वेदे कौथुमिशाखायां तस्य नाम्नां सहस्रकम् । नन्दनन्दननामोक्तं कृतौ विघ्नं सुदुर्लभम्
वेदांमध्ये कौथुमी शाखेत त्याची नावे असलेले हजार नावांचे स्तोत्र आहे, ज्याला 'नंदनंदनाची नावे' असे म्हणतात; कृतयुगात त्याचे पठण फारच दुर्मिळपणे अडथळा येतो.
उद्धवः सर्वमाकर्ण्य परमं विस्मयं ययौ । ज्ञानं संप्राप्य संपूर्ण परिबूर्णे भभूव ह
उद्धवाने हे सर्व ऐकून मनापासून आश्चर्य वाटले; पूर्ण ज्ञान मिळवून तो संपूर्ण समाधानी झाला.
स्ववस्त्रं च गले बद्ध्वा दण्डवत्प्रणनाम् ताम् । मुर्ध्नः केशैश्च तत्पादं निबध्य च पुनाः पुनः
त्याने स्वतःचे वस्त्र गळ्यात बांधले आणि दंडवत घालून वारंवार नमस्कार केला, पुन्हा पुन्हा डोक्याच्या केसांनी तिच्या पायांना स्पर्श केला.
पुलकाञ्चितसर्वाङ्गः साश्रुनेत्रश्च भक्तितः । तद्विच्छेदशुचा प्रेम्ण रुरोदोच्चैश्च नारद
त्याच्या सर्व अंगावर रोमांच उभे राहिले, डोळ्यांत भक्तीचे अश्रू आले; विरहाच्या वेदनेने आणि प्रेमाने, नारद, तो मोठ्याने रडला.
रुरोद राधा तत्प्रेम्णा रुरोद बल्लवीगणः । उद्धवस्य गलं धृत्वा सथापयामास लोभतः
राधा त्या प्रेमाने रडली, गोपीही रडल्या; उद्धवाचा गळा धरून, त्यांनी त्याला लोभाने थांबवले.
उद्ववं मूर्च्छितं दृष्ट्वा जृम्भितं त्यक्तचेतनम् । शीघ्रसुत्थापयामास राधिका कृष्णमानसम्
उद्धव बेशुद्ध पडलेला, शुद्ध हरपलेला पाहून, राधिकेने त्याच्या मनात कृष्णाचे स्मरण जागवले.
चेतनं कारयामास जलं दत्त्वा मुखाम्बुजे । शुभाशिषं च प्रददौ वत्स जीवेति नारद
तिने त्याच्या कमळासारख्या चेहऱ्यावर पाणी शिंपडून शुद्धीवर आणले आणि शुभाशीर्वाद देत म्हणाली, 'बाळा, तू दीर्घायुषी हो,' हे नारद.
उद्धवश्चेतनां प्राप्य तमुवाच सुसंसदि । रुदतीनां च गोपीनां पुरतः परमार्थदम्
शुद्धीवर येऊन, उद्धवाने त्या पवित्र सभेत, रडणाऱ्या गोपींसमोर, सर्वोच्च सत्य सांगितले.
उद्धव उवाच धन्यो यशस्यो द्वीपानां जम्बुद्वीपः सुदुर्लभः । यत्र भारतवर्ष तु सर्वैषामीप्सितं वरम्
उद्धव म्हणाला: 'सर्व द्वीपांमध्ये जंबूद्वीप धन्य आणि कीर्तिमान आहे, तो फार दुर्मिळ आहे; त्यात भारतवर्ष सर्वांना हवे असलेले श्रेष्ठ वरदान आहे.'
अहो भारतवर्षे तु पुण्यं वृन्दावनं वनम् । राधापादाब्जसंस्पर्शरजः पूतं सुरेप्सितम्
अहो, भारतवर्षात व्रुंदावन हे पुण्यवान वन आहे, जेथे राधेच्या कमळपदांचा स्पर्श झालेल्या धुळीने ते पावन झाले आहे, आणि त्या धुळीसाठी देवही आसुसले आहेत.
