गोरोचनाभिः पीतैश्च दाडिमीबीजरूपकैः । पद्मबीजनिभैश्चैव नीलैः कमलवर्णकैः
गोरचनासारख्या पिवळ्या रत्नांनी, डाळिंबाच्या बीसारख्या आकाराच्या दगडांनी, तसेच निळ्या कमळाच्या बियांसारख्या रत्नांनी,
मणिभिः कज्जलाकारैरुज्ज्वलैश्च परिष्कृतैः । श्वेतचम्पकवर्णाभैस्तप्तकाञ्चनसंनिभैः
काजळासारख्या, तेजस्वी व सुंदरपणे सजवलेल्या रत्नांनी, पांढऱ्या चंपकाच्या फुलांसारख्या आणि तापलेल्या सोन्यासारख्या चमकणाऱ्या रत्नांनी,
स्वर्णमूल्यशतगुणैरीषद्रक्तैः सुशोभनैः । गरिष्ठैश्च वरिष्ठैश्च मणिश्रेष्ठैश्च पूजितैः
सोन्याच्या किमतीपेक्षा शंभरपट अधिक मोलाच्या, किंचित लालसर, सुंदर, जड, उत्तम आणि सर्वश्रेष्ठ अशा पूज्य रत्नांनी,
यथाविधानं यद्योगं यत्र यन्मुक्तमीप्सितम् । मणीनां हरणं चैव यक्षसंघा हिमालयात्
योग्य पद्धतीने आणि गरजेनुसार, जिथे ज्या रत्नांची इच्छा असेल, तेथे हिमालयातून यक्षांच्या समूहांनी रत्नांची आणणी,
दिवानिशं करिष्यन्ति यावन्निर्माणपूर्वकम् । यक्षैश्च सप्तभिर्लक्षैः कुबेरप्रेरितैरपि
रचना पूर्ण होईपर्यंत, दिवस-रात्र सात लाख यक्ष, अगदी कुबेराने पाठवलेले, हे कार्य करतील,
वेताललक्षैः कूष्माण्डलक्षैः शंकरयोजितैः । दानवैर्ब्रह्मरक्षोभिः शैलकन्यानियोजितैः
शंभर हजार वेताळ, कूष्मांड, शंकराने नेमलेले, दानव, ब्रह्मराक्षस आणि पर्वतकन्या यांच्या सहाय्याने,
कुरु दिव्यं च पत्नीनां सहस्राणां च षोडश । अन्यपत्नीजनस्यापि चाष्टाधिकशतस्य च
सोळा हजार पत्नींसाठी आणि इतर पत्नी, ज्यांची संख्या शंभर आठ आहे, त्यांच्यासाठीही दिव्य छावणी तयार कर,
शिबिरं परिखायुक्तमुच्चैः प्राकारवेष्टितम् । युक्तद्वादशशालं च सिंहद्वारपरिष्कृतम्
परिखा असलेली, उंच तटबंदीने वेढलेली, बारा सभागृहांनी युक्त आणि सिंहद्वारांनी सजलेली छावणी,
युक्तं चित्रैर्विचित्रैश्च कृत्रिमैश्च कपाटकैः । निषिद्धवृक्षरहितं प्रसिद्धैश्च परिष्कृतम्
नानाविध सुंदर व कृत्रिम दरवाजे असलेली, निषिद्ध वृक्ष नसलेली आणि प्रसिद्ध वस्तूंनी सजलेली,
सुलक्षणं चन्द्रवेधं प्राङ्गणं च तथैव च । यदूनामाश्रमं दिव्यं किंकराणां तथैव च
सुव्यवस्थित, चंद्राच्या आकाराच्या वेदीसह अंगण, तसेच यादवांसाठी आणि सेवकांसाठी दिव्य आश्रम,
सर्वत्र सिद्धं निलयमुग्रसेनस्य भूभृतः । आश्रमं सर्वतोभद्रं वसुदेवस्य मत्पितुः
सर्वत्र उग्रसेन राजासाठी उत्तम निवासस्थान आणि माझ्या वडिल वसुदेवांसाठी सर्व बाजूंनी मंगल आश्रम,
विश्वकर्मोवाच के ते वृक्षाः प्रशस्ताश्च निषिद्धाश्चापि केचन । भद्राभद्रप्रदाश्चापि तान्वदस्व जगद्गुरो
विश्वकर्मा म्हणाला: कोणते वृक्ष प्रशंसनीय आहेत आणि कोणते वर्ज्य आहेत? कोणते शुभ किंवा अशुभ फल देतात? हे जगद्गुरु, ते मला सांगा.
केषामस्थिनियुक्तं च शिबिरं च शुभाशुभम् । दिशि कुत्र जलं भद्रमभद्रं च वद प्रभो
कोणत्या छावण्यांत हाडांचा वापर केला आहे आणि त्या शुभ की अशुभ आहेत? कोणत्या दिशेला पाणी शुभ किंवा अशुभ असते, हे प्रभो, मला सांगा.
भद्रप्रदश्च को वृक्षो दिशि कृत्र प्रवर्तते । किं प्रमाणं गृहाणां च प्राङ्गणानां सुरेश्वर
कोणता वृक्ष शुभ फल देतो आणि तो कोणत्या दिशेला वाढतो? घरे आणि अंगण यांचे योग्य माप काय आहे, हे सुरेश्वर, मला सांगा.
