श्रीकृष्णश्च द्विधारूपो द्विभुजश्च चतुर्भुजः । चतुर्भुजश्च वैकुण्ठे गोलोके द्विभुजः स्वयम्
श्रीकृष्णाला दोन रूपे आहेत—दोन हातांचे आणि चार हातांचे; वैकुंठात तो चार हातांचा असतो, पण गोलोकात तो नेहमी दोन हातांचा असतो.
यन्निमेषो भवेद्वृन्दे ब्रह्मणः पततेन च । पञ्चविंशत्सहस्रेणा युगेनेन्द्रस्य पातनम्
वृंदा, त्याच्या एका डोळ्याच्या पापण्याचा वेळ ब्रह्मदेवाच्या पतनाइतका आहे, आणि पंचवीस हजार युगांनी इंद्राचा पतन जसा होतो तसा.
चतुर्दशेन्द्रावच्छिन्नकालेन ब्रह्मणो दिनम् । तावतीति निशा तस्य विधातुर्जगतामपि
चौदा इंद्रांच्या काळाने ब्रह्मदेवाचा एक दिवस मोजला जातो; तेवढाच काळ जगतांचा विधाता याची रात्र असते.
एवं त्रिंशद्दिनैर्मासं द्विषट्के मासि वर्षकम् । एवं शतायुस्तस्यैव निबोध बोधतत्परम्
अशा तीस दिवसांनी एक महिना होतो; दोन महिने मिळून एक ऋतु, आणि असेच एक वर्ष; त्याचे आयुष्य शंभर वर्षांचे असते, हे नीट समजून घे.
यावज्जीवनपर्यन्तं सेवन्ते सनकादयः । कल्पानां कोटिकोटिं च तन्न साध्याश्चयो विभुः
सनक आणि इतर मुनी आपले संपूर्ण आयुष्य, अगणित कल्पांपर्यंत त्या सर्वव्यापी परमेश्वराची सेवा करतात, तरीही त्यांना तो कधीच प्राप्त होत नाही.
सहस्रवक्त्रः शेषश्च सेवते च जपन्सदा । दिवानिशं च यं भक्त्या कल्पकोटिशतं शतम्
शेष, ज्याला हजार तोंडे आहेत, तो दिवस-रात्र भक्तीभावाने त्याची नावे जपत, कोट्यवधी कल्पांपर्यंत त्याची सेवा करतो.
तन्न साध्यो हितकरो दुराराध्यः परात्परः । ब्रह्मा ब्रह्मास्वरूपं तं भजेज्जन्मनि जन्मनि
तो परमेश्वर कल्याणकारी असूनही, प्राप्त होणे अत्यंत कठीण आहे; तो सर्वश्रेष्ठ आहे. ब्रह्मा, ब्रह्मस्वरूप होऊन, प्रत्येक जन्मात त्याची भक्ती करतो.
वक्त्रैश्चतुर्भिः सततं स्तौति नित्यं सनातनम् । वेदेऽनिर्वचनीयश्च वेदानां जनको विधिः
चार मुखांनी ब्रह्मा नेहमी त्या सनातन परमेश्वराची स्तुती करतो; वेदांत त्याचे वर्णन करता येत नाही, आणि वेदांचा जन्मदाता तोच आहे.
विधाता फलदाता च दाता च सर्वसंपदाम् । तन्न साध्यो हि भगवान्कालकालान्तकः
तोच सृष्टीकर्ता, फळ देणारा आणि सर्व संपत्तीचा दाता आहे; तो काळाचा आणि मृत्यूचाही नाश करणारा भगवंत सहज मिळत नाही.
संहारकर्ता जगतां कलया रुद्ररूपतः । स स्तौति पञ्चवक्त्रेण कोऽन्योऽन्यस्यापि का कथा
रुद्रस्वरूपाने, तो जगाचा संहार करणारा आहे; पाच मुखांनी तो त्याची स्तुती करतो. दुसरा कोण आहे, आणि दुसऱ्याची काय कथा?
तत्परश्च प्रियो नास्ति वृन्दे भगवातः शृणु । सर्वशक्तिस्वरूपा सा दुर्गा दुर्गतिनाशिनी
वृंदे, ऐक! त्या भगवंताला तिच्यापेक्षा प्रिय कोणी नाही; ती सर्व शक्तींची मूर्ती, दुर्गा, आणि दुःखाचा नाश करणारी आहे.
ब्रह्मस्वरूपा परमा मूलप्रकृतिरीश्वरी । नारायणी विष्णुमाया वैष्णवी सा सनातनी
ती ब्रह्मस्वरूप, परम, आद्य प्रकृती आणि ईश्वरी आहे; ती नारायणी, विष्णुमाया आणि सनातन वैष्णवी आहे.
यन्मायया जगद्भ्रान्तमनित्ये भ्रमते सदा । सा स्तौति भक्त्यायं देवं वृन्देऽयङ्गे.दिवानिशम्
जिच्या मायेमुळे हे जग नेहमी भ्रमित होऊन नश्वरतेत भटकते, तीच, वृंदे, दिवस-रात्र भक्तीभावाने या देवाची सेवा करते.
स्तौति भक्त्या स्वशक्त्या च गजवक्त्रः षडाननः । ध्यायते यं गणेशश्च सर्वादौ यस्य पूजनम्
गजवक्त्र आणि षडानन दोघेही भक्ती आणि स्वतःच्या शक्तीने त्याची स्तुती करतात; गणेश त्याचे ध्यान करतो, ज्याची पूजा सर्वांत आधी होते.
