विश्वं च यस्य शिरसां सहस्राणं नरेश्वर । एकस्मिञ्शिरसि न्यस्तं शूर्पे च सर्षपो यथा
राजाधिराज, हजारो राजांची माने जशी सुपात मोहरीचे दाणे ठेवावेत तसे त्याच्यासमोर वाकतात.
न ह्यनन्तसमो देवो बलेन बलवत्तरः । यद्गुणानां च नास्त्यन्तस्तेनानन्तं जगुर्बुधाः
अनंतासारखा बळवान किंवा त्याहून मोठा देव नाही; त्याचे गुण कधीच संपत नाहीत म्हणून ज्ञानी त्याला 'अनंत' म्हणतात.
वसवोऽष्टौ महाभागा रुद्राश्च शंकरं विना । बलिनो द्वादशादित्या महेन्द्रश्च सुरैः समः
आठ वसु, शंकर वगळता बलाढ्य रुद्र, बारा तेजस्वी आदित्य आणि महेंद्र हे सर्व देवांमध्ये समान आहेत.
न समर्था ध्रुवं जेतुमुग्रसेनं नृपेश्वरम् । कृष्णस्य वचनं श्रुत्वा प्रसन्नवदनो नृपः
उग्रसेन राजांना जिंकणे कुणालाही शक्य नाही; कृष्णाचे बोल ऐकून राजाचा चेहरा आनंदाने उजळला.
प्रययौ यादवैः सार्ध महेन्द्रभवनात्परम् । स्वालयं द्वारकामध्ये ज्वलन्तं मणितेजसा
तो यादवांसह महेंद्राच्या राजवाड्यातून निघून, द्राक्षांच्या मध्यभागी असलेल्या आपल्या रत्नांनी झगमगणाऱ्या घराकडे गेला.
सहस्रैद्वरिपालैश्च शूलिभिर्दण्डहस्तकैः । नियुक्तै रक्षितं द्वारं ददर्श मानवेश्वरः
मानवाधिपतीने पाहिले की, हजारो द्वारपाल भाले आणि गदा घेऊन द्वारावर पहारा देत आहेत.
अभ्यन्तरे च शिबिरं द्वारेभ्यः षड्भ्य एव च । मन्दिराणां च शतकै रत्नानां परिभूषणम्
आत, सहा दरवाज्यांजवळ आणि छावणीत, तसेच शेकडो राजवाड्यांमध्ये त्याने रत्नांची सजावट पाहिली.
कोटिं मत्तगजेन्द्राणां ददर्श गजमन्दिरे । चतुर्युगं गजौघं गजानां षड्गुणं तथा
गजमंदिरात त्याने कोटीभर मदमस्त हत्ती, चार युगांसाठी पुरेसे हत्ती आणि त्याहून सहापट हत्ती पाहिले.
महाबलांश्च तुरगान्सूर्याश्वं च हसन्ति ये । गजेन्द्रराजं सर्वेषां वाहनानामपीश्वरम्
त्याने बलाढ्य घोडे, सूर्याच्या घोड्यांना लाजवणारे, आणि सर्व वाहनांचा राजा असलेला गजेंद्र पाहिला.
हसत्यैरावतं शश्वन्महेन्द्रस्य च नारद । अत्युच्चैरुच्चैःश्रवमां ददर्श कोटिमीप्सितम्
नारद, त्याने नेहमीच इंद्राचा ऐरावत हत्ती आणि अतिशय उंच उच्छैःश्रवा, हवे तितके कोटीभर, पाहिले.
खराणां दशकोटिं च पादातं षड्गुणं तथा । निर्माणं रत्नसाराणां तथानां पञ्चलक्षकम्
त्याने दहा कोटी गाढवे, त्याहून सहापट पायदळ सैनिक आणि पाच लक्ष रत्नांनी बनवलेली रथ पाहिली.
पञ्चलक्षं सारथीनां तत्राश्वं षड्गुणं तथा । अश्ववाटं तत्समं च सुधर्मां च सभामपि
तिथे पाच लक्ष सारथी, त्याहून सहापट घोडे, तितक्याच मोठा घोड्यांचा तळ आणि सुधर्मा सभागृहही होते.
ददर्शाम्यन्तरे रम्ये देवौघमुनिसंयुताम् । वह्निशुद्धाशुकै रम्यैर्भूषितां रक्तकम्बलैः
त्या सुंदर अंतरभागात मी देव आणि ऋषी यांच्या समूहाला पाहिलं, जे अग्नीने शुद्ध केलेल्या वस्त्रांनी आणि सुंदर लाल उपरण्यांनी सजलेले होते.
रत्नसिंहासनै रम्यैर्भूषितां रक्तपिङ्गलैः । अमूल्यरत्ननिर्माणवीथीनां तेजसोज्ज्वलाम्
तेथे रत्नांच्या सिंहासनांनी, अमूल्य रत्नांनी उजळलेल्या आणि तेजस्वी रत्नांच्या रस्त्यांनी शोभिवलेलं होतं.
वेष्टितां च महाभीतैः किंकरैः शतकोटिभिः । प्रविवेश सभां रम्यां श्रुत्वा शङ्खध्वनिं शुभम्
शंभर कोटी बलाढ्य सेवकांनी वेढलेलं, तो शुभ शंखध्वनी ऐकून रम्य सभागृहात प्रवेशला.
