याज्ञवल्क्यः सहस्रैश्च व्यासः शिष्यत्रिकोटिभिः । शिष्यैर्लक्षैश्च सहितो गर्गः कुलपुलोहितः
हजार शिष्यांसह याज्ञवल्क्य, तीस कोटी शिष्यांसह व्यास आणि लक्ष शिष्यांसह कुलपुलोहित गर्ग—
गालवश्च सहस्रैश्च सहसैः सौभरिस्तथा । त्रिकोटिभिर्लोमशश्च मार्कण्डेयस्त्रिकोटिभिः
हजार शिष्यांसह गालव, तितक्याच शिष्यांसह सौभरी, तीस कोटी शिष्यांसह लोमश आणि तीस कोटी शिष्यांसह मार्कंडेय—
कोटिभिर्वामदेवश्च जैगीषव्यस्त्रिकोटिभिः । सांदीपनिर्देवलश्च सच्छिष्यैश्च त्रिकोटिभिः
कोटी शिष्यांसह वामदेव, तीस कोटी शिष्यांसह जैगीषव्य, आणि तीस कोटी शिष्यांसह सांदीपनी व देवल—
वोढुः शिष्यैः कोटिभिश्च लक्षैः पञ्चशिखस्तथा । अहं नारायणश्चैव नरो मम सहोदरः
कोटी शिष्यांसह व्होड्हु, लक्ष शिष्यांसह पञ्चशिख, मी स्वतः, नारायण आणि माझा भाऊ नर—
शिष्यैस्त्रिकोटिभिः सार्धं विश्वामित्रश्च कोटिभिः । त्रिकोटिभिर्जरत्कारुरास्तीकश्च त्रिकोटिभिः
तीस कोटी शिष्यांसह विश्वामित्र, कोटी शिष्यांसह विश्वामित्र, तीस कोटी शिष्यांसह जरत्कारु आणि तीस कोटी शिष्यांसह आस्तिक—
त्रिकोटिभिः पर्शुरामो वत्सो लक्षैश्च शिष्यकैः । दक्षस्त्रिलक्षैः शिष्यैश्च कपिलः पञ्चकोटिभिः
तीस कोटी शिष्यांसह परशुराम, लक्ष शिष्यांसह वत्स, तीन लक्ष शिष्यांसह दक्ष आणि पन्नास कोटी शिष्यांसह कपिल—
संवर्तश्च त्रिलक्षैश्चाप्युतथ्यश्च तथैव च । सहस्रैर्जैमिनिश्चैव पैलो लक्षैस्तथैव च
संवर्त याच्य तीन लाख शिष्यांसह, तसेच उतथ्य, जैमिनी हजारो शिष्यांसह आणि पैल देखील लाखो शिष्यांसह उपस्थित होते.
सुवणंश्च सहस्रैश्च वैशम्पायन एव च । शिष्यैर्लक्षैः समेतश्च व्यासशिष्यः पुरोगमः
सुवण हजारो शिष्यांसह, तसेच वैशंपायन, आणि व्यासांचे शिष्य असलेल्या अग्रेसराने, लाखो शिष्यांसह एकत्र आले होते.
लक्षैः शिष्यैस्तथा शृङ्गी चोपमन्युस्तथैव च । सहस्रैश्च गौरमुखः कचो लक्षैर्गुरोः सुतः
शृंगी आणि उपमन्यु हे दोघेही लाखो शिष्यांसह, गौरमुख हजारो शिष्यांसह, आणि कच, गुरूंचा मुलगा, लाखो शिष्यांसह उपस्थित होता.
अश्वत्थामा तथा द्रोणः कृपाचार्यः सशिष्यकः । भीष्मः कर्णश्च शकुनी राजा दुर्योधनस्तथा
अश्वत्थामा, द्रोण, शिष्यांसह कृपाचार्य, भीष्म, कर्ण, शकुनी आणि राजा दुर्योधन हे सगळे तिथे होते.
श्रीभगवानुवाच शुभकर्मणि निष्पन्ने यास्यन्ति ये समागताः । शिवब्रह्मादयो देवा मुनयश्च तथाऽपरे
श्रीभगवान म्हणाले: शुभ कार्य पूर्ण झाल्यावर, येथे जमलेले सर्वजण—शिव, ब्रह्मा आणि इतर देवता, तसेच विविध ऋषी—ते निघून जातील.
भवाश्च यादवैः सार्धं प्रविश द्वारकां पुरीम् । मत्पित्रा मातृभिः सार्ध माहेन्द्रे च क्षणे नृप
तू यादवांसह, माझ्या वडील-मातांसह आणि इंद्रासह, क्षणभर द्वारका नगरीत प्रवेश कर, राजन.
अपरे यदवोऽन्ये च यास्यन्ति मथुरां पुरीम् । श्रुत्वेति विरसो राजा तमुवाच भयाकुलः
इतर यादव आणि बाकीचे लोक मथुरा नगरीत जातील; हे ऐकून राजा उदास झाला आणि भीतीने त्याला बोलला.
उग्रसेन उवाच वासुदेव न यास्यामि भूमिं तां पैतृकीं पुनः । सर्वतीर्थपरां शुद्धां दैवे कर्मणि पैतृके
उग्रसेन म्हणाले: वासुदेव, मी पुन्हा त्या पितृभूमीवर जाणार नाही, जी सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ, शुद्ध आणि पितृकर्मासाठी आहे.