मङ्गलं कुसुमोद्यानं दिशि कुत्र तरोस्तथा । प्राकाराणां किं प्रमाणं परिखाणां सुरेश्वर
फुलांचे शुभ बाग कुठे असावी आणि वृक्ष कोणत्या दिशेला असावा? तटबंदी आणि परिखा यांचे योग्य माप काय आहे, हे सुरेश्वर, मला सांगा.
द्वाराणां च गृहाणां च प्राकाराणां प्रमाणकम् । कस्य कस्य तरोः काष्ठं प्रशस्तं शिबिरे प्रभो
दार, घरे आणि तटबंदी यांचे माप काय असावे? छावणीत कोणत्या वृक्षाचे लाकूड उत्तम मानले जाते, हे प्रभो, मला सांगा.
अमङ्गलं वा केषां च सर्वं मां वक्तुमर्हसि
कोणासाठी आणि काय अमंगल आहे ते सर्व तू मला सांग.
श्रीभगवानुवाच आश्रमे नारिकेलश्च गृहिणां च धनप्रदः । शिबिरस्य यदीशाने पूर्वे पुत्रप्रदस्तरुः
श्रीभगवान म्हणाले: आश्रमात नारळाचे झाड गृहस्थांसाठी धन देणारे आहे; छावणीच्या ईशान्य दिशेला झाड लावल्यास पुत्रप्राप्ती होते.
सर्वत्र मङ्गलार्हश्च तरुराजो मनोहरः । रसालवृक्षः पूर्वस्मिन्नृणां संपत्प्रदस्तथा
सर्वत्र सुंदर आणि सर्वांना मंगल देणारा वृक्षराज आहे; पूर्वेला रसाळ वृक्ष लोकांना संपत्ती देतो.
शुभप्रदश्च सर्वत्र सुरकारो निशामय । बिल्वश्च पनसश्चैव जम्बीरो बदरी तथा
सर्वत्र सुरक वृक्ष शुभ देतो; तसेच बेल, फणस, लिंबू आणि बोर हेही लक्षात घे.
प्रजाप्रदश्च पूर्वस्मिन्दक्षिणे धनदस्तथा । संपत्प्रदश्च सर्वत्र यतो हि वर्धते गृही
पूर्वेला झाडे संतती देतात; दक्षिणेला धन मिळते; सर्वत्र ते संपत्ती देतात, त्यामुळे गृहस्थ वाढतो.
जम्बूवृक्षश्च दाडिम्बः कदल्याम्रातकस्तथा । बन्धुप्रदश्च पूर्वस्मिन्दक्षिणे मित्रदस्तथा
जांभूळ, डाळिंब, केळी आणि आंबा; पूर्वेला ते नातेसंबंध देतात, दक्षिणेला मैत्री मिळते.
सर्वत्र शुभदश्चैव धनपुत्रशुभप्रदः । हर्षप्रदो गुवाकश्च दक्षिणे पश्चिमे तथा
सर्वत्र शुभ, धन, पुत्र आणि आनंद देतात; गुवाक वृक्ष दक्षिण व पश्चिमेला हर्ष देतो.
ईशाने सुखदश्चैव सर्वत्रैव निशामय । सर्वत्र चम्पकः शुद्धो भुवि भद्रप्रदस्तथा
ईशान्येला सुख देतो; आणि सर्वत्र शुद्ध चंपक वृक्ष पृथ्वीवर भद्र देतो हे लक्षात घे.
अलाबुश्चापि कूष्माण्डमायाम्बुश्च सकिंशुकः । खर्जूरी कर्कटी चापि शिबिरे मङ्गलप्रदा
दुधी भोपळा, कोहळा, पाणी आणि किंशुक; खजूर व काकडीही छावणीत मंगलदायक आहेत.
वास्तूककारबिल्वश्च वार्ताकश्च शुभप्रदः । लताफलं च शुभदं सर्वं सर्वत्र निश्चितम्
वास्तूक, कारा, बेल आणि वांगी हे शुभ देतात; वेलफळ सर्वत्र नक्कीच शुभ आहे.
प्रशस्तं कथितं कारो निषिद्धं च निशामय । वन्यवृक्षो निषिद्धश्च शिबिरे नगरेऽपि च
काय योग्य आणि काय वर्ज्य आहे ते सांगितले; छावणीत आणि शहरात वनझाडे वर्ज्य आहेत हे लक्षात घे.
वटो निषिद्धः शिबिरे नित्यं चोरभयं यतः । नगरेषु प्रसिद्धश्च दर्शनात्पुण्यदस्तथा
वडाचे झाड छावणीत नेहमी वर्ज्य आहे, कारण ते चोरांचा भयंकर धोका आणते; पण शहरात ते प्रसिद्ध असून दर्शनाने पुण्य मिळते.
निषिद्धः शाल्मलिश्चैव शिबिरे नगरे पुरे । दुःखप्रदश्च सततं भूमिपानां सदाऽपि च
शालमलीचे झाड छावणी, शहर आणि नगरात वर्ज्य आहे; ते नेहमी राजांना दुःख देते.
न निषिद्धः प्रसिद्धश्च ग्रामेषु नगरेषु च । विद्यामतिनिषिद्धस्तु सततं दुःखदस्तदा
गावात आणि शहरात ते वर्ज्य नाही, उलट प्रसिद्ध आहे; पण विद्वानांसाठी ते नेहमीच कठोरपणे वर्ज्य असून दुःख देणारे आहे.