ध्यानानुरोधहेतुं च नित्यदेहमनुत्तमम् । दृष्टिमात्रात्कुरु नृप स्वजन्मकर्मखण्डनम्
जो ध्यानाचा आणि भक्तीचा आधार आहे, नित्य आणि श्रेष्ठ देहधारी आहे; फक्त त्याचे दर्शन घेऊन, राजन, आपल्या जन्मकर्मांचे बंधन तोड.
यं न जानन्ति चत्वारो वेदाः संतश्च देवताः । सिद्धेन्द्राश्च मुनीन्द्राश्च देवा ब्रह्मादयस्तथा
ज्याला चारही वेद, संत, देवता, सिद्ध, मोठे ऋषी आणि अगदी ब्रह्मा पासूनचे देवही ओळखू शकत नाहीत.
ध्यायन्ते ध्यानपूताश्च योगिनो न विदन्ति यम् । सरस्वती जडीभूता वेदाः शास्त्राणियानि च
ध्यानाने शुद्ध झालेले योगीही ज्याचा ध्यान करतात, पण ओळखू शकत नाहीत; सरस्वती गप्प होते, वेद आणि सर्व शास्त्रेही मूक होतात.
सहस्रवक्त्रः शेषश्च पञ्चवक्त्रः सदाशिवः । चतुर्मुखो जगद्धाता कुमारः कार्तिकस्तथा
शेष हजार मुखांनी, सदाशिव पाच मुखांनी, चतुर्मुख ब्रह्मा, कुमार, कार्तिकेय — हे सर्वही.
ऋषयो मुनयश्चैव भक्ताः परमवैष्णवाः । अक्षमाः स्तवने यस्य ध्यानासाध्यश्च योगिनाम्
ऋषी, मुनी आणि श्रेष्ठ वैष्णव भक्त — हे सगळेही ज्याची योग्य स्तुती करू शकत नाहीत, आणि योग्यांना ध्यानानेही तो गाठता येत नाही.
बालकोऽहं महाराज तद्गुणं कथयामि किम् । शतानन्दवचः श्रुत्वा प्रफुल्लवदनो नृपः
महाराज, मी तर एक लहान मुलगा आहे — त्याचे गुण मी काय सांगू? शतानंदाचे शब्द ऐकून राजाचा चेहरा आनंदाने फुलून गेला.
आनिङ्गनं ददौ तस्मै समुत्थाय जवेन च । नानारत्नं मुवर्ण च वस्त्रं च रत्नभूषणम्
तो पटकन उठला आणि त्याने त्याला सुंदर हार, विविध रत्ने, सोनं, वस्त्रं आणि रत्नांनी सजवलेली दागिने दिली.
ददौ तस्मै प्रदानं च प्रसादसुमुखो नृपः । गजेन्द्र तुरगं श्रेष्ठं रथं च मणिनिर्मितम्
राजा आनंदाने हसत त्याला हत्ती, उत्तम घोडा, रत्नांनी मढवलेली रथ आणि इतर बहुमूल्य भेटवस्तू दिल्या.
रत्नसिहासनं रम्यं धनं च विपुलं तथा । भूमिं च सर्वसस्याढ्यां शश्वद्वृष्टिकरीं शुभाम्
त्याने सुंदर रत्नांचा सिंहासन, भरपूर संपत्ती आणि नेहमी पाऊस पडणारी, सर्व पिकांनी समृद्ध अशी शुभ जमीन दिली.
अकृष्टसाध्यां पूज्यां च ग्रामं सर्वप्रशंसितम् । एतस्मिन्नन्तरे रुक्मिश्चुकोप नृपनन्दनः
ज्याला नांगरणीची गरज नाही, सर्वांनी पूजलेलं आणि प्रशंसा केलेलं असं एक गाव दिलं; एवढ्यात राजांचा लाडका रुक्मी रागावला.
कम्पितोऽधर्मयुक्तश्च रक्तास्यो रक्तलोचनः । उवाच पितरं व्रिप्रं सभायामस्थिरस्तदा
तो अधर्मयुक्त, थरथरत, चेहरा आणि डोळे लाल झालेले, सभेत अस्थिरपणे उभा राहून वडिलांना म्हणाला.
उत्याय तिष्ठन्पुरतः सर्वेषां च सभासदाम्
तो सर्व सभासदांसमोर उभा राहिला—
रुक्मिरुवाच श्रृणु राजेन्द्र वचनं हितं तथयं प्रशंसितम् । त्यज वाक्यं भिक्षुकाणां लोभिनां क्रोधिनामहो
रुक्मी म्हणाला: 'हे राजेंद्र, हे हितकारक आणि सर्वांनी मान्य केलेले माझे शब्द ऐका; भिकारी, लोभी आणि रागीट लोकांच्या बोलण्याकडे लक्ष देऊ नका.'
नर्तकानां च वैश्यानां भट्टानामर्थिनामपि । कायस्थानां च भिक्षूणामसत्यं वचनं सदा
नर्तक, व्यापारी, भाडोत्री, मागणी करणारे, कारकून आणि भिकाऱ्यांची वचने नेहमीच खोटी असतात.
घटकानां नाटकानां स्त्रीलुब्धाना च कामिनाम् । दरिद्राणां च मूर्खाणां स्तुतिपूर्व वचः सदा
कुंभार, नट, स्त्रीलंपट, वासना असलेले, गरीब आणि मूर्ख यांच्या बोलण्याची सुरुवात नेहमीच स्तुतीने होते.
