चतस्रः परिबूर्णास्ताः प्रसूताश्च सुनिश्चितम् । देव्योऽन्याश्चापि कामिन्यस्ताः प्रसूता व्रजेश्वर
त्या चार देव्या पूर्ण स्वरूपात जन्मल्या. आणि निश्चितच, इतर देव्या आणि इच्छुक स्त्रियाही जन्माला आल्या, हे व्रजेश्वर.
कलया प्रभवो यासां कलांशांशेन वा व्रज । जज्ञे महान्विराड्येन डिम्भेन कलयाऽऽश्रयः
त्यांच्यातील काही जणी अंशातून, काही अंशाच्या अंशातून, तर काही अंशाच्या अंशाच्या अंशातून व्रजमध्ये जन्मल्या. तो महान विराट अंड्यात आश्रय घेत अंशाने जन्माला आला.
अमृताङ्गुष्ठपीयूषं मया दत्तं पपौ च सः । जले स्थावररूपश्च शेते च निजकर्मणः
मी दिलेलं अमृत अंगठ्याचं पियुष त्याने प्यायलं. तो पाण्यात स्थिर रूपात स्वतःच्या कर्मानुसार पडून राहिला.
उपधानं जलं तल्पं तस्य योगबलेन च । तस्य लोम्नां च कूपानि जलपूर्णानि संततम्
त्याच्या योगशक्तीने पाणीच त्याचं उशं आणि शय्याच झालं. त्याच्या रोमकूपांतून नेहमीच पाण्यानं भरलेली विहिरी निर्माण होत राहिल्या.
प्रत्येकं क्रमतस्तेषु शेते क्षुद्रविराट् पुनः । सहस्रपत्रं कमलं जज्ञे क्षुद्रस्य नाभितः
त्यात प्रत्येकात पुन्हा क्रमाने लहान विराट झोपला. त्या लहान विराटाच्या नाभीतून हजार पाकळ्यांचं कमळ उत्पन्न झालं.
तत्र जज्ञे वरो ब्रह्मा तेनायं कमलोद्भवः । तत्राऽऽविर्भूय स विधिश्चिन्ताग्रस्तो बभूव सः
त्यातच श्रेष्ठ ब्रह्मा जन्मला. म्हणून त्याला कमलातून जन्मलेला म्हणतात. तिथे प्रकट होऊन तो विधाता विचारात मग्न झाला.
कस्माद्देहःक्वा माता मे पिता वा क्व च बान्धवः । दिव्यं त्रिलक्षवर्षञ्च बभ्राम कमलान्तरे
‘माझं हे शरीर कुठून आलं? माझी आई कुठे आहे? वडील, नातेवाईक कुठे आहेत?’ अशा विचारात तो कमळाच्या आत तीन लाख दिव्य वर्षे भटकत राहिला.
ततो दिव्यं पञ्चलक्षं सस्मार तपसा च माम् । तदा मया दत्तमन्त्रं जजाप कमलान्तरे
मग पाच लाख दिव्य वर्षे त्याने तप करून मला आठवलं. तेव्हा मी दिलेला मंत्र त्याने कमळाच्या आत जपला.
दिव्यवर्षसप्तलक्षं नियतं संयतः शुचिः । तदा मत्तो वरं लब्ध्वा स्रष्टा सृष्टिं चकार सः
सात लाख दिव्य वर्षे त्याने नियम, संयम आणि शुद्धतेने तप केलं. मग माझ्याकडून वर मिळवून तो सृष्टीकर्ता झाला आणि सृष्टी निर्माण केली.
मायया प्रति ब्रह्माण्डे ब्रह्मविष्णुशिवात्मकाः । दिक्पाला द्वादशादित्या रुद्राश्चैकादशापि च
मायेच्या प्रभावाने प्रत्येक ब्रह्मांडात ब्रह्मा, विष्णु, शिवस्वरूप असणारे, दिशांचे रक्षक, बारा आदित्य, आणि अकरा रुद्र निर्माण झाले.
नवग्रहाष्टौ वसवो देवाः कोटित्रयं तथा । ब्राह्मणाक्षत्रविट्शूद्रा यक्षगन्धर्वकिन्नराः
नऊ ग्रह, आठ वसु, आणि देव, तीन कोटींनी, तसेच ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र, यक्ष, गंधर्व, आणि किन्नर—
भूतादयो राङसाश्चाप्येवं सर्वं चराचरम् । विश्वे विश्वे विनिर्माणाः स्वर्गाः सप्त क्रमेण च
भूत, राक्षस आणि अशा सर्व जिवंत व निर्जीव गोष्टी, विविध लोक, सात स्वर्ग असे सर्व निर्माण झाले.
सप्तसागरसंयुक्ता सप्तद्वीपा वसुंधरा । काञ्चनीभूमिसंयुक्ता तमोयुक्तं स्थलं तथा
सात सागरांनी वेढलेली, सात द्वीपांनी युक्त अशी वसुंधरा, सोबत सोन्याची भूमी आणि अंधाराने भरलेला प्रदेशही निर्माण झाला.
पातालाश्च तथा सप्त ब्रह्माण्डमेभिरेव च । विश्वे विश्वे चन्द्रसूयो पुण्यक्षेत्रं च भारतम्
तसंच सात पाताळसुद्धा, आणि या सर्वांनी युक्त असं ब्रह्मांड निर्माण झालं. विविध लोक, चंद्र, सूर्य आणि पुण्यभूमी भारत निर्माण झाली.
तीर्थान्येतानि सर्वत्र गङ्गादीति व्रजेश्वर । यावन्ति लोमकूपानि महाविष्णोः क्रमेण च
हे व्रजेश्वर, गंगा वगैरे सर्व तीर्थक्षेत्रे, जशी महाविष्णूच्या शरीरावरच्या रोमकूपांची संख्या आहे, तशीच निर्माण झाली.
