त्वदङ्गीकारसाफल्यं करिष्यामि तथाऽपि च । यास्यामि स्वप्ने च गोकुलं विरहाकुलम्
तरीही, मी तुझे स्वीकारणे सफल करीन. मी स्वप्नात विरहाने व्याकुळ झालेल्या गोकुलात जाईन.
इत्याकणर्य ययौ गेहमुद्धवश्च महायशाः । हरिर्जगाम स्वप्ने च गोकुलं विर्हाकुलम्
हे ऐकून, कीर्तीमान उद्धव घरी गेला. आणि हरि स्वप्नात विरहाने व्याकुळ गोकुलात गेला.
स्वप्ने राधां समाश्वास्य दत्त्वा ज्ञानं सुदुर्लभम् । संतोष्य क्रीडया तां च गोपिकाश्च यथोचितम्
स्वप्नात त्याने राधेला धीर दिला, दुर्मिळ ज्ञान दिले. खेळून तिला आणि योग्य त्या प्रमाणे गोपींनाही आनंद दिला.
बोधयित्वा यशोदां च स्तनं पीत्वा च निद्रिताम् । गोपान्गोपशिशूंश्चैव बोधयित्वा ययौ पुनः
त्याने यशोदेला जागे केले, जी दूध पाजता पाजता झोपली होती. मग गवळ्यांना आणि त्यांच्या मुलांनाही उठवून, पुन्हा निघून गेला.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo अष्टनवतितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्रीकृष्णजन्म विभागातील नारदसंवाद असलेल्या महाब्रह्मवैवर्त पुराणाचा अठ्ठ्याण्णववा अध्याय संपला.
अथ नवनवतितमोऽध्यायः नारायण उवाच एतस्मिन्नन्तरे गर्गो वसुदेवाश्रमं ययौ । दण्डी छत्री च जटिलो दीप्तश्च ब्रह्मतेजसा
आता नव्याण्णववा अध्याय. नारायण म्हणाले: एवढ्यात गर्ग ऋषी दंड, छत्र आणि जटांनी युक्त, तेजस्वी असे ब्रह्मतेज घेऊन वसुदेवाच्या आश्रमात गेले.
शुक्लयज्ञोपवीती च तपस्वी संयतः सदा । शुक्लदन्तः शुक्लवासा यदोः कुलपुरोहितः
त्यांनी पांढरे यज्ञोपवीत घातले होते, नेहमीच तपस्वी आणि संयमी होते, पांढरे दात आणि पांढरे वस्त्र घातले होते. ते यदू कुळाचे कुलगुरू होते.
तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय देवकी प्रणनाम च । वसुदेवश्च भक्त्या च रत्नसिहासनं ददौ
त्यांना पाहताच, देवकी लगेच उठून नमस्कार केला. वसुदेवाने भक्तीभावाने त्यांना रत्नजडित सिंहासन दिले.
मधुपर्कं कामधेनुं वह्निशुद्धांशुकं तथा । दत्त्वा गन्धं पुष्पमाल्यं पूजयामास भक्तितः
त्याने भक्तीभावाने मधुपर्क, कामधेनू, अग्नीत शुद्ध केलेली वस्त्रे, तसेच सुगंध, फुले आणि हार अर्पण केले.
मिष्टान्नं परमान्नं च पिण्टकं मधुरं मधु । भोजयामास यत्नेन ताम्बूलं वासितं ददौ
त्याने गोड भात, उत्तम अन्न, गोड पिठाचे पदार्थ, मध हे काळजीपूर्वक वाढले आणि सुवासिक तांबूल दिले.
प्रणम्य कृष्णं मनसा सबलं तं विलोक्य च । उवाच वसुदेवं च देवकीं च पतिव्रताम्
त्याने मनोभावे कृष्णाला वंदन केले, बलरामासह त्यांना पाहिले आणि मग वसुदेव व पतिव्रता देवकी यांना संबोधले.
गर्ग उवाच वसुदेव निबोधेनं सवलं पश्य पुत्रकम् । उवनीतोचितं शुद्धं वयमा सांप्रतं वरम्
गर्ग म्हणाले: वसुदेव, ऐक आणि बघ, बाळा, बलरामासह आता आपण शुद्ध आणि योग्य उपनयन विधी करणार आहोत.
वसुदेव उवाच शुभक्षणं कुरु गृरो यदूनां पूज्यदैवत । उपनीतोचितं शुद्धं प्रशंस्यं च सतामपि
वसुदेव म्हणाले: हे पूज्य गुरुजी, आपण शुभ मुहूर्तावर, यदूंच्या पूज्य दैवत, शुद्ध आणि सर्वांनी मान्य असलेला उपनयन विधी करा.
गर्ग उवाच सर्वेम्यो बान्धवेम्योऽपि देह्यामन्त्रणपत्रिकाम् । संभारं कुरु यत्नेन वसुदेव वसुपम
गर्ग म्हणाले: सर्व नातेवाईक आणि मित्रांना आमंत्रण पाठवा, वसुदेव, आणि विधीसाठी लागणाऱ्या सर्व वस्तू काळजीपूर्वक गोळा करा.
परश्वः सुभमेवास्ति चोपेनतुमिहार्हसि । दिनं सतामपि मतं विशुद्धं चन्द्रतारयोः
परवा खरोखरच शुभ दिवस आहे; त्या दिवशी उपनयन विधी करावा. तो दिवस साधूंनाही प्रिय असून चंद्र-तारकांच्या गणनेनुसार शुद्ध आहे.