धन्या मान्या च पृथिवी त्रेषु लोकेषु पूजिता । राधायास्तीर्थपूतायाः पादाब्जरजसा वरा
ही पृथ्वी धन्य आणि मान्य आहे, तिन्ही लोकांत पूजली जाते, कारण राधेच्या कमळपदांच्या धुळीने ती सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ झाली आहे.
षष्टिवर्षसहस्राणि दिव्यानि पुष्करे पुरा । ब्रह्मणा च तपस्तप्तं वेदोक्तं भक्तिपूर्वकम्
पूर्वी पुष्कर क्षेत्रात, ब्रह्मदेवाने साठ हजार दिव्य वर्षे वेदांप्रमाणे भक्तीभावाने तप केला.
गोलोके राधिकाकृष्णदर्शनार्थं मनोरथात् । गोलोके राधिकाकृष्णो न दृष्टः स्वप्नतस्तदा
गोलोकात, राधिके आणि कृष्णाचे दर्शन व्हावे या इच्छेने, त्याला त्या वेळी स्वप्नातही राधिके आणि कृष्णाचे दर्शन झाले नाही.
श्रुता तेनाऽऽकाशवाणी सत्यरूपा च लीलया । वाराहे भारते वर्षे पुण्ये वृन्दावने वने
तेव्हा त्याला आकाशातून एक सत्य आणि लीळामय वाणी ऐकू आली: 'वराहकल्पातील भारतवर्षातल्या पुण्य व्रुंदावन वनात...'
रासोत्सवे महाराम्ये तत्रैव रासमण्डले । द्रक्ष्यसीति च देवानां मध्ये सुस्थो न संशयः
'रासोत्सवाच्या त्या परम रम्य रासमंडळात, देवांच्या मध्ये, तू त्यांना नक्कीच पाहशील आणि तू निरोगी राहशील.'
श्रुत्वा च विरतो ब्रह्मा तपसः स्वगृहं गतः ।कृष्णो दृष्टश्च हृष्टश्च परिपूर्णमनोरथः
हे ऐकून ब्रह्मदेवाने तप सोडले आणि आपल्या घरी गेला; त्याने कृष्णाचे दर्शन घेतले आणि अत्यंत आनंदी झाला, त्याची सर्व इच्छा पूर्ण झाली.
गोपानां गोपिकानां च सफलं जन्म जीवनम् । नित्यं पश्यन्ति ते पादपद्मं ब्रह्मादिदुर्लभम्
गोप आणि गोपी यांचं जन्म आणि आयुष्य खरंच धन्य आहे, कारण ते नेहमी तुझ्या कमळासारख्या पायांना पाहतात, जे ब्रह्मादिक देवांनाही सहज मिळत नाहीत.
मानिनीं राधिकां सन्तः सदा सेवन्ति नित्यशः । योगीन्द्राश्च मुनीन्द्राश्च सिद्धेन्द्रा वैष्णवास्तथा
राधिका अभिमानी असली तरी संत, श्रेष्ठ योगी, मोठे ऋषी, सिद्ध आणि वैष्णव नेहमी तिची सेवा करतात.
सतीं पुण्यां तीर्थपूतां स्वतः शुद्धां सुदुर्लभाम् । सुलभं यत्वदाम्भोजं ब्रह्मादीनां सुदुर्लभम्
ती सती, पुण्यवती, तीर्थांनी शुद्ध झालेली, स्वभावतः निर्मळ आणि अत्यंत दुर्मिळ आहे, पण तिचे कमळासारखे पाय सहज मिळतात, जरी ब्रह्मादिकांना ते फार कठीण असतात.
यत्पादपद्मनखरं कृतं यावकचिह्नितम् । सर्वेश्वरेश्वरेणैव कृष्णेन परमात्मना
तिच्या पायांवर कृष्णाच्या नखांनी केलेली ज्वारीच्या दाण्यांची खूण आहे, जो सर्वांचा परमेश्वर आहे.
