स्तोत्रमेकं महादेव्या जगन्मातुर्जगत्प्रभो । परं दुर्गतिनाशिन्या गोपनीयं सुदुर्लभम्
—म्हणून, हे जगप्रभू, मला त्या जगन्मातेचं, महादेवीचं, सर्व दु:खांचा नाश करणाऱ्या, गुप्त आणि दुर्मिळ अशा स्तोत्राचं ज्ञान दे.
देहि मर्ह्य विनीताय भक्ताय भक्तवत्सल । वेदानां जनकस्त्वं च निर्गुणाश्च परात्परः
हे भक्तवत्सल, विनम्र भक्ताला ते दे. तू वेदांचा जनक आहेस, निर्गुण आहेस, सर्वश्रेष्ठातही श्रेष्ठ आहेस.
श्रीभगवानुवाच श्रुणु वक्ष्यामि दैश्येन्द्र स्तोत्रं यत्परमाद्भुतम् । सर्वविघ्नविनाशार्थं मोहपाशनिकृन्तनम्
श्रीभगवान म्हणाले — दैत्यराजा, ऐक, मी तुला एक अद्भुत स्तोत्र सांगतो, जे सर्व अडथळे दूर करते आणि मोहाच्या बंधनांना छेदते.
रणत्रस्तेन विभुना शंकरेण पुरा कृतम् । नारायणोपदेशेन प्रेरितेन च ब्रह्मणा
पूर्वी रणात घाबरलेल्या शंकराने, नारायणाच्या सांगण्यावर आणि ब्रह्माच्या प्रेरणेने हे स्तोत्र रचले होते.
शत्रुग्रस्तं शिवं दृष्ट्वा स ब्रह्माणमुवाच ह । उवाच शंकरं ब्रह्मा रथस्थं पतितं रणे
शिव शत्रूंनी वेढलेला आहे हे पाहून, ब्रह्मा रथावर असलेल्या आणि रणभूमीत पडलेल्या शंकराला बोलला.
सुरसंकटशान्त्यर्थं दुर्गा दुर्गतिनाशिनीम् । मूलप्रकृतिमाद्यां तां स्तौ(स्तु) हि ब्रह्मस्वरूपिणीम्
देवतांच्या संकटाच्या शांततेसाठी, दुर्गा — जी दुर्दैवाचा नाश करणारी, आदिमूळ प्रकृती आणि ब्रह्मस्वरूप आहे — तिचे स्तवन कर.
हरिणा प्रेरितोऽहं च त्वां वदामि सुरेश्वर । विना शक्तिसहायेन को वा कं जेतुमीश्वरः
मीसुद्धा, हे देवाधिदेव, विष्णूच्या प्रेरणेने तुला सांगतो — शक्तीच्या मदतीशिवाय कोण कुणाला जिंकू शकतो?
ब्रह्मणश्च वचः श्रुत्वा दुर्गां सस्मार शंकरः । पुटाञ्जलिपरो भूत्वा भक्तिनम्रत्मकंधरः
ब्रह्माची वचने ऐकून, शंकराने दुर्गेचे स्मरण केले, हात जोडले आणि भक्तीभावाने व नम्रतेने वाकला.
स्नातःपादौ च प्रक्षाल्य धृत्वा धौते वाससी । आचान्तः कुशहस्तश्च शुचिर्विष्णुं च संस्मरन्
स्नान करून, पाय धुऊन, स्वच्छ वस्त्रे परिधान केली, तोंड स्वच्छ केले, कुशा हातात घेतले, शुद्ध झाला आणि विष्णूचे स्मरण केले.
महादेव उवाच रक्ष रक्ष महादेवि दुर्गे दुर्गतिनाशिनि । मां भक्तमनुरक्तं च शत्रुग्रस्ते कृपामयि
महादेव म्हणाले — रक्षण कर, रक्षण कर, हे महादेवी! दुर्गे, दुर्दैवाचा नाश करणारी, शत्रूंनी वेढलेल्या माझ्या भक्त, प्रेमळ सेवकावर कृपा कर.
