोहोचलेल्या कृष्णाला दिले.
ज्वलितं रत्नमुकुटं यद्दत्तं विश्वकर्मणा । ददौ तन्मस्तके राजा कृष्णस्य परमात्मनः
विश्वकर्म्याने दिलेला तेजस्वी रत्नमुकुट राजा कृष्णाच्या, त्या परमात्म्याच्या, डोक्यावर ठेवला.
धूपं रत्नप्रदीपं च नैवेद्यं सुमनोहरम् । नानाप्रकारपुष्पं च रत्नसिहासनं ददौ
त्याने धूप, रत्नांचा दिवा, मनोहारी नैवेद्य, विविध प्रकारची फुले आणि रत्नांचा सिंहासन अर्पण केले.
सप्ततीर्थोदकं चैव पुनराचमनीयकम् । ताम्बूलं च वरं रम्यं कर्पूरादिसुवासितम्
सात तीर्थांचे पवित्र पाणी, पुन्हा आचमनासाठी पाणी, आणि उत्तम, कर्पूरादी सुगंधी तांबूल त्याने दिले.
शय्यां रतिकरी रम्यां पानार्थं वासितं जलम् । कृत्वा च वरणं राजा परिहारं चकारतम्
रत्नांनी सजवलेली सुंदर शय्या, पिण्यासाठी सुगंधी पाणी तयार केले, आणि सर्व विधी करून राजा परंपरेप्रमाणे परिहार केला.
कृताञ्जलिपुटो राजा तस्मै पुष्पाञ्जलीं ददौ
राजाने दोन्ही हात जोडून त्याला फुलांची अंजली अर्पण केली.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo रुक्मिण्युद्वाहे सप्ताधिकशततमोऽध्यायः
श्रीब्रह्मवैवर्त पुराणातील श्रीकृष्ण जन्म, नारदाची कथा आणि रुक्मिणी विवाह यांचा एकशे सातवा अध्याय येथे संपला.
अथाष्टाधिकशततमोऽध्यायः नारायाण उवाच एतस्मिन्नन्तरे देवी महालक्ष्मीश्च रुक्मिणी । आजगाम सभामध्ये मुनिदेवादिभिर्युते
त्याच वेळी, देवी महालक्ष्मी, जी रुक्मिणी म्हणूनही ओळखली जाते, मुनी, देव आणि इतरांसह सभागृहात आली.
रत्नसिंहासनस्था च रत्नालंकारभूषिता । वह्निशुद्धाशुकाधाना कबरीभारभूषिता
ती रत्नांनी मढवलेल्या सिंहासनावर बसली होती, तिच्या अंगावर मौल्यवान रत्नांची दागिने झळकत होती, अग्नीने शुद्ध केलेले शुभ्र वस्त्र तिने परिधान केले होते आणि तिच्या केसांचा गुच्छ सुंदरपणे मांडलेला होता.
पश्यन्ती सस्मिता साध्वीह्यमूल्यरत्नदर्पणम् । कस्तूरीबिन्दुभिर्युक्ता स्निग्धचन्दनचर्चिता
ती सोज्वळ हास्याने, मनमिळावू नजरेने, अनमोल रत्नांच्या आरशात पाहत होती; तिच्या अंगावर कस्तुरीचे टिळे होते आणि सुगंधी चंदनाचा लेप लावलेला होता.
सिधूरबिदुना शश्वद्भालमध्यस्थलोज्ज्वला । तप्तकाञ्चनवर्णभा शतचन्द्रसमप्रभा
तिच्या कपाळावर नेहमीच कुंकू आणि चंद्रकांतीसारखा तेज झळकत होता; तिच्या अंगाचा रंग तापलेल्या सोन्यासारखा होता आणि तिच्या तेजाची तुलना शंभर चंद्रांशी करता येईल अशी होती.
