अभिषिच्य नृपेन्द्रं च देवांश्च मुनिपुंगवान् । संपूज्य ब्राह्मणांश्चापि भट्टान्भिक्षुं द्विजं गुरुम्
राजाला अभिषेक करून, देव, श्रेष्ठ ऋषी, ब्राह्मण, पुजारी, भिक्षुक, द्विज आणि गुरु यांचा यथोचित सन्मान केला.
स्वालयं च ययुः सर्वे यादवाश्च मुदाऽन्विताः । ये ये हरेः पार्षदाश्च ते सर्वे स्वालयं ययुः
सर्व यादव आनंदाने आपल्या-आपल्या घरी परतले; आणि जे जे हरिचे सेवक होते, तेही आपल्या घरी गेले.
प्रभाते चाऽऽययुः सर्वे सुधर्मा च सभां हरेः । नमस्कृत्य नृपेन्द्रं च चोषुः सर्वे च संसदि
सकाळी सर्वजण हरिच्या सुधर्मा सभागृहात जमले; राजाला वंदन करून, सर्वजण सभेत बसले.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारादनाo द्वारकाप्रवेश उग्रसेनाभिषेको नाम चतुरधिकशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणातील श्रीकृष्ण जन्मखंडातील नारदकथित द्वारका प्रवेश व उग्रसेन अभिषेक नावाचा एकशे चौथा अध्याय समाप्त.
अथ पञ्चाधिकशततमोऽध्यायः नारायण उवाच अथ वैदर्भराजेन्द्रो महाबलपराक्रम् । विदर्भदेशे पुण्याश्च सत्यशीलश्च भीष्मकः
आता एकशे पाचवा अध्याय सुरू होतो. नारायण म्हणाले: विदर्भ देशातील पुण्यवान, सत्यशील, महाबलवान आणि पराक्रमी राजा भीष्मक राज्य करत होता.
राजा नारायणांशश्च दाता च सर्वसंपदाम् । धर्मिष्ठस्च गरीयांश्च वरिष्ठश्टापि पूजितः
तो राजा नारायणांश असलेला, सर्व संपत्ती दान करणारा, धर्मनिष्ठ, श्रेष्ठ आणि सर्वांत मान्यता मिळवलेला होता.
तस्य कन्या महालक्ष्मी रुक्मिणी योषितां वरा । अतीव सुन्दरी रम्या रमा रामासु पूजिता
त्याची कन्या म्हणजे महालक्ष्मीस्वरूप, स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ, अतिशय सुंदर आणि रमणीय, रामांच्या पत्नींमध्ये पूज्य असलेली रुक्मिणी होती.
नवयौवनसंपन्ना रत्नाभरणभूषिता । तप्तकाञ्चनवर्णाभा तेजसोज्ज्वलिता सती
ती नवयौवनाने भरलेली, रत्नांनी आणि दागिन्यांनी सजलेली, तांबड्या सोन्यासारखी कांती असलेली, तेजस्वी आणि सती होती.
शुद्धसत्त्वस्वरूपा सा सत्यशीला पतिव्रता । शान्ता दान्ता नितान्ता चाप्यनन्तगुणशालिनी
ती शुद्ध आणि सात्विक स्वभावाची, सत्यशील, पतीपरायण, शांत, संयमी आणि अनंत गुणांनी युक्त होती.
इन्द्राणी वरुणानी च चन्द्रनारी च रोहिणी । कुबेरपत्नी सूर्यस्त्री स्वाहा शान्ता कलावती
इंद्राणी, वरुणाची पत्नी, चंद्राची पत्नी रोहिणी, कुबेराची पत्नी, सूर्याची पत्नी, स्वाहा, शांत आणि कलावती—
अन्यासु रमणीयासु श्रेष्ठा च सुमनोहरा । रुक्मिण्या भीष्मकन्यायाः कलां नार्हति षोडशीम्
या सर्व सुंदर आणि उत्तम स्त्रियांमध्ये भीष्मकाची कन्या रुक्मिणी हिच्या सोळाव्या भागासुद्धा कोणी पोहोचू शकत नव्हते.
तां दृष्ट्वा राजराजेन्द्रो वालक्रीडारतां पराम् । बालां सुशोभां कुर्वन्तीं यथाऽभ्रेषु विधोः कलाम्
राजाधिराजाने आपल्या मुलीला बाललीलांमध्ये रमलेली, ढगांमध्ये चंद्रकोरीसारखी तेजस्वी आणि सुंदर दिसताना पाहिले.
शरत्पूर्णेन्दुशोभाढ्यां शरत्कमललोचनाम् । विवाहयोग्यां युवतीं लज्जानम्राननां शुभम्
ती शरद्पौर्णिमेच्या चंद्रासारखी तेजस्वी, शरद्कमलासारख्या डोळ्यांची, विवाहास योग्य, लाजेने खाली मान घालणारी आणि शुभ चेहऱ्याची होती.
सहसा चिन्तितो धर्मो धर्मशीलश्च सुव्रतः । सुतां पप्रच्छ पुत्रांश्च ब्राह्मणांश्च पुरोहितान्
अचानक धर्माचा विचार करून, धर्मशील आणि व्रतस्थ राजाने आपल्या मुलांना, मुलीला, ब्राह्मणांना आणि पुजार्यांना विचारले.
कं वृणोमि सुतार्ध च वराहं प्रवरं वरम् । मुनिपुत्रं देवपुत्रं राजेन्द्रसुतमीप्सितम्
माझ्या मुलीसाठी वर म्हणून कोणाची निवड करू? ऋषीपुत्र, देवपुत्र, की राजपुत्र—यातला कोण सर्वात योग्य आहे?