वाद्यं च दुंदुभीनां च मुनीनां वेदमन्त्रकम् । दृष्ट्वा नृपं समुत्तस्थौ वेगेन सबलो हरिः
तेथे वाद्यांचा आणि डुगडुगींचा गजर, तसेच ऋषींच्या वेदमंत्रांचा उच्चार ऐकू येत होता; राजा येताना पाहून हरी आपल्या सैन्यासह वेगाने उठला.
ब्रह्मा महेश्वरश्चैव शेषश्च देवपुंगवाः । समुत्तस्थुः सुराः सर्वे मुनयश्च महाव्रताः
ब्रह्मा, महेश्वर, शेष आणि देवांचे श्रेष्ठ, सर्व देवता आणि महान व्रती ऋषी एकत्र उठले.
राजेन्द्राश्चापि सिद्धेन्द्रा वसुदेवपुरोगमाः । रत्नसिंहासने रम्ये चोग्रसेनो महाबलः
राजे आणि सिद्धांचे प्रमुख, वसुदेव यांच्या पुढाकाराने, आणि बलाढ्य उग्रसेन, हे सर्व सुंदर रत्नांच्या सिंहासनावर बसले.
समुवास महेन्द्रस्य मुनीनामाज्ञया हरेः । देवानां च गुरूणां च गर्गस्यापि तथैव च
हरी, ऋषी, देवांचे गुरु आणि गर्ग यांच्या आज्ञेने उग्रसेन महेंद्राच्या सभेत बसला.
सप्ततीर्थोदकेनैव पूर्णकुम्भेन नारद । जकार वेदमन्त्रैश्च नृपस्याप्यभिषेचनम्
सप्ततीर्थांच्या पवित्र पाण्याने भरलेल्या कलशातून, नारद, वेदमंत्रांनी त्या राजाचे अभिषेक करण्यात आले.
तस्मै वस्त्रयुगं दत्तं वह्निशुद्धं मनोहरम् । वरुणेन पुरा दत्तं कृष्णाय परमात्मने
त्याला अग्नीने शुद्ध केलेली आणि मनोहारी अशी वस्त्रांची जोडी दिली गेली, जी पूर्वी वरुणाने कृष्ण, परमात्म्याला दिली होती.
माल्यं च पारिजातानां चन्दनं रत्नभूषणम् । रत्नच्छत्रं ददौ तस्मै बलदेवो महाबलः
पारिजाताच्या फुलांची माळ, चंदन, रत्नांची भूषणे आणि रत्नांचा छत्र, हे सर्व बलाढ्य बलरामाने त्याला दिले.
ब्रह्मा कमण्डलुं चैव शूलं चापि महेश्वरः । पार्वती रत्नमाल्यं च हारं च मालती सती
ब्रह्माने कमंडलू, महेश्वराने त्रिशूळ, पार्वतीने रत्नमाळ, आणि सतीने मोगऱ्याचा हार दिला.
अन्ये देवाश्च मुनयो राजेन्द्राः सिद्धपुंगवाः । यौतकं च ददौ तस्मै क्रमेण च पृथक्पृथक्
इतर देव, ऋषी, राजे आणि सिद्धांचे श्रेष्ठ यांनीही त्याला एकामागून एक, स्वतंत्रपणे विवाहभेटी दिल्या.
वसुदेवो ददौ तस्मै शुभदं श्वेतचामरम् । पवनेन पुरा दत्तं कृष्णाय परमात्मने
वसुदेवाने त्याला शुभ्र चामर दिला, जो पूर्वी पवनदेवाने कृष्ण, परमात्म्याला दिला होता.
नन्दो ददौ च सुरभिं कामधेनुं च पूजिताम् । यशोदा देवकी तस्मै रत्नश्रेष्ठं ददौ मुदा
नंदाने त्याला सुरभी ही पूजित कामधेनू दिली; यशोदा आणि देवकी यांनी आनंदाने त्याला श्रेष्ठ रत्न दिलं.
सप्तभिः किंकरैश्चापि सैवितः श्वेतचामरैः । दधार च्छत्रमक्रूरो भक्त्या चैवाऽऽज्ञया हरेः
सात सेवकांनी शुभ्र चामरांनी सेवा करत असताना, अक्रूराने भक्तीने आणि हरीच्या आज्ञेने छत्र धरले.
रत्नसिहासने रम्ये ददर्श रत्नदर्पणम् । अतीव पुण्यावाप्यं च हरिणां च पुरस्कृतः
सुंदर रत्नांच्या सिंहासनावर बसून त्याने रत्नमय आरसा पाहिला, जो अत्यंत पुण्याने मिळवलेला आणि हरिणांनी सन्मानित केलेला होता.
चक्रुः स्तुतिं च भट्टाश्च भिङुका ब्राह्मणास्तथा । ददुः शुभाशिषं तस्मै देवाश्च मुनयस्तथा
भट, गायक आणि ब्राह्मणांनी स्तुती केली, तसेच देव आणि ऋषींनीही त्याला शुभाशीर्वाद दिले.
ब्रह्मणेम्यो ददौ राजा रत्नकोटिं च भक्ततः । भट्टभ्यो रत्नशतकं भिक्षुकेम्यस्तथैव च
राजाने भक्तीने ब्राह्मणांना कोटी रत्न दिली, भटांना शंभर रत्न आणि भिक्षुकांनाही तितकीच रत्न दिली.