चन्दनोक्षितमर्वाङ्गा मालतीमाल्यशोभिता । सप्तभिर्नृपपुत्रैश्चसमानीता च बालकैः
तिच्या संपूर्ण शरीरावर चंदनाचा लेप लावलेला होता, मोगऱ्याच्या माळांनी ती सजलेली होती, आणि सात राजकुमारांनी, जे अजून लहान होते, तिला घेऊन आले.
देवेन्द्राश्च मुनीन्द्राश्च सिद्धेन्द्रा नृपपुंगवाः । ददृशू रुक्मिणीं देवीं महालक्ष्मीं पतिव्रताम्
देवांचे, ऋषींचे, सिद्धांचे आणि राजांच्या प्रमुखांनी रुक्मिणी देवी महालक्ष्मी, जी आपल्या पतीला निष्ठावान होती, तिला पाहिले.
सप्तप्रदक्षिणाःकृत्वा प्रणम्य स्वपतिंसती । सिषेच शीततोयेन स्निग्धचन्दनपल्लवैः
सतीने आपल्या पतीची सात प्रदक्षिणा घालून, त्याला वंदन करून, थंड पाणी आणि कोवळ्या चंदनाच्या पानांनी त्याचे अभिषेक केले.
तां सिषेच जगत्कान्तः कान्ता शान्तां च सस्मिताम् । ददर्श कान्तः कान्तां च कान्तं कान्ता शुभे क्षणे
जगाचा प्रियकर असलेल्या कृष्णाने, आपल्या प्रिय, शांत आणि हसतमुख पत्नीवर पाणी शिंपडले; त्या शुभ क्षणी प्रियकराने प्रियतमेचा आणि प्रियतमेने प्रियकराचा एकमेकांकडे प्रेमाने पाहिले.
अथ देवी पितुः क्रोडे समुवास शुभानना । लज्जया नम्रवदना ज्वलन्ती च स्वतेजसा
मग देवी, शुभ्र चेहरा असलेली, लाजेखाली मान खाली घालून, पण स्वतःच्या तेजाने झळकत, आपल्या वडिलांच्या मांडीवर बसली.
राजा देवेश्वरीं तस्मै परिबूर्णतमाय च । प्रददौ संप्रदानेन वेदमन्त्रेण नारद
राजाने, सर्व विधी आणि वेदमंत्रांसह, त्या देवेश्वरीला, जो सर्वार्थाने परिपूर्ण आहे, त्याला समर्पण केले, हे नारद.
वसुदेवाज्ञया कृष्णः स्वस्तीत्युक्त्वा स्थितो मुदा । जग्राह देवीं देवश्च भवानीं च भवो यथा
वसुदेवांच्या आज्ञेने, कृष्णाने आनंदाने शुभाशीर्वाद देत उभा राहून, देवीला स्वीकारले, जसे शंकराने पार्वतीला स्वीकारले होते.
सुवर्णानां पञ्चलक्षं कृष्णाय परमात्मने । दक्षिणां तां ददौ राजा परिपूर्णतमाय च
राजाने कृष्णाला, जो परब्रह्म आहे, पाच लाख सुवर्णमुद्रा दक्षिणा म्हणून दिल्या.
शुभकर्मणि निष्पन्ने कृत्वा कन्यां च वक्षसि । रुरोद राजा मोहेन मुनिदेवेन्द्रसंसदि
शुभ कार्य पूर्ण झाल्यावर, आपली कन्या कृष्णाच्या छातीवर ठेवून, राजाने मुनी आणि देवांच्या सभेत गोंधळून जाऊन रडायला सुरुवात केली.
परिहारेण वचसा कुत्वा तस्मै समर्पणम् । सिषेच कन्यां धन्यां च नेत्रयुग्मजलेन च
राजाने निरोपाचे शब्द सांगून, आपली धन्य कन्या कृष्णाला समर्पित केली आणि दोन्ही डोळ्यांतून वाहणाऱ्या अश्रूंनी तिच्यावर पाणी शिंपडले.