विवाहयोग्या कन्या मे वर्धमाना मनोहरा । शीघ्रं पश्य वरं याग्यं नवयौवनसंस्थितम्
माझी मुलगी आता विवाहयोग्य आणि मनोहारी झाली आहे; लवकरच योग्य आणि तरुण वर शोधा.
धर्मशीलं सत्यसंधं नारायणपरायणम् । महाकुलप्रसूतं च सर्वत्रैव प्रतिष्ठितम्
तो धर्मशील, सत्यव्रती, नारायणभक्त, मोठ्या घरात जन्मलेला आणि सर्वत्र प्रसिद्ध असावा.
करोषि राजपुत्रं चेद्रणशास्त्रविशारदम् । महारथं प्रतापार्हं रणमूर्ध्नि च सुस्थिरम्
जर राजपुत्र निवडला, तर तो युद्धशास्त्रात पारंगत, महान रथी, पराक्रमी आणि रणांगणात खंबीर असावा.
करोषि देवपुत्रं चेद्देवं गुणयुतं तथा । करोषि मुनिपुत्रं चेच्चतुर्वेदविशारदम्
राजन, जर तुम्ही त्याला देवाचा पुत्र केला, तर तो दैवी गुणांनी युक्त होईल; आणि जर तुम्ही त्याला ऋषीचा पुत्र केला, तर तो चारही वेदांचा पारंगत विद्वान होईल.
वावदूकं विचारज्ञं सिद्धान्तेषु नितान्तकम् । नृपेन्द्रवचनं श्रुत्वा तमुवाच मुनेः सुतः
तो बोलका, विचारशील आणि तत्त्वज्ञानात पारंगत असेल; राजाचे शब्द ऐकून त्या ऋषिपुत्राने उत्तर दिले.
गोतमस्य शतानन्दो वेदवेदाङ्गपारगः । आप्तः प्रवक्ता विज्ञश्च धर्मी कुलपुरोहितः
गोतमाचा पुत्र शतानंद, वेद आणि वेदांगांचा जाणकार, कुशल, वक्तृत्ववान, बुद्धिमान, धर्मनिष्ठ आणि कुलगुरू, त्याने सांगितले.
शतानन्द उवाच राजेन्द्र त्वं च धर्मज्ञो धर्मशास्त्रविशारदः । पृर्वाख्यानं च वेदोक्तं कथयामि निशामय
शतानंद म्हणाला — राजेंद्र, तू धर्माची जाण असलेला आणि धर्मशास्त्रात निपुण आहेस; आता मी तुला वेदात सांगितलेली प्राचीन कथा सांगतो, नीट ऐक.
भुवो भारावतरणे स्वयं नारायणो भुवि । वसुदेवसुतः श्रीमान्परिबूर्णतमः प्रभुः
पृथ्वीवरील भार कमी करण्यासाठी, स्वतः नारायण, वसुदेवाचा तेजस्वी पुत्र, सर्व गुणांनी परिपूर्ण प्रभु, पृथ्वीवर अवतरला.
विधातुश्च विधाता च ब्रह्मेशशेषवन्दितः । ज्योतिःस्वरूपः परमो भक्तानुग्रहविग्रहः
जो सृष्टीकर्त्याचाही कर्ता आहे, ब्रह्मा, शंकर आणि शेष यांनी वंदिला आहे, ज्याचे रूप प्रकाशमय आहे, जो सर्वश्रेष्ठ आणि भक्तांवर कृपा करणारा आहे.
परमात्मा च सर्वेषां प्राणिनां प्रकृतेः परः । निर्लिप्तश्च निरीहप्तश्च साक्षी च सर्वकर्मणाम्
तो सर्व जीवांचा परमात्मा आहे, प्रकृतीच्या पलीकडचा, कोणत्याही गोष्टीला न लागणारा, इच्छा नसलेला आणि सर्व कर्मांचा साक्षी आहे.
राजेन्द्र तस्मै कन्यां च परिपूर्णतमाय च । दत्त्वा यास्यसि गोलोकं पितॄणां शतकैः सह
राजेंद्र, त्या सर्वगुणसंपन्न प्रभूला कन्या दिल्यास, तू आपल्या शेकडो पितरांसह गोलोकात जाशील.
लभ सारूप्यमुक्तिं च कन्या दत्त्वां परत्र च । इहैव सर्वपूज्यश्च भव विश्वगुरोर्गुरुः
कन्या दान केल्यावर, परलोकात तुला सायुज्य मुक्ती मिळेल; आणि इथे सर्वांचा सन्मान मिळेल, विश्वगुरूच्या गुरूचा मान मिळेल.
सर्वस्वं दक्षिणां दत्त्वा महालक्ष्मीं च रुक्मिणीम् । समर्पणं कुरुविभो कुरुष्व जन्मखण्डनम्
आपली सर्व संपत्ती आणि महालक्ष्मी, रुक्मिणी यांचे दान करून, हे प्रभो, जन्मबंधन तोडणारे कर्म कर.
विधाता निखितो राजन्संबन्धः सर्वसंमतः । द्वारकानगरे कृष्णं शीघ्रं प्रस्थापय द्विजम्
राजा, हे सर्व विधाता यांनी ठरवले आहे आणि सर्वांना मान्य आहे; लवकरच ब्राह्मणाला द्वारकानगरीत कृष्णाकडे पाठव.
कृत्वा शुभक्षणं तूर्ण सर्वेषामपि संमतम् । आनीय परमात्मानं भक्तानुग्रहविग्रहम्
सर्वांच्या संमतीने आणि शुभ मुहूर्त ठरवून, लवकरच त्या भक्तवत्सल परमात्म्याला आण.