विश्वान्येव ही तावन्ति ह्यमंख्यातानि च ध्रुवम् । विश्वेषासूर्ध्वाभामे च वैकुण्ठश्च निराश्रयः
खरंच, जशी जशी विश्वे आहेत, तशी तशी अनंत आणि अगणित विश्वे निर्माण झाली. या सर्वांच्या वरती कोणत्याही आधाराशिवाय असलेलं वैकुंठ आहे.
मदिच्छया विनिर्माणा वेदाः कथितुमक्षमाः । कुयोगिनाम दृष्टश्चामभक्तानां विनिश्चितम्
माझ्या इच्छेने निर्माण झालेले वेद माझे वर्णन करू शकत नाहीत; ते खोट्या योग्यांना आणि निष्ठा नसलेल्या लोकांना दिसतात.
तस्मादुपरि गोलोकः पञ्चाशत्कोटियोजनः । वायुना धार्यमाणश्च विचित्रः परमाश्रमः
म्हणून वरती गोलोक आहे, पन्नास कोटी योजन उंच, वाऱ्याने धरलेले, अद्भुत आणि सर्वश्रेष्ठ निवासस्थान.
अतीव रम्यनिर्माणो नित्यरूपो मदिच्छया । शतश्रृङ्गेण शैलेन पुण्यवृन्दावनेन च
त्याची रचना अतिशय रमणीय आहे, माझ्या इच्छेने कायमस्वरूपी स्वरूपाची, शंभर शिखरांचा डोंगर आणि पवित्र वृंदावन याने युक्त.
सुरासमण्डलेनापि नद्या विरजया युतः । कोटियोजनविस्तीर्णा प्रस्थेन विरजा व्रज
देवतांच्या वर्तुळाने आणि विरजा या नदीने जोडलेले, कोटी योजन रुंदीचे, विरजा नदी व्रजामधून वाहते.
दैर्ध्यं तस्याः शतगुणं परितः परमा शुभा । अमूल्यरत्ननिकरैर्हीरमाणिक्ययोस्तथा
ती नदी सर्व बाजूंनी शंभरपट लांब, अत्यंत शुभ, अनमोल रत्नांनी, सोन्याने आणि माणिक्यांनी सजलेली.
मणीनां कौस्तुभादीनामसंख्यानां मनोहरा । अमूल्यरत्ननिर्माणं तत्रावि प्रतिमन्दिरम्
कौस्तुभासारख्या असंख्य मोहक रत्नांनी, अनमोल रत्नांनी बनवलेली, तिथे सर्वत्र रत्नमंदिरे आहेत.
मनोहरं च प्राकारमदृष्टं विश्वकर्मणा । गोपीभिर्गोपनिकरैर्वैष्टितं कामधेनुभिः
विश्वकर्म्याने बनवलेली, पूर्वी कधीही न पाहिलेली सुंदर भिंत आहे, तिच्या भोवती गोपी, गवळ्यांचे समूह आणि कामधेनू गायी आहेत.
कल्पवृक्षैः पारिजातैरसंख्यैश्च सरोवरैः । पुष्पोद्यानैःकोटिभिश्च संवृतं रासमण्डलम्
कल्पवृक्ष, पारिजात, असंख्य तळी आणि कोट्यवधी फुलांच्या बागांनी वेढलेले रासमंडळ आहे.
वेष्टितं वेष्टितैर्गोपैर्मन्दिरैः शतकोटिभिः । रत्नप्रदीपयुक्तैश्च पुष्पतल्पसमन्वितैः
गोपांनी आणि शंभर कोटी मंदिरे यांनी वेढलेले, रत्नांच्या दिव्यांनी आणि फुलांच्या पलंगांनी सजलेले.
सुगन्धिचन्दनामोदैः कस्तूरीकुङ्कुमान्वितैः । क्रीडोपयुक्तैर्भोगेश्च ताम्बूलैर्वासितैर्जलैः
सुगंधी चंदन, कस्तुरी, केशर यांच्या सुवासाने, खेळासाठी आणि आनंदासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वस्तूंनी आणि तांबूलाच्या सुवासिक पाण्याने युक्त.
धूपैः सुरभिरम्यैश्च माल्यैश्च रत्नदर्पणैः । रक्षकै रक्षितं शश्वद्राधादासीत्रिकोटिभिः
सुरभित धूप, हार आणि रत्नांच्या आरश्यांनी सजलेले, राधेच्या कोट्यवधी दासींनी नेहमी राखलेले.
अमूल्यरत्नाभरणैर्वह्निशुद्धांशुकैरपि । लक्षणत्तगजेन्द्राणां वेष्टितं च बलैः क्रमात्
अनमोल रत्नांच्या दागिन्यांनी, अग्निपरिक्षित वस्त्रांनी आणि गजेंद्रांच्या सैन्याने चारही बाजूंनी वेढलेले.
नवयौवनसंपन्नै रूपैर्निरुपमैरपि । रम्यं च वर्तुलाकारं चन्द्रबिम्बं यथा व्रज
नवयौवनाने युक्त, अनुपम सौंदर्य असलेल्या, रमणीय आणि गोलाकार, जणू चंद्राच्या कलेसारखा व्रज आहे.
अमूल्यरत्नरचितं दशयोजनविस्तृतम् । कस्तूरीकुङ्कुमै रभ्यैः सुगन्धिचन्दनार्चितम्
अनमोल रत्नांनी बनवलेले, दहा योजन रुंद, सुगंधी चंदन, कस्तुरी आणि केशराने पूजिलेले.