कृपा कार्या सता शश्वतहिंस्रेषु च जन्तुषु । हिंसायां न हि दोषश्च हिंस्राणां च व्रजेश्वर
सज्जनांनी नेहमी अहिंसक प्राण्यांवर दया करावी; व्रजेश्वरा, हिंसक प्राण्यांना मारण्यात दोष नाही.
अश्वत्थघ्नश्चतुवंर्णो ब्रह्महत्याचतुर्थकम् । पापं च लभते तात चासिपत्रं व्रजेद्ध्रुवम्
जो अश्वत्थ वृक्ष तोडतो, तो चार वर्णांपैकी असला तरी ब्रह्महत्या या पापाच्या चौथ्या भागाएवढे पाप मिळवतो आणि नक्कीच असिपत्र नरकात जातो.
स तीक्ष्णेनापि शस्त्रेण विच्छिन्नश्च दिवानिशम् । वर्षाणां शतकं चैव भुङ्क्ते परमयातनाम्
तेथे तो दिवस-रात्र तीक्ष्ण शस्त्रांनी छाटला जातो आणि शंभर वर्षे अत्यंत यातना भोगतो.
ततो भवति वृक्षश्च शालमलिरह्वर्षलक्षकम् । ततो भवति शूद्रश्च च्छिन्नाङ्गो व्याधिसंयुतः
नंतर तो शाल, मलय किंवा अर्जुन या झाडांपैकी कुठलेही एक झाड शंभर वर्षे होतो; त्यानंतर तो रोगग्रस्त आणि अपंग शूद्र होतो.
यावज्जीवनपर्यन्तं ततो विप्रो भवेद्ध्रुवम् । व्रणव्याधिसमायुक्तो मुच्यते स्वर्णदानतः
तो आयुष्यभर असेच राहतो; त्यानंतर तो नक्कीच ब्राह्मण म्हणून जन्म घेतो, पण व्रण आणि आजारांनी ग्रस्त असतो, आणि सोन्याचे दान केल्यावर मुक्त होतो.
मिथ्यासाक्ष्यप्रदाता च कृतघ्नोऽतिकृतघ्नकः । विश्वासघाती मित्रघ्नो विप्राणां धनहारकः
जो खोटी साक्ष देतो, उपकार करणाऱ्याचा वध करतो, फारच कृतघ्न असतो, विश्वासघात करतो, मित्राचा वध करतो किंवा ब्राह्मणांचे धन चोरतो—
शूद्रश्राद्धान्नभोजी च शूद्राणां शवदाहकः । शूद्राणां सूपकारश्च वृषवाहकपातकी
जो शूद्रांच्या श्राद्धातील अन्न खातो, शूद्रांचे मृतदेह जाळतो, शूद्रांसाठी स्वयंपाक करतो किंवा वृषवाहनाचे पाप करतो—
धावको देवलश्चापि चैतेऽतिपापिनस्तथा । कुम्भीपाकं प्रयान्तयेव वर्षाणां च सहस्रकम्
जो पळून जातो किंवा बहिष्कृत असतो—हे सर्व अतिपापी आहेत आणि नक्कीच हजार वर्षे कुंभिपाक नरकात जातात.
तत्रैव तप्ततैलेन संतप्तश्च दिवानिशम् । णक्षितो व्यथितश्चैव सर्वाकारेण जन्तुना
तेथे तो दिवस-रात्र उकळत्या तेलात भाजला जातो, टोचला जातो आणि सर्व प्रकारे यातना भोगतो.
गृध्रः कोटिसमस्राणि शतजन्मानि शूकरः । श्वापदः शतजन्मानि शूद्रो रोगी भवेत्ततः
तो कोटी जन्म गिधाड, शंभर जन्म डुक्कर, शंभर जन्म रानप्राणी होतो आणि नंतर रोगी शूद्र म्हणून जन्म घेतो.
