स्वर्णेन कुण्डलं कर्त्तुं स्वर्णकारः क्षमो यथा
आणि जसा सोनार सोन्यापासून कुंडलं बनवू शकतो,
कुलालसृष्टा न च मृन्नित्या चैव सनातनी
मडके कुंभार बनवतो, पण माती मात्र नेहमीच टिकून राहते, ती सनातन आहे.
नित्यं तत्परमं ब्रह्म नित्या च प्रकृतिः स्मृता 1.28.
त्याचप्रमाणे, ते परम ब्रह्म नित्य आहे, आणि प्रकृतीही नित्यच मानली जाते.
मृदं स्वर्णं समाहर्तुं कुलालस्वर्णकारकौ
माती किंवा सोनं मिळवण्यासाठी कुंभार आणि सोनार लागतात.
तस्मात्तत्प्रकृतेर्ब्रह्म परमेव च नारद
म्हणून, नारद, ब्रह्म हे प्रकृतीपेक्षा श्रेष्ठ आहे.
केचिद्वदन्ति तद्ब्रह्म स्वयं च प्रकृतिः पुमान्
काही जण म्हणतात की, तेच ब्रह्म स्वतःच प्रकृती आणि पुरुष आहे.
तद्ब्रह्म परमं धाम सर्वकारणकारणम्
ते ब्रह्म म्हणजेच सर्वश्रेष्ठ स्थान आहे, आणि सर्व कारणांच्या कारणाचे मूळ आहे.
ब्रह्म चात्मा च सर्वेषां निर्लिप्तं साक्षिरूपि च
ते ब्रह्म आणि सर्वांचे आत्मा, हे कुठल्याही गोष्टीला न लागणारे असून, साक्षीभावाने असते.
तद्ब्रह्मशक्तिः प्रकृतिः सर्वबीजस्वरूपिणी
त्या ब्रह्माची शक्ती म्हणजे प्रकृती, जी सर्व बीजांचे मूळ रूप आहे.
तेजोरूपं च तद्ब्रह्म ध्यायन्ते योगिनः सदा
योगी नेहमी त्या ब्रह्माचे तेजस्वी रूप ध्यानात ठेवतात.
तत्तेजः कस्य नाश्चर्य्यं ध्यायन्ते पुरुषं विना
त्या तेजाचे आश्चर्य कोणाला वाटणार नाही, जेव्हा ते पुरुषाशिवाय ध्यान करतात?
ध्यायन्ते वैष्णवास्तस्मात्तत्र रूपं मनोहरम्
म्हणून वैष्णव लोक तिथे मन मोहून टाकणाऱ्या रूपाचे ध्यान करतात.
तत्तेजोमण्डलाकारे सूर्य्यकोटिसमप्रभे 1.28.
ते तेजाचा वर्तुळाकार मंडल, जणू दहा कोटी सूर्यांसारखे तेजस्वी आहे.
लक्षकोट्या योजनानां चतुरस्रं मनोहरम्
शंभर कोटी योजनांची मोजणी असलेले, सुंदर चौकोनी रूप आहे.
सुदृश्यं वर्तुलाकारं यथा चन्द्रस्य मण्डलम्
ते स्पष्ट दिसणारे, वर्तुळाकार असून, जणू चंद्राच्या मंडलासारखे आहे.
ऊर्ध्वं च नित्यवैकुण्ठात्पञ्चाशत्कोटियोजनम्
नित्य वैकुंठाच्या वर पन्नास कोटी योजनांवर आहे.
कामधेनुभिराकीर्णं रासमण्डलमण्डितम्
तेथे कामधेनू गायींनी भरलेले असून, रासमंडळाने सुशोभित आहे.
शतशृङ्गं शातकुम्भैः सुदीप्तं श्रीमदीप्सितम् ।। । लक्षकोट्या परिमितैराश्रमैः सुमनोहरैः
शंभर शिखरांनी, सुवर्ण कलशांनी उजळलेले, अत्यंत सुंदर आणि सर्वांना हवेहवेसे; शंभर कोटी रमणीय आश्रमांनी मोजलेले.
शतमन्दिरसंयुक्तमाश्रमं सुमनोहरम्
शंभर मंदिरे असलेले, अत्यंत सुंदर आश्रम आहे.
कौस्तुभेन्द्रेण मणिना राजितं परमोज्ज्वलम्
कौस्तुभ मणीने अलंकृत, अत्यंत तेजस्वी असे आहे.
मणीन्द्रसाररचितैः कपाटैर्दर्पणान्वितैः
मणिरत्नांच्या सारांशातून बनवलेली दारे, आरशांनी सुशोभित आहेत.
षोडशद्वारसंयुक्तं सुदीप्तं रत्नदीपकैः
सोळा दरवाजांनी युक्त, रत्नांच्या दिव्यांनी उजळलेले आहे.
नानाचित्रविचित्राढ्ये वसन्तं वरमीश्वरम् 1.28.
तेथे विविध आणि अद्भुत अलंकारांनी सजलेला परमेश्वर वास करतो.
शरन्मध्याह्नमार्त्तण्डप्रभामोचकलोचनम्
त्याच्या डोळ्यांत शरद ऋतूच्या मध्यान्ह सूर्याची प्रभा चमकत आहे.
कोटिकन्दर्पलावण्यलीलानिन्दितमन्मथम्
कोटी कोटी मदनालाही लाजवेल अशी सुंदरता आणि खेळकरपणा ज्याच्यात आहे.
सस्मितं मुरलीहस्तं सुप्रशस्तं सुमङ्गलम्
हसतमुख, हातात मुरली असलेला, सर्वश्रेष्ठ आणि अत्यंत शुभ असा जो आहे.
चन्दनोक्षितसर्वांगं कौस्तुभेन विराजितम्
संपूर्ण अंगाला चंदनाचा लेप लावलेला, कौस्तुभ मणीने शोभिवंत झालेला.
त्रिभङ्गभङ्ग्या संयुक्तं मणिमाणिक्यभूषितम्
त्रिभंग मुद्रेने शोभणारा, रत्न आणि माणिक्यांच्या दागिन्यांनी सजलेला.
रत्नकेयूरवलयरत्नमञ्जीररञ्जितम्
रत्नजडित कयूर, वाळी आणि पैंजणांनी सजलेला.
मुक्तापङ्क्तिसदृक्षाभदशनं सुमनोहरम्
त्याचे मोहक दात मोत्यांच्या माळेसारखे चमकतात.