पावके भूमिदेशे च पितॄणां निर्वपेत्तु यः । तद्भूमिः स्वामिपितृभिः श्राद्धकर्मणि हन्यते
जो कोणी त्या पवित्र पितृभूमीत किंवा पवित्र स्थळी पितरांसाठी तर्पण करतो, त्या भूमीत पितरांसाठी श्राद्धकर्म करताना ती भूमी नष्ट होते.
पितॄणां निष्फलं श्राद्धं देवानामपि पूजनम् । किंचित्फलप्रदं चैव संपूर्णे पैतृके स्थले
पितरांसाठी केलेले श्राद्ध निष्फळ होते आणि देवांची पूजा देखील फारच थोडे फळ देते, जर ती पूर्णपणे पितृकर्मासाठी असलेल्या स्थळी केली तर.
पुत्रपौत्रकलत्रेभ्यः प्राणेभ्यः प्रेयसी सदा । दुर्लभा पैदृकी भूमिः पितुर्मातुर्गरींयसी
पितृभूमी नेहमीच पुत्र, नातू, पत्नी किंवा स्वतःच्या प्राणांपेक्षा अधिक प्रिय असते; ती फार दुर्मिळ आहे आणि वडील-मातेपेक्षा मोठी आहे.
तत्सत्यं च पवित्रं च दैवे कर्मणि पैतृके । क्रीडां च दत्ते दानं च परदत्तमशुद्धकम्
दैवी आणि पितृकर्मात जे सत्य आणि पवित्र आहे तेच खरे; पण खेळ, दान किंवा इतरांनी दिलेली भेट शुद्ध नसते.
म्रियते पैतृकीभूम्यं तीर्थतुल्यफलं लभेत् । गङ्गाजलसमं पूतं पतृखातोदकं हरे
जो पितृभूमीत मरण पावतो त्याला तीर्थासमान फळ मिळते; तिथे विहिरीतून घेतलेले पाणी गंगाजलासारखे पवित्र असते, हरे.
तत्र स्नात्वा जले पूते गङ्गास्नानफलं लभेत् । पितणां तर्पणां तत्र पवित्रं देवपूजनम्
तिथे पवित्र पाण्यात स्नान केल्यास गंगास्नानाचे फळ मिळते; तिथे पितरांना तर्पण आणि देवांची पूजा पवित्र होते.
पैतृकी जन्मभूमिश्चेद्द्विगुणं तत्फलं लभेत् । पैतृकीभूमितुल्याच दानभूमिः सतामपि
जर ती आपली जन्मभूमी असेल, तर त्याचे फळ दुप्पट मिळते; सत्पुरुषांसाठी देखील दानाची भूमी पितृभूमीइतकी श्रेष्ठ नसते.
वासुदेव उवाच भोगास्ते वचनं किं वा निषेकः केन वार्यंते । पैतृकी तीर्थतुल्या सा किं तीर्थं द्वारकापरम्
वासुदेव म्हणाले: कोणता भोग, कोणते वचन किंवा कोणते रोखू शकते? ती पितृभूमी तीर्थासमान आहे—द्वारकाहून श्रेष्ठ असे कोणते तीर्थ आहे?
सर्वतीर्थपरा श्रेष्ठा द्वारका बहपुण्यदा । यस्याः प्रवेशमात्रेण नराणां जन्मखण्डनम्
द्वारका सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे, ती पुष्कळ पुण्य देणारी आहे; तिच्यात प्रवेश केल्याने माणसाचे जन्मबंधन तुटते.
दानं च द्वारकायां च श्राद्धं च देवपूजनम् । चतुर्गुणं च तीर्थानां गङ्गादीनां च भूमिप
द्वारकेत केलेले दान, श्राद्ध आणि देवपूजा या सर्वांचे पुण्य गंगा व इतर तीर्थांपेक्षा चारपट अधिक मिळते, राजन.
गच्छ ब्रह्मदिभिः सार्ध मुनिभिर्यादवैः सह । राजेन्द्रभवनं तत्र गृहाणां सादरं पुनः
ब्रह्मा आणि इतर देव, ऋषी आणि यादव यांच्या सोबत राजवाड्यात जा; तिथे पुन्हा एकदा आदराने ते स्वीकार.
करोति शश्वन्न्यक्कारं महेन्द्रस्यामरावतीम् । निवस त्वं सुधर्मायां माहेन्द्रे च क्षणे नृप
तो नेहमीच इंद्राच्या अमरावतीचे अपमान करतो; राजन, तू सुधर्मा सभागृहात आणि इंद्राच्या सभेत थोडा वेळ राहा.
जम्बुद्वीपस्थिता भूपा राजेन्द्रमण्डलेश्वराः । करं दास्यन्ति तुभयं च महेन्द्राय सुरा यथा
जंबूद्वीपातील सर्व राजे, राजमंडळांचे अधिपती, महेंद्राला जसे देव करतात तसे तुलाही कर भरणार.
भूयाज्जितः कुबेरश्च धनेन धनसंपदा । तेजसा भास्करश्चापि महेन्द्रः संपदः तथा
कुबेराला धनसंपत्तीने, भास्कराला तेजाने आणि महेंद्राला समृद्धीने तू मागे टाकशील.
देवा जिता रणेनैव पुण्येन मुनयो जिताः । तपस्विनश्य तपसा व्रतीनश्च व्रतेन च
देवांना युद्धात, ऋषींना पुण्याने, तपस्वींना त्यांच्या तपाने आणि व्रतींना त्यांच्या व्रताने जिंकता येते.
उग्रसेनसमो राजा न भूतो न भविष्यति । सभायां यस्य भगवान्बलदेवो महाबलः
ज्याच्या सभेत भगवंत बलराम बसतो, असा उग्रसेनासारखा राजा न झाला, न होईल.