चकार यस्याः पूजां च स्तोत्रराजं सुदुर्लभम् । शतशृङ्गे स्वयं कृष्णो गोलोके रासमण्डले
गोलोकातील रासमंडळात, शतशृंगावर, कृष्णाने स्वतः तिची पूजा केली आणि दुर्मिळ स्तोत्रराज म्हटले.
पारिजातप्रसूनानामञ्जलिं गन्धयन्दनम् । ददौ दूर्वाक्षतं स्निग्धं यस्याः पादारविन्दयोः
त्याने तिच्या पायांवर पारिजात फुलांची अंजली, सुगंधी चंदन, कोवळी दुर्वा आणि अक्षता अर्पण केल्या.
त्रिंशत्सहस्रकोटीनां गोपीनामीश्वरी च या । तत्षट्त्रिंशत्सखीनां च ईश्वरी राधिकाभिधा
ती तीस हजार कोटी गोपींची स्वामिनी आहे, आणि तिच्या छत्तीस सखींचीही राणी, जिने राधिका हे नाव मिळवलं आहे.
ये वा द्विषन्ति निन्दन्ति पापिनश्च हसन्ति च । कृष्णप्राणाधिकादेवदेवीं च राधिकां वराम्
जे लोक कृष्णासाठी प्राणाहून प्रिय असलेल्या राधिकेचा द्वेष करतात, निंदा करतात किंवा हसतात, ते पापी असतात.
ब्रह्महत्याशतं ते च लभन्ते नात्र संशयः । तत्पापेन च पच्यन्ते कुम्भीपाके च रौरवे
त्यांना शंभर ब्राह्मणहत्येचं पाप लागतं—यात काहीच शंका नाही—आणि त्या पापामुळे ते कुंभिपाक आणि रौरव या नरकात यातना भोगतात.
तप्ततैले महाघोरे ध्वान्ते कीटे च यन्त्रके । चतुर्दशेन्द्रावच्छिन्नं पितृभिः सप्तभिः सह
ते तळत्या तेलात, भीषण अंधारात, किटक म्हणून यंत्रात, चौदा इंद्रांनी बंदिस्त होऊन, आपल्या सात पिढ्यांसह यातना भोगतात.
ततः परं च जायन्ते जन्मैकं लोकजन्मतः । दिव्यं वर्षसहस्रं च विष्ठाकीटाश्च पापतः
त्यांनंतर, ते पुन्हा एकदा माणसांत जन्म घेतात, आणि त्या पापामुळे, हजार दिव्य वर्षे ते विष्ठेत किडे म्हणून जन्म घेतात.
पुंश्चलीनां योनिकीटास्तद्रक्तमलभक्षकाः । मलकीटाश्च तन्मानवर्षं च पूयभक्षकाः
ते व्यभिचारिणी स्त्रियांच्या गर्भात किडे होतात, रक्त-मळ खातात, आणि मलात किडे होऊन, माणसाच्या आयुष्यभर पू खात राहतात.
वेदे च काण्वशाखायामित्याह कमलोद्भवः । इत्युक्तवन्तं तं यान्तमुवाच राधिका पुनः रुदन्तं च रुदन्ती सा कृष्णविच्छेदकातरा
काण्व शाखेच्या वेदात असं कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाने सांगितलं. असं सांगून तो निघाला, तेव्हा कृष्णाच्या विरहाने व्याकुळ आणि रडणारी राधिका पुन्हा बोलली.
राधिकोवाच गच्छ वत्स मधुपुरीं सर्वं बोधय माधवम् । यथा पश्यामि गोविन्दं प्रयत्नेन तथा कुरु
राधिका म्हणाली—जा बाळा, मथुरेला जाऊन माधवाला सगळं सांग. मी गोविंदाला पाहू शकेन असं काहीही कर.