एकादश्यां तथा शिम्बी द्वादश्यां पूतिका तथा
एकादशीला शेंगा वर्ज्य आहेत; द्वादशीला पूतीकाही खाऊ नये.
चतुर्दश्यां माषभक्ष्यं महापापकरं परम्
चतुर्दशीला उडीद खाणं मोठं पाप मानलं जातं.
गृहिणां प्रोक्षितं मांसं भक्ष्यमन्यदिनेषु च
गृहस्थांनी इतर दिवशी पाण्याने शिंपडलेलं मांस खाऊ शकतात.
प्रशस्तं सार्षपं तैलं पक्वतैलं च नारद
सरसोचं तेल आणि नीट शिजवलेलं तेल हे उत्तम मानलं जातं, नारद.
रवौ श्राद्धे व्रताहे च दुष्टं स्त्रीतिलतैलकम्
श्राद्ध, व्रताच्या दिवशी आणि रविवारी बायांनी पिळलेलं तेल अशुद्ध असतं.
निषिद्धं शयनं चैव कूर्ममांसं च मन्त्रितम्
झोपणं वर्ज्य आहे, तसेच मंत्रांनी अभिषिक्त कासवाचं मांसही वर्ज्य आहे.
रात्रौ च दधि भक्ष्यं च शयनं सन्ध्ययोर्दिने 1.27.
रात्री दही खाऊ नये, तसेच संध्याकाळच्या वेळी झोपणंही वर्ज्य आहे.
उदक्यवीरयोरन्नं पुंश्चल्यन्नमभक्षकम्
पाणी आणणाऱ्या स्त्रीचं किंवा व्यभिचारिणीचं अन्न खाऊ नये.
अभक्ष्यान्नं च विप्रर्षे यदन्नं वृषलीपतेः
मुनिश्रेष्ठा, नीच जातीच्या स्त्रीचं अन्नही वर्ज्य आहे.
अग्रदानिद्विजान्नं च चिकित्साकारकस्य च
ब्राह्मण नसलेल्या माणसाला आधी दिलेलं अन्न किंवा वैद्याचं अन्नही वर्ज्य आहे.
मूले मृगे भाद्रपदे मांसं गोमांसतुल्यकम्
भाद्रपद महिन्यात, हरिणाच्या मूळाजवळ मिळणारे मांस गायीच्या मांसासारखेच मानले जाते.
कृत्वा तु मैथुनं क्षौरं यो देवांस्तर्पयेत्पितॄन्
जो कोणी मैथुन किंवा केस कापल्यानंतर देवांना आणि पितरांना तृप्त करतो—
यत्कर्त्तव्यमकर्त्तव्यं यद्भोज्यं यदभोज्यकम्
जे करावयाचे आहे किंवा करू नये, जे खावे योग्य आहे किंवा खाऊ नये—
नारद उवाच भवान्ब्रह्मस्वरूपं च वद ब्रह्मनिरूपणम्
नारद म्हणाले: ब्रह्माचे खरे स्वरूप आणि ब्रह्माची व्याख्या मला सांग.
प्रभो किं ब्रह्म साकारं किं निराकारमीश्वर
प्रभो, ब्रह्माला रूप आहे का, की ते निराकार आहे?
किं वा दृश्यमदृश्यं वा लिप्तं देहिषु किं न वा
ते दिसते का, अदृश्य आहे का, देहधारकांशी जोडलेले आहे का, की नाही?
ब्रह्मातिरिक्ता प्रकृतिः किं वा ब्रह्मस्वरूपिणी
प्रकृती ब्रह्माहून वेगळी आहे का, की ती ब्रह्मासारखीच आहे?
प्राधान्यं तस्य सृष्टौ च द्वयोर्मध्ये वरं परम्
निर्मितीत या दोघांपैकी कोणाला प्रधानत्व आहे, आणि त्यात सर्वोच्च कोण आहे?
नारदस्य वचः श्रुत्वा पञ्चवक्त्रः प्रहस्य च
नारदाचे हे शब्द ऐकून, पंचमुखी महादेव हसले—
महादेव उवाच सुदुर्लभं च वेदेषु पुराणेषु च नारद
महादेव म्हणाले: नारदा, हे वेदांत आणि पुराणांत फार दुर्मिळ आहे.
अहं ब्रह्मा च विष्णुश्च शेषो धर्मो महान्विराट्
मी, ब्रह्मा, विष्णू, शेष, धर्म आणि महान विराट—
यद्विशेषणयुक्तं च दृश्यं प्रत्यक्षमेव च
ज्याला गुण आहेत आणि जे प्रत्यक्ष डोळ्यांनी दिसते—
वैकुण्ठे च पुरा पृष्टे धर्मेण ब्रह्मणा तदा 1.28.
पूर्वी वैकुंठात, धर्माने हे ब्रह्माला विचारले होते.
सारभूतं च तत्त्वानामज्ञानान्धकलोचनम्
हे तत्त्वांचे सार आहे आणि अज्ञानाने आंधळ्यांसाठी डोळ्यासारखे आहे.
परमात्मस्वरूपं च परं ब्रह्म सनातनम्
हेच परमात्म्याचे खरे स्वरूप, तेच परम, सनातन ब्रह्म आहे.
प्राणाः पञ्च स्वयं विष्णुर्मनो ब्रह्मा प्रजापतिः
पाच प्राण म्हणजेच विष्णू, मन म्हणजे ब्रह्मा, प्रजापती.
आत्माधीना वयं सर्वे स्थिते तस्मिन्वयं स्थिताः
आपण सर्वजण आत्म्यावर अवलंबून आहोत; तोपर्यंत आपण टिकून आहोत.
जीवस्तत्प्रतिबिम्बं च सर्वभोगी हि कर्मणाम्
जीव हा त्याचा प्रतिबिंब आहे, आणि सर्व कर्मांचे फळ भोगणारा आहे.
बिम्बं घटेषु भग्नेषु प्रलीनं चन्द्रसूर्य्ययोः
जसा फुटलेल्या मडक्यांमध्ये चंद्र आणि सूर्य यांचे प्रतिबिंब नाहीसे होते, तसंच त्यांची रूपंही नाहीशी होतात.
एकमेव परं ब्रह्म शेषे वत्स भवक्षये
मग जगाचा अंत झाल्यावर फक्त एकच, ते परम ब्रह्म उरते, बाळा.