विष्णुमाये महाभागे नारायणि सनातनि । ब्रह्मस्वरूपे परमे नित्यानन्दस्वरूपिणि
हे विष्णुमाये, महाभाग्यवती, नारायणी, सनातनी, ब्रह्मस्वरूप आणि नित्यआनंदमयी!
त्वं च ब्रह्मादिदेवानामम्बिके जगदम्बिके । त्वं संहारे च गुणतो निराकारे च निर्गुणात्
तू ब्रह्मा आणि इतर देवतांची जननी आहेस, जगदंबे! संहाराच्या वेळी गुणांनी युक्त, आणि निराकार अवस्थेत निर्गुण आहेस.
मायया पुरुषस्त्वं च मायया प्रकृतिः स्वयम् । तयोः परं ब्रह्म परं त्वं बिभर्षि सनातनि
मायेने तू पुरुष आहेस, आणि मायेनेच तू स्वतः प्रकृती आहेस; त्या दोघांपेक्षा श्रेष्ठ, सनातनी ब्रह्म तू धारण करतेस.
वेदानां जननी त्वं च सावित्री च परात्परा । वैकुण्ठे च महालक्ष्मीः सर्वमंपत्स्वरूपिणी
तू वेदांची जननी आहेस, सावित्रीसुद्धा, सर्वांत श्रेष्ठ; वैकुंठात तू महालक्ष्मी आहेस, सर्व संपत्तीची मूर्ती.
मर्त्यलक्ष्मीश्च क्षीरोदे कामिनी शेषशायिनः । स्वर्गेषु स्वर्गलक्ष्मीस्त्वं राजलक्ष्मीश्च भूतले
मर्त्यांमध्ये तू लक्ष्मी आहेस, क्षीरसागरात शेषशायीची प्रियतमा आहेस; स्वर्गात तू स्वर्गलक्ष्मी, पृथ्वीवर राजलक्ष्मी आहेस.
नागादिलक्ष्मीः पाताले गृहेषु गृहदेवता । सर्वसस्यस्वरूपा त्वं सर्वैश्वर्यविधायिनी
पाताळात तू नागलक्ष्मी आहेस, घराघरात गृहदेवता आहेस; सर्व पिकांची मूर्ती आणि सर्व ऐश्वर्य देणारी आहेस.
रागाधिष्ठातृदेवी त्वं ब्रह्मणश्च सरस्वती । प्राणानामधिदेपी त्वं कृष्णस्य परमात्मनः
तू रागाची अधिष्ठात्री देवी आहेस, ब्रह्माची सरस्वती आहेस; तू प्राणांची आणि श्रीकृष्ण परमात्म्याची देखील अधिपती आहेस.
गोलोके च स्वयं राधा श्रीकृष्णस्यैव वक्षसि । गोलोकाधिष्ठिता देवी दृन्दा दृन्दावने वने
गोलोकात तूच राधा आहेस, श्रीकृष्णाच्या वक्षस्थळी; गोलोकात अधिष्ठित देवी, वृंदावनात वनात वृंदा आहेस.
श्रीरासमण्डले रम्या वृन्दावनविनोदिनी । शतशृङ्गाधिदेवी त्वं नाम्ना चित्रावलीति च
रासमंडलात रम्य श्री, वृंदावनात आनंद देणारी; शतशृंगाची अधिष्ठात्री देवी, चित्रावली नावानेही ओळखली जातेस.
दक्षकन्या कुत्रकल्पे कुत्रकल्पे च शैलजा । देवमाताऽदितिस्त्वं च सर्वाधारा वसुंधरा
कुठल्या युगात तू दक्षकन्या, तर दुसऱ्या युगात शैलजा आहेस; देवांची माता अदिती आणि सर्वांचा आधार वसुंधरा आहेस.
