त्वमेव गङ्गा तुलसी त्वं च स्वाहा सती । त्वदंशांशांशकलया सर्वदेवादियोषितः
तूच गंगा, तूच तुळस, तूच स्वाहा आणि सती आहेस; तुझ्या अगदी लहान अंशातून सर्व देवतांच्या स्त्रिया निर्माण झाल्या आहेत.
स्त्रीरूपं चातिपुंरूपं देवि त्वं च नपुंसकम् । वृक्षाणां वृङरूपा त्वं सृष्टा चाङ्कुररूपिणी
देवी, तूच स्त्रीरूप आहेस, श्रेष्ठ पुरुषरूप आहेस आणि नपुंसकही आहेस; झाडांमध्ये तू वडाच्या रूपात आहेस आणि अंकुर म्हणूनही निर्माण झाली आहेस.
वह्नौ च दाहिका शक्तिर्जले शैत्यस्वरूपिणी । सूर्ये तेजः स्वरूपा च प्रभारूपा च संततम्
अग्नीत जाळण्याची शक्ती तूच आहेस; पाण्यात गारवा तूच आहेस; सूर्यामध्ये तेजस्वी रूप आणि नेहमीच प्रकाशरूप तूच आहेस.
गन्धरूपा च भूमौ च आकाशे शब्दरूपिणी । शोभास्वरूपा चन्द्रे च पद्मसंघे च निश्चितम्
पृथ्वीवर सुगंधरूप तूच आहेस; आकाशात ध्वनीरूप तूच आहेस; चंद्रात आणि कमळांच्या समूहात शोभेचे रूप तूच आहेस.
सृष्टौ सृष्टिस्वरूपा च पालने परिपालिका । महामारी च संहारे जले च जलरूपिणी
सृष्टीमध्ये निर्माण करणारी तूच आहेस; पालनात रक्षण करणारी; संहारात महाभयंकर रूप आणि पाण्यात पाण्याचेच रूप तूच आहेस.
क्षुत्तवं दया त्वं निद्रा त्वं तृष्णा त्वं बुद्धिरूपिणी । तुष्टिस्त्वं चापि पुष्टिस्त्वं श्रद्धास्त्वं च क्षमा स्वयम्
तूच भूक आहेस, तूच दया आहेस, तूच झोप आहेस, तूच तहान आहेस आणि तूच बुद्धीचे रूप आहेस; समाधान, पोषण, श्रद्धा आणि क्षमा हे सर्व तूच आहेस.
शान्तिस्त्वं च स्वयं भ्रान्तिः कान्तिस्तवं कीर्तिरेव च । लज्जा त्वं च तथा माया भुक्ति-
तूच शांतता आहेस, तूच भ्रम आहेस, तूच सौंदर्य आहेस, आणि कीर्तीही तूच आहेस; लाज, माया आणि भोगही तूच आहेस.
सर्वशक्तिस्वरूपा त्वं सर्वसंबत्प्रदायिनी । वेदेऽनिर्वचनीया त्वं त्वां न जानाति कश्चन
तू सर्व शक्तींचे मूळ आहेस, सर्व संपत्ती देणारी आहेस; वेदांत तू वर्णन करता येत नाहीस—कोणालाही तुझं खरं स्वरूप माहीत नाही.
सहस्र वक्त्रस्त्वां स्तोतुं न च शक्तः सुरेश्वरि । वेदा न शक्ताः को विद्वान्न च शक्ता सरस्वती
देवतांच्या राणी, हजारो तोंडांनीही तुला कोणी स्तुती करू शकत नाही; वेदही समर्थ नाहीत, कुठलाही विद्वान नाही, अगदी सरस्वतीही नाही.
स्वयं विधाता शक्तो न न च विष्णुः मनातनः । किं स्तौमि पञ्चवक्त्रैस्तु रणत्रस्तो महेश्वरि
स्वतः ब्रह्मा किंवा सनातन विष्णूही समर्थ नाहीत; मग मी, रणात घाबरलेला, माझ्या पाच मुखांनी तुझी स्तुती कशी करू, हे महेश्वरी?