मन्दाग्निज्वरसंयुक्तः पञ्चाशद्वर्षकं तथा । सुवर्णानां शतपलं दत्तवा शुद्धो भवेद्ध्रुवम्
तो पन्नास वर्षे मंदाग्नी आणि तापाने त्रस्त राहतो; शंभर तोळे सोनं दिल्यावर तो नक्कीच शुद्ध होतो.
चतुर्वर्णो वस्त्रहारी गव्यहारी च मानवः । रौप्यमुक्तापहारी च शूद्रद्रव्यापहारकः
चारही वर्णांपैकी जो मनुष्य वस्त्र, गायी, चांदी, मोती किंवा शूद्राचे धन चोरतो—
वर्षाणां च सहस्रं च बकजातिर्भवेद्ध्रुवम् । मुत्रकुण्डं च वै भुक्त्वा वर्षाणां शतकं तथा
हजार वर्षे बगळ्याच्या जातीमध्ये जन्म घ्यावा लागतो; नंतर मुत आणि विष्ठा खाऊन, शंभर वर्षे तसंच राहावं लागतं.
ततो भवेच्छूद्रजातिर्वर्षाणां शतकं व्रज । कुष्ठव्याधिसमायुक्तो गलितश्चैव पातकी
त्याच्यानंतर शंभर वर्षे शूद्र म्हणून जन्म घ्यावा लागतो, त्याला कुष्ठरोग होतो, शरीर कुजलेलं असतं आणि तो पापी असतो.
ततो भवेद्ब्राह्मणश्च कुष्ठावशेषसंयुतः । स्वर्णषट्पलदानेन व्याधितो मुच्यते शुचिः
नंतर तो ब्राह्मण म्हणून जन्म घेतो, पण अजूनही कुष्ठरोगाचे अवशेष असतात; सहा पळ सोनं दान केल्यावर तो रोगमुक्त होऊन शुद्ध होतो.
शाकापहारकश्चैव फलापहारकस्तथा । यक्षः पृथिव्यां संभूतो लीलाद्रव्यापहारकः
जो भाजी किंवा फळं चोरतो, किंवा दुसऱ्याचं काही खेळताना उचलतो, तो पृथ्वीवर यक्ष म्हणून जन्म घेतो.
वर्षाणां शतकं चैव चाषपक्षी भवेद्ध्रुवम् । ततो भवेत्कृष्णवर्णः शूद्रश्च भारते भुवि
शंभर वर्षे तो कावळा म्हणून जन्म घेतो; त्यानंतर भारतभूमीवर काळ्या वर्णाचा शूद्र होतो.
ततो भवेद्ब्राह्मणश्चाप्यधिकाङ्गोऽपि जन्मनि । पुनर्जन्मद्विजो भूत्वा सुच्यते विप्रभोजनात्
नंतर तो ब्राह्मण म्हणून जन्म घेतो, पण त्याच्या शरीरात काही दोष असतात; पुन्हा द्विज म्हणून जन्म घेऊन, ब्राह्मणांना जेवू घालून तो शुद्ध होतो.
पक्वद्रव्यापहारी च पशुयोनिर्भवेद्रध्रुवम् । यस्याण्डकोशो गन्धाक्तः कस्तूरी यस्य नाम च
जो शिजवलेलं अन्न चोरतो, तो नक्कीच अशा प्राण्याच्या योनीत जन्म घेतो, ज्याच्या अंडकोशाला कस्तुरीचा वास असतो आणि त्याला 'कस्तुरी' म्हणतात.
सप्तजन्ममृगो भूत्वा ततो भवति गन्धकः । जन्मैकं च ततः शूद्रो गलत्कुष्ठी च जन्मनि
सात जन्म तो हरिण होतो, नंतर कस्तुरी प्राणी म्हणून जन्म घेतो; त्यानंतर एक जन्म शूद्र म्हणून घेतो, ज्याला कुजणारा कुष्ठरोग असतो.
