प्रजाप्रदश्च पूर्वस्मिन्दक्षिणे धनदस्तथा । संपत्प्रदश्च सर्वत्र यतो हि वर्धते गृही
पूर्वेला झाडे संतती देतात; दक्षिणेला धन मिळते; सर्वत्र ते संपत्ती देतात, त्यामुळे गृहस्थ वाढतो.
जम्बूवृक्षश्च दाडिम्बः कदल्याम्रातकस्तथा । बन्धुप्रदश्च पूर्वस्मिन्दक्षिणे मित्रदस्तथा
जांभूळ, डाळिंब, केळी आणि आंबा; पूर्वेला ते नातेसंबंध देतात, दक्षिणेला मैत्री मिळते.
सर्वत्र शुभदश्चैव धनपुत्रशुभप्रदः । हर्षप्रदो गुवाकश्च दक्षिणे पश्चिमे तथा
सर्वत्र शुभ, धन, पुत्र आणि आनंद देतात; गुवाक वृक्ष दक्षिण व पश्चिमेला हर्ष देतो.
ईशाने सुखदश्चैव सर्वत्रैव निशामय । सर्वत्र चम्पकः शुद्धो भुवि भद्रप्रदस्तथा
ईशान्येला सुख देतो; आणि सर्वत्र शुद्ध चंपक वृक्ष पृथ्वीवर भद्र देतो हे लक्षात घे.
अलाबुश्चापि कूष्माण्डमायाम्बुश्च सकिंशुकः । खर्जूरी कर्कटी चापि शिबिरे मङ्गलप्रदा
दुधी भोपळा, कोहळा, पाणी आणि किंशुक; खजूर व काकडीही छावणीत मंगलदायक आहेत.
वास्तूककारबिल्वश्च वार्ताकश्च शुभप्रदः । लताफलं च शुभदं सर्वं सर्वत्र निश्चितम्
वास्तूक, कारा, बेल आणि वांगी हे शुभ देतात; वेलफळ सर्वत्र नक्कीच शुभ आहे.
प्रशस्तं कथितं कारो निषिद्धं च निशामय । वन्यवृक्षो निषिद्धश्च शिबिरे नगरेऽपि च
काय योग्य आणि काय वर्ज्य आहे ते सांगितले; छावणीत आणि शहरात वनझाडे वर्ज्य आहेत हे लक्षात घे.
वटो निषिद्धः शिबिरे नित्यं चोरभयं यतः । नगरेषु प्रसिद्धश्च दर्शनात्पुण्यदस्तथा
वडाचे झाड छावणीत नेहमी वर्ज्य आहे, कारण ते चोरांचा भयंकर धोका आणते; पण शहरात ते प्रसिद्ध असून दर्शनाने पुण्य मिळते.
निषिद्धः शाल्मलिश्चैव शिबिरे नगरे पुरे । दुःखप्रदश्च सततं भूमिपानां सदाऽपि च
शालमलीचे झाड छावणी, शहर आणि नगरात वर्ज्य आहे; ते नेहमी राजांना दुःख देते.
न निषिद्धः प्रसिद्धश्च ग्रामेषु नगरेषु च । विद्यामतिनिषिद्धस्तु सततं दुःखदस्तदा
गावात आणि शहरात ते वर्ज्य नाही, उलट प्रसिद्ध आहे; पण विद्वानांसाठी ते नेहमीच कठोरपणे वर्ज्य असून दुःख देणारे आहे.
हे कारो तिन्तिडीवृक्षो यत्नात्तं परिवर्जयेत् । शतेन धनहानिः स्यात्प्रजाहानिर्भवेद्ध्रुवम्
हे कारा, चिंचेचे झाड काळजीपूर्वक टाळावे; ते शंभरपट धनहानी आणि निश्चितच संततीहानी करते.
शिबिरेऽतिनिषिद्धश्च नगरे किंचिदेव च । न निषिद्धः प्रसिद्धश्च ग्रामेषु नगरेषु च
छावणीत ते फारच वर्ज्य आहे, शहरात थोडेसे वर्ज्य; पण गावात आणि शहरात ते वर्ज्य नाही, उलट प्रसिद्ध आहे.
विद्यामतिनिषिद्धश्च प्राज्ञस्तं परिवर्जयेत् । खर्जूरश्च गहुश्चैव निषिद्धः शिबिरे तथा
विद्वानांसाठी ते फारच वर्ज्य आहे, म्हणून ज्ञानी माणसाने ते टाळावे; छावणीत खजूर आणि गहूही वर्ज्य आहेत.
न निषिद्धः प्रसिद्धश्च ग्रामेषु नगरेषु च । वृक्षश्च चणकादीनां धान्यं च मङ्गलप्रदम्
गावात आणि शहरात ते वर्ज्य नाही, उलट प्रसिद्ध आहे; चण्यासारखी धान्ये आणि त्यांची झाडे मंगलदायक आहेत.
ग्रामेषु नगरे चापि शिबिरे च तथैव च । इक्षुवृक्षश्च शुभदः संततं शुभदस्तथा
गावात, शहरात आणि छावणीतसुद्धा ऊसाचे झाड नेहमीच शुभ आणि सौख्यदायक असते.