कृपां कुरु महामाये मम शत्रुक्षयं कुरु । इत्युक्त्वा च सकरुणं रथस्थे पतिते रणे
हे महामाये, माझ्यावर कृपा कर आणि माझ्या शत्रूंचा नाश कर; असे करुणेने म्हणताच, रणभूमीत रथावर तो पडला.
आविर्बभूव सा दुर्गा सूर्यकोटिसमप्रभा । नारायणेन कृपया प्रेरिता परमात्मना
तेव्हा दुर्गा प्रकट झाली, कोटी सूर्यांसारखी तेजस्वी, परमात्मा नारायणाच्या कृपेने प्रेरित होऊन.
शिवस्य पुरतः शीघ्रं शिवाय च जयाय च । इत्युवाच महादेवी मायाशक्त्याऽसुरं जहि
शिवासमोर आणि त्याच्या विजयासाठी, महादेवीने जलदपणे सांगितले: 'मायेच्या शक्तीने असुराचा वध कर.'
दुर्गोवाच वरं वृणीष्व भद्रं ते यत्ते मनसि वाञ्छितम् । भवान्वरः सुराणां च जयं तुभ्यं ददाम्यहम्
दुर्गा म्हणाली: 'मंगलमय, तुझ्या मनात जे काही हवे आहे ते वर माग; तू देवतांमध्ये श्रेष्ठ आहेस, मी तुला विजय देते.'
महादेव उवाच क्षयो भवतु दैत्यस्य इति मे वरमीश्वरी । देहीति वाञ्छितं दुर्गे परमाद्ये मलातनि
महादेव म्हणाले: 'असुराचा नाश होवो—हेच मला हवे आहे, देवी; हे दुर्गे, हे आद्ये, हे निर्मळ देही, हेच दे.'
भगवत्युवाच हरिं स्मर महाभागा जय दैत्यं जगद्गुरुः । स्वयं विधाता भगवांस्त्वमेव ज्योतिरीश्वरः
भगवती म्हणाली: 'हे भाग्यवान, हरिचा स्मरण कर; जगाचा गुरु प्रभू स्वतः असुराचा पराभव करील. ब्रह्मा स्वतः प्रभू आहे आणि तूच प्रकाशाचा स्वामी आहेस.'
एतस्मिन्नन्तरे विष्णुर्वृषरूपो बभूव ह । दधार कलया मूर्ध्ना शूलपाणे रथं विभुः
इतक्यात, विष्णू वृषाचा रूप घेऊन प्रकट झाला आणि आपल्या अंशाने त्रिशूलधारींचा रथ डोक्यावर उचलला.
ऊर्ध्वचक्रमथोग्रं च प्रकृतिं च चकार सः । शस्त्रं ददौ मन्त्रपूतमुद्दधार ततो रथम्
त्याने प्रचंड वरच्या दिशेने फिरणारे चक्र आणि आदिशक्ती निर्माण केली; मंत्रशुद्ध शस्त्र दिले आणि मग रथ उचलला.
शिवः शस्त्रं गृहीत्वा च ध्यात्वा विष्णुं महेश्वरीम् । जघान त्रिपुरं शीघ्रं स पपात महीतले
शिवाने आपले शस्त्र हातात घेऊन, विष्णू आणि महेश्वरी यांचा ध्यान करत, झपाट्याने त्रिपुराचा नाश केला आणि तो पृथ्वीवर कोसळला.
तुष्टुवुः शंकरं देवाश्चकुश्च पुष्पवर्षणम् । दुर्गा तस्मै ददौ शूरं पिनाकं विष्णुरेव च
सर्व देवांनी शंकराची स्तुती केली आणि फुलांची वृष्टी केली; दुर्गेने त्याला शूर पिनाक धनुष्य दिले, आणि विष्णूनेही तसेच केले.