गर्गस्य वचनं श्रुत्वा वसुदेवो वसूपमः । प्रस्थापयामास सर्वान्बन्धून्मङ्गलपत्रिकाम्
गर्गांचे शब्द ऐकून, वसुदेव या सर्वांत श्रीमंताने सर्व नातेवाईकांना मंगलपत्रिका पाठविल्या.
घृतकुल्यां दुग्धकुल्यां दधिकुल्यां मनोहराम् । मधुकुल्यां गुडकुल्यां प्रचकार समन्वितः
त्याने तुपाच्या, दूधाच्या, दह्याच्या, मधाच्या आणि गुळाच्या सुंदर रांगा सजवल्या.
राशिं नानोपहाराणां मणिरत्नं सुवर्णकम् । नानालंकारवस्त्रं च मुक्तामाणिक्यहीरकम्
त्याने विविध प्रकारच्या भेटवस्तूंचे ढीग गोळा केले: मौल्यवान दगड, रत्न, सोने, वेगवेगळे दागिने आणि वस्त्रे, मोती, माणिक आणि हिरा.
श्रीकृष्णो देववर्गाश्च मुनीन्द्रसिद्धपुंगवान् । सस्मार मनसा भक्त्या भक्ताश्च भक्तवत्सलः
श्रीकृष्ण, देवगण, श्रेष्ठ ऋषी, सिद्धपुरुष आणि भक्त — भक्तवत्सल कृष्ण — यांनी सर्वांना मनापासून भक्तीने आठवले.
शुभे दिने च संप्राप्ते ते च सर्वे समाययुः । मुनीन्द्रा बान्धवा देवा राजानो बहुशस्तथा
शुभ दिवस आल्यावर सर्वजण एकत्र जमले: श्रेष्ठ ऋषी, नातेवाईक, देव आणि अनेक राजे.
देवकन्या नागकन्या राजकन्याश्च सर्वशः । विद्याधर्यश्च गन्धर्वाश्चाऽऽययुर्वाद्यभाण्डकाः
देवकन्या, नागकन्या, सर्व राजकन्या, विद्याधरी, गंधर्व आणि वाद्य वाजवणारे सर्वजण आले.
ब्राह्मणा भिक्षुका भट्टा यतयो ब्रह्मचारिणः । संन्यासिनश्चावधूता योगिनश्च समाययुः
ब्राह्मण, भिक्षुक, पंडित, यती, ब्रह्मचारी, संन्यासी, अवधूत आणि योगी सर्वजण जमले.
स्त्रीबान्धवाः स्वबन्धूनां वर्गा मातामहस्य च । बन्धूनां बान्धवाः सर्वे स्वाययुः शुभकर्मणि
स्त्री नातेवाईक, आपल्या कुटुंबातील मंडळी, मामा आणि त्यांच्या कुटुंबातील सर्व नातेवाईक शुभ कार्यासाठी आले.
भीष्मो द्रोणश्च कर्णश्चाप्यश्वत्थामा कृपो द्विजः । सुपुत्रो धृतराष्ट्रश्च सभार्यश्च समाययौ
भीष्म, द्रोण, कर्ण, अश्वत्थामा, द्विज कृप, धृतराष्ट्र आपली पत्नी आणि उत्तम पुत्रासह आले.
कुन्ती सपुत्रा विधवा हर्षशोकसमाप्लुता । नानादेशोद्भवा योग्या राजानो राजपुत्रकाः
कुंती आपल्या मुलांसह, विधवा असून आनंद आणि दु:ख यांनी भरलेली, आली; विविध प्रदेशांतील आदरणीय राजे आणि राजपुत्रही आले.
अत्रिर्वसिष्ठश्च्यवनो भरद्वाजो महातपाः । याज्ञवल्क्यश्च भीमश्च गार्ग्यो गर्गो महातपाः
अत्री, वसिष्ठ, च्यवन, महान तपस्वी भरद्वाज, याज्ञवल्क्य, भीम, गार्ग्य आणि महान तपस्वी गर्ग हे सर्व उपस्थित होते.
वत्सः सपुत्रश्च धर्मो जैगीषव्यः पराशरः । पुलहश्च पुलस्त्यश्चाप्यगस्त्यश्वापि सौभरिः
वत्स आणि त्याचा मुलगा, धर्म, जैगीषव्य, पराशर, पुलह, पुलस्त्य, अगस्त्य, अश्व आणि सौभरि हे सर्व—
सनकश्च सनन्दश्च तृतीयश्च मनातनः । सनत्कुमारो भगवान्वोढुः पञ्चशिखस्तथा
सनक, सनंद, तिसरा म्हणजे मनातन, भगवंत सनत्कुमार, वोढु आणि पञ्चशिख— हेही आले.
तुर्वासाश्चाङ्गिरा व्यासो व्यासपुत्रः शुकस्तथा । कुशिकः कौशिको राम ऋष्यशृङ्गो विभाण्डकः
तुर्वास, अंगिरा, व्यास, व्यासांचा मुलगा शुक, कुशिक, कौशिक, राम, ऋश्यशृंग आणि विभांडक—
शृङ्गी च वामदेवश्च गौतमश्च गुणार्णवः । क्रतुर्यतिश्चाऽऽरुणिश्च शुक्राचार्यो बृहस्पतिः
शृंगी, वामदेव, गौतम, गुणार्णव, क्रतु, यती, अरुणी, शुक्राचार्य आणि बृहस्पति—