त्वमेव गङ्गा तुलसी त्वं च स्वाहा सती । त्वदंशांशांशकलया सर्वदेवादियोषितः
तूच गंगा, तूच तुळस, तूच स्वाहा आणि सती आहेस; तुझ्या अगदी लहान अंशातून सर्व देवतांच्या स्त्रिया निर्माण झाल्या आहेत.
स्त्रीरूपं चातिपुंरूपं देवि त्वं च नपुंसकम् । वृक्षाणां वृङरूपा त्वं सृष्टा चाङ्कुररूपिणी
देवी, तूच स्त्रीरूप आहेस, श्रेष्ठ पुरुषरूप आहेस आणि नपुंसकही आहेस; झाडांमध्ये तू वडाच्या रूपात आहेस आणि अंकुर म्हणूनही निर्माण झाली आहेस.
वह्नौ च दाहिका शक्तिर्जले शैत्यस्वरूपिणी । सूर्ये तेजः स्वरूपा च प्रभारूपा च संततम्
अग्नीत जाळण्याची शक्ती तूच आहेस; पाण्यात गारवा तूच आहेस; सूर्यामध्ये तेजस्वी रूप आणि नेहमीच प्रकाशरूप तूच आहेस.
गन्धरूपा च भूमौ च आकाशे शब्दरूपिणी । शोभास्वरूपा चन्द्रे च पद्मसंघे च निश्चितम्
पृथ्वीवर सुगंधरूप तूच आहेस; आकाशात ध्वनीरूप तूच आहेस; चंद्रात आणि कमळांच्या समूहात शोभेचे रूप तूच आहेस.
सृष्टौ सृष्टिस्वरूपा च पालने परिपालिका । महामारी च संहारे जले च जलरूपिणी
सृष्टीमध्ये निर्माण करणारी तूच आहेस; पालनात रक्षण करणारी; संहारात महाभयंकर रूप आणि पाण्यात पाण्याचेच रूप तूच आहेस.
क्षुत्तवं दया त्वं निद्रा त्वं तृष्णा त्वं बुद्धिरूपिणी । तुष्टिस्त्वं चापि पुष्टिस्त्वं श्रद्धास्त्वं च क्षमा स्वयम्
तूच भूक आहेस, तूच दया आहेस, तूच झोप आहेस, तूच तहान आहेस आणि तूच बुद्धीचे रूप आहेस; समाधान, पोषण, श्रद्धा आणि क्षमा हे सर्व तूच आहेस.
शान्तिस्त्वं च स्वयं भ्रान्तिः कान्तिस्तवं कीर्तिरेव च । लज्जा त्वं च तथा माया भुक्ति-
तूच शांतता आहेस, तूच भ्रम आहेस, तूच सौंदर्य आहेस, आणि कीर्तीही तूच आहेस; लाज, माया आणि भोगही तूच आहेस.
सर्वशक्तिस्वरूपा त्वं सर्वसंबत्प्रदायिनी । वेदेऽनिर्वचनीया त्वं त्वां न जानाति कश्चन
तू सर्व शक्तींचे मूळ आहेस, सर्व संपत्ती देणारी आहेस; वेदांत तू वर्णन करता येत नाहीस—कोणालाही तुझं खरं स्वरूप माहीत नाही.
सहस्र वक्त्रस्त्वां स्तोतुं न च शक्तः सुरेश्वरि । वेदा न शक्ताः को विद्वान्न च शक्ता सरस्वती
देवतांच्या राणी, हजारो तोंडांनीही तुला कोणी स्तुती करू शकत नाही; वेदही समर्थ नाहीत, कुठलाही विद्वान नाही, अगदी सरस्वतीही नाही.
स्वयं विधाता शक्तो न न च विष्णुः मनातनः । किं स्तौमि पञ्चवक्त्रैस्तु रणत्रस्तो महेश्वरि
स्वतः ब्रह्मा किंवा सनातन विष्णूही समर्थ नाहीत; मग मी, रणात घाबरलेला, माझ्या पाच मुखांनी तुझी स्तुती कशी करू, हे महेश्वरी?