एकादश्यामनाहारं गृही विप्रश्च भारते
—त्याने एकादशीला, मग तो गृहस्थ असो किंवा ब्राह्मण, अन्न खाऊ नये.
गृहिणां शैवशाक्तानामिदमुक्तं च नारद
हे, नारद, हे गृहस्थ, शंकरभक्त आणि शक्तिपूजक यांच्याबद्दल सांगितलं आहे.
नित्यं नैवेद्यभोजो यः श्रीविष्णोस्स हि वैष्णवः
जो नेहमी श्रीविष्णूला अर्पण केलेलं अन्न खातो, तोच खरा वैष्णव आहे.
वाञ्छन्ति तस्य संस्पर्शं तीर्थान्यखिलदेवताः
सर्व तीर्थक्षेत्रं आणि सर्व देवता त्याच्या स्पर्शाची इच्छा करतात.
द्विः स्विन्नमन्नं पृथुकं शुद्धं देशविशेषके
दोनदा धुतलेला तांदूळ, पोहे किंवा खास प्रदेशातील शुद्ध अन्न—
अभक्ष्यं वै यतीनां च विधवाब्रह्मचारिणाम्
—हे संन्यासी, विधवा आणि ब्रह्मचर्य पाळणाऱ्यांसाठी वर्ज्य आहे.
ताम्बूलं विधवास्त्रीणां यतीनां ब्रह्मचारिणाम् 1.27.
तांबूल हे विधवा, संन्यासी आणि ब्रह्मचर्य पाळणाऱ्यांसाठी वर्ज्य आहे.
सर्वेषां ब्राह्मणानां यदभक्ष्यं शृणु नारद
हे नारद, सर्व ब्राह्मणांसाठी काय खाऊ नये ते ऐक.
ताम्रपात्रे पयःपानमुच्छिष्टे घृतभोजनम्
तांब्याच्या पेल्यात दूध पिणं, दुसऱ्याच्या उष्ट्या तुपाचं सेवन करणं—
नारिकेलोदकं कांस्ये ताम्रपात्रे स्थितं लघु
कांस्याच्या भांड्यातील नारळपाणी किंवा तांब्याच्या भांड्यात ठेवलेलं नारळपाणी हलकं असतं.
उत्थाय वामहस्तेन यस्तोयं पिबति द्विजः
जो द्विज उठून डाव्या हाताने पाणी पितो—
अनिवेद्यं हरेरन्नं भुक्तशेषं च नित्यशः
हरिला अर्पण न केलेलं अन्न किंवा नेहमीच उष्टं अन्न खाणं वर्ज्य आहे.
वानिङ्गणफलं चैव गोमांसं कार्त्तिके स्मृतम्
कार्तिक महिन्यात वाणी, सुपारी, फळं आणि गायीचं मांस हे सर्व वर्ज्य मानले जातात.
श्वेतवर्णं च तालं च मसूरं मत्स्यमेव च
पांढऱ्या रंगाचं ताडफळ, मसूर आणि मासे यांचाही त्यात समावेश आहे.
मत्स्यांश्च कामतो भुक्त्वा सोपवासस्त्र्यहं वसेत्
कोणी इच्छेने मासे खाल्ले, तर त्याने तीन दिवस उपवास करावा.
प्रतिपत्सु च कूष्माण्डमभक्ष्यं ह्यर्थनाशनम्
प्रतिपदेला कोहळा खाणं वर्ज्य आहे, कारण त्यामुळे धनाचा नाश होतो.
अभक्ष्यं च पटोलं च शत्रुवृद्धिकरं परम् 1.27.
पाटोळं खाणंही वर्ज्य आहे, कारण ते शत्रू वाढवणारं असतं.
कलङ्ककारणं चैव पंचम्यां बिल्वभक्षणम्
पंचमीला बेलफळ खाल्ल्यास कलंक लागतो.
रोगवृद्धिकरं चैव नराणां तालभक्षणम्
ताडफळ खाल्ल्याने माणसांना आजार वाढतात.
नारिकेलफलं भक्ष्यमष्टम्यां बुद्धिनाशनम्
अष्टमीला नारळाचं फळ खाल्ल्यास बुद्धी नष्ट होते.
एकादश्यां तथा शिम्बी द्वादश्यां पूतिका तथा
एकादशीला शेंगा वर्ज्य आहेत; द्वादशीला पूतीकाही खाऊ नये.
चतुर्दश्यां माषभक्ष्यं महापापकरं परम्
चतुर्दशीला उडीद खाणं मोठं पाप मानलं जातं.
गृहिणां प्रोक्षितं मांसं भक्ष्यमन्यदिनेषु च
गृहस्थांनी इतर दिवशी पाण्याने शिंपडलेलं मांस खाऊ शकतात.
प्रशस्तं सार्षपं तैलं पक्वतैलं च नारद
सरसोचं तेल आणि नीट शिजवलेलं तेल हे उत्तम मानलं जातं, नारद.
रवौ श्राद्धे व्रताहे च दुष्टं स्त्रीतिलतैलकम्
श्राद्ध, व्रताच्या दिवशी आणि रविवारी बायांनी पिळलेलं तेल अशुद्ध असतं.
निषिद्धं शयनं चैव कूर्ममांसं च मन्त्रितम्
झोपणं वर्ज्य आहे, तसेच मंत्रांनी अभिषिक्त कासवाचं मांसही वर्ज्य आहे.
रात्रौ च दधि भक्ष्यं च शयनं सन्ध्ययोर्दिने 1.27.
रात्री दही खाऊ नये, तसेच संध्याकाळच्या वेळी झोपणंही वर्ज्य आहे.
उदक्यवीरयोरन्नं पुंश्चल्यन्नमभक्षकम्
पाणी आणणाऱ्या स्त्रीचं किंवा व्यभिचारिणीचं अन्न खाऊ नये.
अभक्ष्यान्नं च विप्रर्षे यदन्नं वृषलीपतेः
मुनिश्रेष्ठा, नीच जातीच्या स्त्रीचं अन्नही वर्ज्य आहे.
अग्रदानिद्विजान्नं च चिकित्साकारकस्य च
ब्राह्मण नसलेल्या माणसाला आधी दिलेलं अन्न किंवा वैद्याचं अन्नही वर्ज्य आहे.