अशोकश्च शिरीषश्च कदम्बश्च शुभप्रदः । कच्चिद्धरिद्रा शुभदा शुभदश्चाऽऽर्द्रकस्तथा
अशोक, शिरीष आणि कदंब ही झाडे शुभता देतात; हळद कधी कधी शुभ असते, आणि आलेसुद्धा शुभ आहे.
हरीतकी च शुभदा ग्रामेषु नगरेषु च । न वाद्या भद्रदा नित्यं तथा चाऽऽमलकी घ्रुवम्
हरितकी गावात आणि शहरात शुभ असते; वाद्ये नेहमीच सौख्य देत नाहीत, आणि आवळा देखील तसेच.
गजानामस्थि शुभदमश्वानां च तथैव च । कल्याणमुच्चैःश्रवसां वास्तौ स्थापनकारिणाम्
हत्ती आणि घोड्यांच्या हाडांना शुभत्व असते; उच्चैःश्रवा यांच्या हाडांचे घरात स्थान केल्याने कल्याण होते.
न शुभप्रदमन्येषामुच्छिन्नकारणं परम् । वानराणां नराणां च गर्दभानां गवामपि
इतर कोणत्याही प्राण्यांच्या हाडांना, विशेषतः काढून टाकल्यास, शुभत्व राहत नाही; हे वानर, माणूस, गाढव आणि गायींसाठीही लागू आहे.
कुक्कुराणां शृगालानां मार्जाराणामभद्रकम् । भेटकानां सूकराणां सर्वेषां च शुभप्रदम्
कुत्रा, कोल्हा, मांजर, बकरी आणि डुक्कर यांच्या बाबतीत सर्व काही अशुभच असते; यांपैकी काहीही शुभ देत नाही.
ईशाने चापि पूर्वस्मिन्पश्चिमे च तथोत्तरे । शिबिरस्य जलं भद्रमन्यत्राशुभमेव च
ईशान्य, पूर्व, पश्चिम आणि उत्तर या दिशांना छावणीत पाणी ठेवणे शुभ असते; इतरत्र मात्र ते अशुभ असते.
दीर्घे प्रस्थे समानं च न कुर्यान्मन्दिरे बुधः । चतुरस्रे गृहे कारो गृहिणां धननाशनम्
शहाणा माणूस लांबट किंवा चौकोनी घर बांधू नये; चौकोनी घर गृहस्थाच्या धनाचा नाश करते.
दीर्घप्रस्थः परिमितो नेत्राङ्केनापि संहृतम् । शून्येन रहितं भद्रं शून्यं शून्यप्रदं नृणाम्
लांबट चौकोन, डोळ्याने मोजून आखलेला, जर रिकामा असेल तर शुभ असतो; पण रिकामेपणामुळे लोकांमध्येही रिकामेपणा येतो.
प्रस्थे हस्तद्वयात्पूर्वं दीर्घे हस्तत्रयं तथा । गृहाणां शुभदं द्वारं प्राकारस्य गृहस्य च
चौकोनी घरात दार पुढून दोन हात अंतरावर, आणि लांबट घरात तीन हात अंतरावर असावे; घराचे दार आणि भिंत दोन्ही शुभता देतात.
न मध्यदेशे कर्तव्यं किंचिन्न्यूनाधिके शुभम् । चतुरस्रं चन्द्रवेधं शिबिरं मङ्गलप्रदम्
मध्यभागी काहीही बांधू नये, ते कमी असो वा जास्त; चंद्रवेध असलेली चौकोनी छावणी मंगलदायक असते.
अभद्रदं सूर्यवेधं शिबिरं मङ्गलप्रदम् । अभद्रदं सूर्यवेधं प्राङ्गणं च तथैव च
सूर्यवेध असलेली छावणी जरी कधी कधी शुभ वाटली तरी ती अशुभच असते; अंगणातला सूर्यवेधही अशुभ असतो.
शिबिराभ्यन्तरे भद्रा स्थापिता तुलसी नृणाम् । धनपुत्रप्रदात्री च पुण्यदा हरिभक्तिदा
छावणीच्या आत ठेवलेली तुळस लोकांसाठी शुभ असते; ती धन, मुले, पुण्य आणि हरिभक्ती देते.
प्रभाते तुलसीं दृष्ट्वा स्वर्णदानफलं लभेत् । मालती यूथिका कुन्दं माधवी केतकी तथा
प्रभातकाळी तुळस पाहिल्याने सोन्याचे दान केल्याचा फल मिळते; मोगरा, जुई, कुंद, माधवी आणि केतकी याही तशाच आहेत.
नागेश्वरं मल्लिकां च काञ्चनं बकुलं शुभम् । अपराजिता च शुभदा तेषामुद्यानमीप्सितम्
नागेश्वर, मल्लिका, कांचन, बकुळ आणि अपराजिता ही झाडे शुभ असतात; त्यांचा बाग सर्वांना आवडतो.
पूर्वे च दक्षिणे चैव शुभदं नात्र संशयः । ऊर्ध्वं षोडशहस्तेभ्यो नैव कुर्याद्गृहं गृही
पूर्व आणि दक्षिण दिशेला हे नक्कीच शुभ असते; सोळा हातांपेक्षा उंच घर गृहस्थाने बांधू नये.