निहत्य कालयवनं राजेन्द्रं दूरतो भिया । उवायेन महाबाहो लब्धं कृष्णेन तद्धनम्
कालयवनाचा वध केल्यावर, कृष्णाने भीतीपोटी युक्तीने ते धन दूरवरून मिळवलं, हे महाबाहू राजा.
द्वारकाया धनी कृष्णो यवनस्य धनेन च । जरासंधभयेनैव समुद्राभ्यन्तरे गृही
द्वारकेत कृष्ण यवनाच्या धनामुळे श्रीमंत झाला आणि जरासंधाच्या भीतीने समुद्राच्या आत आश्रय घेतला.
जरासंधशतं चैव क्षणेनैव च लीलया । क्षमोऽहं हन्तुमेकाकी राज्ञश्चान्यस्य का कथा
मी एकटाच सहजपणे क्षणात शंभर जरासंधांचा पराभव करू शकतो; मग इतर राजांची काय कथा!
दुर्वाससश्च शिष्योऽहं रणशास्त्रविशारदः । ध्रुवं भीष्मक तेनैव विश्वं संहर्तुमीश्वरः
मी दुर्वासांचा शिष्य आहे, युद्धविद्येत पारंगत आहे; फक्त या सामर्थ्याने, भीष्मक, मी संपूर्ण जग नष्ट करू शकतो.
मत्समः पर्शुरामश्च शिशुपालश्च मत्समः । सखा च बलवाञ्छूरः स्वर्गं जेतुं स च क्षमः
परशुराम माझ्यासारखाच आहे, शिशुपालही माझ्या बरोबरीचा आहे; माझा मित्रही बलवान आणि शूर आहे, तोसुद्धा स्वर्ग जिंकू शकतो.
महेन्द्रं सगणं जेतुमहमीशः क्षणेन च । जित्वा युद्धे जरासंधं दुर्बलं योगिनं नृप
मी क्षणात इंद्र आणि त्याच्या सैन्याचा पराभव करू शकतो; जरासंधासारख्या दुर्बल योग्याचा युद्धात पराभव केलाच आहे, हे राजा—
अहंकारयुतः कृष्णो पीरं स्वं मन्यते धिया । यद्यायास्यति मद्ग्रामं विवाहं कर्तुमीप्सितम्
कृष्ण अहंकाराने भरलेला स्वतःला वीर समजतो; जर तो माझ्या गावात लग्नासाठी आला—
ध्रुवं प्रस्थापयिष्यामि क्षणेन यममन्दिरम् । अहो नन्दस्य वैश्यस्य तस्मै गोरक्षकाय च
तर मी त्याला क्षणात यमाच्या घरी पाठवीन; अहो, त्या नंद नावाच्या व्यापाऱ्याला आणि त्या गोरक्षकाला—
साक्षाज्जाराय गोपीनां गोपालोच्छिष्टभोजिने । करोषि कन्यास्वीकारं देवयोग्यां च रुक्मिणीम्
जो गोपिकांच्या उरलेल्या अन्नावर आणि गवळ्यांच्या उरलेल्या जेवणावर ताव मारतो, त्याला देवतेसारख्या योग्य असलेल्या रुक्मिणीचा वर म्हणून तुम्ही स्वीकारता का?
दातुमिच्छसि वाक्येन भिङुकस्य द्विजस्य च । राजेन्द्र बुद्धिहीनोऽसि वचनाद्वद्ग(दुर्ब) लस्य च
राजा, जर तुला भिकाऱ्याला आणि ब्राह्मणाला फक्त शब्दांनी काही द्यायचं असेल, तर तू खरंच अज्ञानी आहेस, जसा मूर्ख आणि वाईट माणसांच्या बोलण्यावर विश्वास ठेवतोस.
मा राजपुत्रो माशूरो म कुलीनश्च मा शुचिः । मा दाता मा धनाढ्यश्च मा योग्यो मा जितेन्द्रियः
तो राजपुत्र नसावा, शूर नसावा, कुलीन नसावा, शुद्ध नसावा, दानशूर नसावा, श्रीमंत नसावा, योग्य नसावा, आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा नसावा.
कन्यां देहि सुपुत्राय शिशुपालाय भूमिप । बलेन रुद्रतुष्टाय राजेन्द्रतनयाय च
राजा, आपल्या चांगल्या मुलाला, शिशुपालाला, ज्याने आपल्या सामर्थ्याने रुद्राला प्रसन्न केलं आहे आणि राजांचा पुत्र आहे, त्याला कन्या द्यावी.
निमन्त्रणं कुरु नृप नानादेशभवान्नृपान् । बान्धवांश्च मुनीन्द्रांश्च पत्रद्वारा त्वरान्वितः
राजा, वेगवेगळ्या देशांतील राजांना, आप्तेष्टांना आणि मोठ्या ऋषींना पत्राद्वारे लवकर आमंत्रण पाठव.
महाराष्ट्रं विराटं च मुद्गलं च मुरङ्गकम् । भल्लकं गल्लकं खर्व दुर्गं प्रस्थापय द्विजम्
महान ब्राह्मणाला महाराष्ट्र, विराट, मुद्गल, मुरंगक, भल्लक, गल्लक, खर्व आणि दुर्ग या ठिकाणी पाठव.
घृतकुल्यासहस्रं च मधुकुल्यासहस्रकम् । दधिकुल्यासहस्रं च दुग्धकुल्यासहस्रकम्
तुपाच्या हजार कलश, मधाचे हजार कलश, दह्याचे हजार कलश आणि दूधाचे हजार कलश.