स्थित्वा वर्ष भवेद्धस्ती तत्पश्चाद्वृषलो भवेत् । अयज्ञे छागहन्ता च च्छागचोरप्रतिग्रही
एक वर्ष भोगून तो हत्ती होतो; त्यानंतर तो नीच जातीत जन्म घेतो. यज्ञात शेळी मारणारा किंवा चोरलेली शेळी भेट म्हणून घेणारा—
पूयकुण्डे वर्षशतं स्थितवा चाण्डालतां व्रजेत् । छागश्च वर्षपर्यन्तं तदा भवति मानवः
शंभर वर्षे पूयाच्या खड्ड्यात राहून तो चांडाळ होतो; एक वर्ष शेळी होतो, मग माणूस होतो.
शत्रुशस्त्रेणा च्छिन्नश्च तदा मुक्तो भवेद्द्विजः । दत्तापहारी वाग्दानं कृत्वाऽपहरते पुनः
शत्रूच्या शस्त्राने मारला गेला की, तो द्विज मुक्त होतो; आणि जो दिलेली वस्तू पुन्हा चोरतो, तो वचन देऊनही पुन्हा चोरतो.
स भवेन्मलेच्छयोनौ च भुक्त्वा च नरकं व्रजेत् । एकाकी मिष्टमश्नाति कालमूत्रं व्रजेद्ध्रुवम्
तो म्लेच्छ गर्भात जन्म घेतो आणि नरक भोगून नक्की काळसूत्र नरकात जातो; आणि जो गोडधोड एकटा खातो, तो मूत्र नरकात जातो.
तत्र वर्षशतं स्थित्वा प्रेदो वर्षसहस्रकम् । तदा भवति जन्मैकं मक्षिका च पिपीलिका
तिथे शंभर वर्षे राहून, तो हजार वर्षे भूत होतो; मग एक जन्म माशी किंवा मुंगी होतो.
जन्मैकं भ्रमरश्चैव जन्मैकं मधुमक्षिका । जन्मैकं वरलश्चैव जन्मैकं दंश एव च
एक जन्म भुंगा, एक जन्म मधमाशी, एक जन्म किडा, आणि एक जन्म डास होतो.
जन्मैकं मशकश्चैव जन्मैकं पूतिकं स्मृतम् । जन्मैकं तल्पकीटश्च तदा शूद्रो भवेद्ध्रुवम्
एक जन्म माशी, एक जन्म दुर्गंधी किडा, एक जन्म गादीतील किडा होतो; मग तो नक्की शूद्र होतो.
असद्बुद्धिर्व्याधियुक्तस्तदा मुक्तो भवेद्द्विजः । तैलचोरस्तैलकारो मूर्धिन कीटस्त्रिजन्मकम्
वाईट बुद्धी आणि आजाराने त्रस्त असताना, द्विज मुक्त होतो; तेल चोरणारा तेलवाला होतो आणि तीन जन्म डोक्यात किडा होतो.
तदा भवेत्स्वर्णकारो जन्मैकं दुष्टमानसः । विश्वैकनिपिकर्ता च भक्ष्मदादुर्धनं हरेत्
त्या वेळी, वाईट मनाचा मनुष्य एक जन्म सोनार म्हणून जन्म घेतो; तो जगातील दागिने बनवणारा असतो आणि दुसऱ्यांचे धन खाऊन घेतो.
तमःकुण्डे वर्षशतं स्थित्वा स्वर्णवणिग्भवेत् । जन्मैकं च दराचारो जन्मैकं करणो भवेत्
तो अंधाराच्या खड्ड्यात शंभर वर्षे राहून नंतर सोन्याचा व्यापारी होतो; एक जन्म वाईट वागणारा असतो आणि एक जन्म बनवणारा असतो.
कायस्थेनोदरस्थेन मातुर्मासं न खादितम् । तत्र नास्ति कृपा तस्य दन्ताभावेन केवलम्
शरीराने किंवा पोटात असताना, जर आईचे अन्न महिनाभर खाल्ले नाही, तर त्याच्यावर दया नसते, फक्त दात नसल्यामुळे.
स्वर्णकारः स्वर्णवणिक् कायस्थश्च व्रजेश्वर । नरेषु मध्ये ते धूर्ताः कृपाहीना महीतले
व्रजेश्वरा, सोनार, सोन्याचा व्यापारी आणि शरीर सांभाळणारा हे लोकांमध्ये फसवे आणि दयाशून्य असतात.
हृदयं क्षुरधाराभं तेषां नास्ति च सादरम् । शतेषु सज्जनः कोऽपि कायस्थो नेतरौ च तौ
त्यांचे हृदय क्षुराच्या धारेसारखे कठोर असते आणि त्यांना कोणतीही आदरभावना नसते; शंभरात एखादा सज्जन असतो, तो शरीर सांभाळणारा, पण उरलेले दोघे नाहीत.
सुबुद्धिः शिवयुक्तश्च शास्त्रज्ञो धर्ममानसः । न विश्वसेत्तेषु तात स्वात्मकल्याणहेतवे
ज्याची बुद्धी चांगली आहे, शुभाशी एकरूप आहे, शास्त्र जाणणारा आणि धर्मशील आहे, तो स्वतःच्या कल्याणासाठी त्यांच्यावर कधीच विश्वास ठेवत नाही, प्रिय.
सीमापहारी दुष्टश्च भूमिचोरश्च हिंसकः । भूमिदानापहारी च कालसूत्रं व्रजेद्ध्रुवम्
सीमेची चोरी करणारा, वाईट, जमिनीचा चोर, हिंसक आणि दान दिलेली जमीन हिसकावणारा, तो नक्कीच काळसूत्र नरकात जातो.