ब्रह्मा शुभाशिषं चैव मुनयश्चापि हर्षिताः । ननृतुर्देवताः सर्वा जगुर्गन्धर्वकिन्नराः
ब्रह्मदेवाने शुभाशीर्वाद दिले, आणि आनंदित ऋषींनीही तसेच केले; सर्व देवता नृत्य करू लागल्या आणि गंधर्व, किन्नर गाऊ लागले.
एतस्मिन्नन्तरे तात स्तवराजमनुत्तमम् । विघ्नविघ्नकरं शीघ्रं शत्रुसंहारकारणम्
याच वेळी, प्रिय, सर्व विघ्न दूर करणारा, शत्रूंचा नाश करणारा आणि अतिशय प्रभावी असा स्तोत्रांचा राजा प्रकट झाला.
परमैश्वर्यजनकं सुखदं परमं शुभम् । निर्वाणमोक्षदं चैव हरिभक्तिप्रदं ध्रुवम्
तो सर्वश्रेष्ठ स्तोत्र राज सुख देणारा, मोठ्या ऐश्वर्याची प्राप्ती करून देणारा, अत्यंत शुभ, मुक्ती व मोक्ष देणारा आणि हरिभक्तीची खात्रीशीर प्राप्ती करून देणारा आहे.
गोलोकवासदं चैव सर्वसिद्धिप्रदं वरम् । स्तोत्रराजप्रपठनात्प्रसन्ना पार्वती सदा
तो गोलोकात वास देणारा, सर्व सिद्धी देणारा आहे; या स्तोत्रराजाचे पठण केल्याने पार्वती नेहमी प्रसन्न होते.
लोभमोहकामक्रोधकर्ममूलनिकृन्तनम् । बलबुद्धिकरं चैव जन्ममृत्युविनाशनम्
तो लोभ, मोह, काम, क्रोध आणि कर्म यांच्या मुळांना छाटतो; बळ आणि बुद्धी देतो, जन्म-मृत्यूचा नाश करतो.
धनपुत्रप्रियाभूमिसर्वसंपत्प्रदं नृणाम् । शोकदुःखहरं चैव सर्वामिद्धिप्रदं वरम्
तो मनुष्याला धन, मुले, प्रियजन, जमीन आणि सर्व संपत्ती देतो; शोक आणि दुःख दूर करतो, आणि सर्व प्रकारच्या यशाची प्राप्ती करून देतो.
स्तोत्रराजप्रपठनान्महावन्ध्या प्रसूयते । वन्धनान्मुच्यते दुःखी भयान्मुच्येत निश्चितम्
या स्तोत्रराजाचे पठण केल्याने मोठ्या वंध्येला देखील संतती होते; दुःखी बंधनातून मुक्त होतो आणि नक्कीच भीतीपासून सुटका होते.
रोगाद्विमुच्यते रोगी दरिद्रश्च धनी भवेन् । दावाग्निमध्ये न मृतो मग्नः पोतो महार्णवे
रोग्याला रोगातून मुक्ती मिळते, गरीब धनवान होतो; जंगलातील आगीत मृत्यू येत नाही, आणि मोठ्या समुद्रात बोट बुडत नाही.
दस्युग्रस्तो निपुग्रस्तो हिंस्रजन्तुसमन्वितः । स्तोत्रेणानेन वैश्येन्द्र कल्याणं लभते नरः
दस्यू, शत्रू किंवा हिंस्र प्राण्यांनी त्रस्त असला तरी, हे वैश्यराज, या स्तोत्राने मनुष्याला कल्याण मिळते.
तैजसानां यथा रत्नमाश्रमाणां द्विजो यथा । नदीनां च यथा गङ्गा मन्त्राणां प्रणवो यथा
जसा तेजातून उत्पन्न झालेला रत्न सर्वात श्रेष्ठ, आश्रमांमध्ये द्विजांचा आश्रम श्रेष्ठ, नद्यांमध्ये गंगा श्रेष्ठ, आणि मंत्रांमध्ये प्रणव श्रेष्ठ आहे,