भगवान्सर्वदेवेशो ज्ञानिनां च गुरोर्गुरुः । सिद्वेन्द्रेषु च देवेन्द्रे योमीन्द्रे ज्ञानिनां गुरौ
भगवंत सर्व देवांचा स्वामी आणि ज्ञानींचा गुरु आहे, गुरुंचाही गुरु; सिद्ध आणि देवेंद्रांमध्ये तोच इंद्र, ज्ञानींचा गुरु आहे.
न गणेशात्परो विद्वान्गणेशश्च सुराधिपः । सरस्वती च यं स्तोतुमशक्ता परमेश्वरी
गणेशापेक्षा श्रेष्ठ कोणी नाही, हे ज्ञानी! गणेशच देवांचा अधिपती आहे; आणि सरस्वतीसुद्धा, परमेश्वरी असून, त्याची योग्य स्तुती करू शकत नाही.
दिवानिशं पादपद्मं भक्त्या पद्मा निषेवते । यत्कटाक्षाज्जगत्सर्व परिपूर्णतमं शिवम्
पद्मा दिवस-रात्र भक्तीभावाने त्याच्या कमलपादांची सेवा करते; त्याच्या कृपादृष्टीने संपूर्ण जग परिपूर्ण आणि मंगलमय होते.
यद्भयाद्वाति वातोऽयं सूर्यस्तपति यद्भयात् । वर्षतीन्द्रो दहत्यग्निर्मृत्युश्चरति जन्तुषु
त्याच्या भीतीने वारा वाहतो, सूर्य तेज देतो, इंद्र पाऊस पाडतो, अग्नी जळतो आणि मृत्यू सर्व प्राण्यांमध्ये संचारतो.
पृथिवी सेवया यस्य सर्वाधारा वसंधरा । समृद्रा निश्चलाः शैला यस्य भीताश्च सुन्दरि
सुंदरी, सर्वांचा आधार असलेली पृथ्वी त्याची सेवा करते; समुद्र आणि स्थिर पर्वत त्याच्या भीतीने अचल राहतात.
तीर्थसारा च सा गङ्गा पवित्रा मुक्तिदायिनी । जगतां पावनी देवी यस्य पादाब्जसेवया
तीर्थांची सार असलेली, पवित्र आणि मुक्तिदायिनी गंगा, त्याच्या कमलपादांची सेवा करून जगांचे पावन करते.
पवित्रा तुलसी देवी स्मरणाद्यस्य सेवनात् । नवग्रहाश्च दिक्पाला भीता यस्य प्रतापतः
तुलसी देवी, त्याच्या स्मरणाने आणि सेवेमुळे पवित्र होते; नवग्रह आणि दिक्पाळ त्याच्या तेजामुळे भयभीत असतात.
ब्रह्मण्डेषु च सर्वेषु ब्रह्मविष्णुशिवात्मकाः । अन्ये ये ये सुरेशाश्च शेषाद्या मुनयस्तथा
सर्व ब्रह्मांडांमध्ये ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतर सर्व देवांचे अधिपती, तसेच शेष आणि ऋषी, हे सर्व त्याच्याच स्वरूपाचे आहेत.
केचित्कलास्वरूपाश्चाप्यंशरूपाश्च केचन । केचित्कलांशाः कृष्णस्य केचिच्च परमात्मनः
काही जण कृष्णाच्या अंशांचे रूप आहेत, काही केवळ अंशांचेच रूप आहेत; काही कृष्णाच्या अंशांचे आणि काही परमात्म्याच्या अंशांचे आहेत.
पतिमिच्छसि कल्याणि प्रकृतेः परमीश्वरम् । गोलोके राधिका साध्यो नान्येषां च कदाचन
शुभे, तुला प्रकृतीच्या परमेश्वराला पती म्हणून मिळवायचं आहे; पण गोलोकात फक्त राधिकाच पत्नी म्हणून मिळू शकते, दुसरी कोणतीही नाही.
मां भजस्व महाभागे नृपाणामीश्वरं पतिम् । बलवन्तं च देवेभ्यो दैत्येभ्यश्च वरानने
भाग्यवती, राजांचा स्वामी आणि तुझा पती असलेल्या मला, जो देवांपेक्षा आणि दैत्यांपेक्षा बलवान आहे, तू भक्ती कर.
सुखानि यानि कल्याणि त्रिषु लोकेषु सन्ति वै । भुङ्क्ष्व तान्येव सर्वाणि मत्प्रसादान्न संशयः
तीनही लोकांत जी सर्व सुखं आहेत, ती सर्व सुखं माझ्या कृपेने तू उपभोग, यात काहीच शंका नाही.
सप्तसागलपारे च काञ्चनी रुचिरा वरे । देवानां क्रीडनार्थाय विधात्रा निर्मिता पुरी
सात समुद्रांच्या पलीकडे, देवांच्या खेळासाठी विधात्याने बनवलेली एक सुंदर सोन्याची नगरी आहे.
तत्रैव गच्छभद्रं ते रम रामे मया सह । महेन्द्रस्य प्रियवनं पुष्पोद्यानसमन्वितम्
तिथे जा, तुझं कल्याण होवो, हे रामे, माझ्यासोबत महेंद्राचं प्रिय वन, फुलांच्या बागांनी सजलेलं, तिथे आनंद लुट.
गच्छ स्वर्णमयीं लङ्कां नानारत्नविभूषिताम् । तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
सोन्याची, विविध रत्नांनी सजलेली लंका तिथे आहे; तिथेच जा, तुझं कल्याण होवो, हे रामे, तिथे रम.
विस्पन्दकं सुवसनं नन्दकं पुष्पभद्रकम् । तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
विस्पंदक, सुवसन, नंदक आणि पुष्पभद्रक या ठिकाणीही तिथेच जा, तुझं कल्याण होवो, हे रामे, तिथे रम.