ततो रोगावशेषेण संयुतो ब्रह्मणः कृशः । स्वर्णषट्पलदानेन मुच्यते नात्र संशयः
नंतर आजाराचे उरलेले परिणाम घेऊन तो कृश ब्राह्मण म्हणून जन्म घेतो; सहा पळ सोनं दान केल्यावर तो नक्कीच मुक्त होतो.
धान्यापहारी दुःखी च कृपणः सप्तजन्मसु । विष्ठाकुण्डं वर्षशतं संप्राप्य मुच्यते भिया
जो धान्य चोरतो, तो सात जन्म दुःखी आणि दीन होतो; शंभर वर्षे विष्ठेच्या खड्ड्यात राहून मग तो भीतीपासून मुक्त होतो.
स्वर्णापहारी कुष्ठी च मानव पतितो भवेत् । स्वर्णदानप्रतिग्राही विट्कुण्डं च प्रयाति य
जो सोनं चोरतो, तो कुष्ठरोगी होतो आणि माणूस म्हणून आपली स्थिती गमावतो; चोरलेलं सोनं देणारा किंवा घेणारा, तो विष्ठेच्या खड्ड्यात जातो.
ततो वर्षशतं भुक्त्वा पुरीषं च दिवानिशम् । ततो व्याघो भवेच्छूद्रो रक्तदोषेण संयुतः
नंतर शंभर वर्षे रात्रंदिवस विष्ठा खाऊन, तो भारतात रक्तदोष असलेला शूद्र म्हणून जन्म घेतो.
तज्जन्मपातकं भुक्त्वा ब्राह्मणश्च पुनर्भवेत् । व्याधिरोषावयुक्तश्च मुच्यते स्वर्णदानतः
त्या जन्मातील पाप भोगून, तो पुन्हा ब्राह्मण होतो; आजार आणि राग याने त्रस्त असतो, पण सोनं दान केल्यावर तो मुक्त होतो.
अगम्यानां च गामी च पूर्वोक्तं रौरवं व्रजेत् । कुम्भीपाकं महाघोरं वर्षाणां चाप्यसंख्यकम्
जो निषिद्ध स्त्रियांकडे जातो, तो आधी सांगितलेल्या रौरव नरकात जातो आणि अनंत वर्षे भयंकर कुंभिपाक नरकात राहतो.
ततो भवेत्पुंश्चलीनां योनीनां च कृमिस्तथा । वर्षाणां च सहस्रं च विट्कृमिर्वर्षलक्षकम्
नंतर तो वेश्यांच्या आणि इतर स्त्रियांच्या गर्भात जंतू म्हणून जन्म घेतो; हजार वर्षे, आणि नंतर लाखो वर्षे विष्ठेत जंतू म्हणून राहतो.
पशुयोनिर्भवेत्तस्मात्तस्माच्च क्षुद्रजन्तवः । ततो भवेन्म्लेच्छजातिस्ततः शूद्राधमस्तदा
त्यानंतर तो प्राण्यांच्या योनीत जन्म घेतो, मग लहान कीटक होतो; त्यानंतर म्लेच्छ जातीत जन्म घेतो, आणि मग सगळ्यात नीच शूद्र होतो.
ततो भवति विप्रश्च व्याधियुक्तो नपुंसकः । पुनश्च ब्राह्मणो भूत्वा तीर्थपर्यटनेन च
नंतर तो रोगग्रस्त आणि नपुंसक ब्राह्मण होतो; पुन्हा ब्राह्मण म्हणून जन्म घेऊन, तीर्थयात्रा केल्यावर तो शुद्ध होतो.
क्रमेण शुद्धो भवति वंशहीनश्च पातकात् । भोजयित्वा विप्रलक्षं पुत्रं च लभते शुचिः
हळूहळू तो पापामुळे वंश हरवून शुद्ध होतो; ब्राह्मणांना जेवू घालून, त्याला शुद्ध पुत्र प्राप्त होतो.