षष्टिवर्षसहस्रामि क्षटत्विवासार्दितः स्थितः ततोऽपितानि नामानि विष्ठायां जायते कृमिः
साठ हजार वर्षे यातना भोगून, नंतर त्या नावांनी तो विष्ठेत जंतू म्हणून जन्म घेतो.
ततो भवेदसच्छूद्रो जन्मैकं च ततः शुचिः । तस्माज्ज्ञानैः सावधानं भवेत्प्राज्ञश्च यत्नतः
त्याच्या नंतर, तो एक जन्म अपवित्र शूद्र होतो, मग शुद्ध होतो; म्हणून ज्ञानी माणसाने नेहमी सावध आणि प्रयत्नशील राहावे.
रक्तवस्त्रापहारी च जन्मैकं रक्तकीट कः । ततः शूद्रश्च जन्मैकं ततो विप्रो भवेच्छुचि
जो लाल वस्त्र चोरतो, तो एक जन्म लाल किडा होतो; मग एक जन्म शूद्र, त्यानंतर शुद्ध ब्राह्मण होतो.
त्रिसंध्यहीनो विब्रश्च प्रातःशायी च यो नरः । संध्याशायी दिवाशायी यज्ञसूत्रापहारकः
जो तीन संध्यांचा त्याग करतो, असावधान आहे, सकाळी झोपतो, संध्याकाळी झोपतो, दिवसा झोपतो आणि यज्ञसूत्र चोरतो—
अशुद्धः संध्याकारी च वेदवेदाङ्गनिन्दकः । तद्विरुद्धः स्वर्गमार्गस्त्रिजन्मपतितो द्विजः
जो अशुद्धपणे संध्या करतो, वेद आणि त्याचे अंग निंदा करतो, अशा व्यक्तीसाठी स्वर्गाचा मार्ग बंद होतो आणि द्विज तीन जन्म खाली पडतो.
यः शूद्रो ब्राह्मणीगामी कुम्भीपाके व्रजेद्ध्रुवम् । वर्षाणां च त्रिलक्षं च पच्यते तत्र पीडितः
जो शूद्र ब्राह्मण स्त्रीकडे जातो, तो नक्कीच कुंभीपाक नरकात जातो; तिथे तो तीन लाख वर्षे यातना भोगतो.
दिवानिशं प्रदग्धश्च तप्ततैले च दारुणे । ततौ भवेद्योनिकीटः पुंश्चलीनां च पातकी
रातंदिवस त्याला उकळत्या तेलात भाजले जाते; मग तो गर्भातील किडा होतो आणि व्यभिचारिणींमध्ये पापी म्हणून जन्म घेतो.
षष्टिवर्षसहस्राणि चाऽऽहारं तस्य तन्मलम् । ततो भवति चाण्डालो जन्मलक्षं क्रमेण च
साठ हजार वर्षे त्याचे अन्न फक्त घाण असते; मग तो एक लाख जन्म चांडाळ होतो.
ततः शूद्रो गलत्कुष्ठी जन्मैकं च ततः शुचिः । सोऽपि विप्रो व्याधिशेषस्तीर्थपर्यटनाच्छुचिः
मग तो एक जन्म पडणाऱ्या कुष्ठरोगाचा शूद्र होतो, त्यानंतर शुद्ध होतो; तोही ब्राह्मण होतो, थोडा आजार उरतो, तीर्थयात्रेने तो शुद्ध होतो.
असच्छूद्रश्च भवति सोऽस्थानेऽसूरपूजिते । दत्तवा देवाय नैवेद्यमपवित्रं च मानवः
जो चुकीच्या ठिकाणी पूजा करतो, अपवित्र नैवेद्य देवाला अर्पण करतो, किंवा असुरांची पूजा करतो, तो अपवित्र शूद्र होतो.
सकेशं पार्थिवं लिङ्गं संपूज्य यवनो भवेत् । दुर्बलेन भवेदन्धः कुत्सितेन च कुत्सतिः
केसांसह राजाचे लिंग पूजल्याने तो यवन होतो; दुर्बलतेमुळे आंधळा होतो आणि निंदा केल्याने तुच्छ होतो.
अङ्गहीनो दरिद्रश्च व्याधियुक्तश्च मानवः । अश्रद्धया च निर्माणे निर्माणसदृशं फलम्
कोणताही मनुष्य अपंग, गरीब किंवा आजारी असो, आणि जर त्याला सृष्टीच्या कार्यावर श्रद्धा नसेल, तर त्याला त्याच्या प्रयत्नाच्या प्रमाणातच फळ मिळते.
मृद्भस्मगोशकृत्विण्डैस्तथा वालुकयाऽपि वा । कृत्वा लिङ्गं सकृत्पूज्य वसेत्कल्पायुषं दिवि
माती, राख, गायीच्या शेणाने किंवा अगदी वाळूनेही शिवलिंग तयार करून, एकदाच भक्तीने पूजा केली, तरी मनुष्य कल्पायुष्यपर्यंत स्वर्गात राहू शकतो.
ततो भवति विप्रश्च महाब्रज्ञश्च भूमिमान् । राजा भवेद्भारते च लिङ्गानां शतपूजनात्
शिवलिंगाची शंभर वेळा पूजा केल्यावर, तो विद्वान ब्राह्मण, मोठा जाणकार आणि जमीनधारक होतो; भारतात तो राजा होतो.
सहस्रपूजनात्सोऽपि लभते निश्चितं फलम् । स्थित्वा च सुचिरं स्वर्गे राजेन्द्रो भारते भवेत्
शिवलिंगाची हजार वेळा पूजा केल्यावर, तो नक्कीच इच्छित फळ मिळवतो; स्वर्गात दीर्घकाळ राहून, तो भारतात राजा होतो.