संन्याची याति सायाह्ने क्षुधितो गृहिणां गृहम् । सदन्नं वा कदन्नं वा तद्दत्तं नैव वर्जयेत्
संन्याशी संध्याकाळी उपाशी असताना गृहस्थाच्या घरी जातो; चांगलं असो वा वाईट, जे मिळेल ते त्याने नाकारू नये.
न याचते च मिष्टान्नं न कुर्यात्कोपमेव च । न धनग्रहणं कुर्यादेकवासा निरीहतः
तो गोड अन्नाची मागणी करत नाही, रागावत नाही; धन घेत नाही आणि एकच वस्त्र घालून, इच्छा सोडून राहतो.
शीतग्रीष्मसमानश्च लोभमोहविवर्जितः । तत्र स्थित्वैकरात्रं च प्रातरन्यत्स्थलं व्रजेत्
थंडी-उन्हात तो सारखाच राहतो, लोभ आणि मोह त्याच्यात नसतात; एका ठिकाणी एक रात्र थांबून, सकाळी दुसऱ्या ठिकाणी जातो.
यानमानोहणं कृत्वा गृहीत्वा गृहिणो धनम् । गृहं कृत्वा गृही रम्यात्स्वधर्मात्पतितो भवेत्
संन्याशाने प्रवासासाठी वाहन घेतलं, माल वाहून नेला किंवा गृहस्थाचं धन घेतलं आणि मग घर बांधून सुखाने राहिला, तर तो स्वतःच्या धर्मातून खाली पडतो.
कृत्वा चकृषिवाणिज्यं कुवृत्तिं कुरुते च यः । स संन्यासी हृताचारः स्वधर्मात्वतितो भवेत्
जो कोणी संन्यासी होऊन शेती, व्यापार किंवा चुकीचे उपजीविका करतो, तो संन्यासी योग्य आचरण सोडून आपल्या धर्माच्या मर्यादेपलीकडे जातो.
अशुभं च शुभं वाऽपि स्वकर्म कुरुते यदि । बहिष्कृतः स्वधर्मो वाऽप्युपहास्यश्च वै भवेत्
जो आपला ठरलेला धर्म न पाळता कुठलेही शुभ किंवा अशुभ कर्म करतो, तो आपल्या धर्मातून बाहेर पडतो आणि लोकांच्या हसण्याचा विषय होतो.
ब्राह्मणी पतिहीना या भवेन्निष्कामिनी सदा । एकभुक्ता दिनान्ते सा हविष्यान्नरता सदा
ब्राह्मण स्त्री विधवा झाली आणि नेहमीच वासनेपासून दूर राहिली, दिवसाअखेरीस एकदाच अन्न घेतली, तर तिने नेहमी यज्ञातले अन्नच खावे.
न धत्ते दिव्यवस्त्रं च गन्धद्रव्यं सुतैलकम् । स्रजं च चन्दनं चैव शङ्खसिन्दूरभूषणम्
ती सुती वस्त्र, सुवासिक द्रव्ये, सुगंधी तेल, फुले, चंदन, शंख, कुंकू किंवा दागिने वापरत नाही.
त्यक्त्वा मलिनवस्त्रा स्यान्नित्यं नारायणं स्मरेत् । नारायणस्य सेवां च कुरुते नित्यमेव च
अशा सर्व गोष्टी सोडून ती साधे कपडे घालते आणि नेहमी नारायणाचे स्मरण करते, तसेच नारायणाची सेवा सतत करते.
तन्नामोच्चारणं शश्वत्कुरुते नान्यभक्तितः । पुत्रतुल्यं च पुरुषं सदा पश्यति धर्मतः
ती नेहमी नारायणाचेच नाव उच्चारते, दुसऱ्या कुणाच्या भक्तीने नाही; आणि सर्व पुरुषांना धर्माप्रमाणे मुलासारखेच पाहते.
मिष्टान्नं न च भुङ्क्ते सा न कुर्याद्विभवं व्रज । एकादश्यां न भोक्तव्यं कृष्णजन्माष्टमीदिने
ती गोड पदार्थ खात नाही, आणि श्रीमंती दाखवत नाही; एकादशी व कृष्णजन्माष्टमी या दिवशी तिने उपवास करावा.
श्रीरामस्य नवम्यां तु शिवरात्रौ पवित्रया । अघोरायां च प्रेतायां चन्द्रसूर्योपरागयोः
श्रीराम नवमी, शिवरात्र, अघोरा, प्रेत, तसेच चंद्र किंवा सूर्यग्रहणाच्या वेळी,
भृष्टं द्रव्यं परित्यज्य भुज्यते परमेव च । ताम्बूलं विधवास्त्रीणां यतीनां ब्रह्मचानिणाम्
ती भाजलेले पदार्थ टाळते आणि शुद्ध अन्नच खाते; तांबूल विधवा, संन्यासी आणि ब्रह्मचारी यांना वर्ज्य आहे.
संन्यासिनां च सौमांससुरातुल्यं श्रुतौ श्रुतम् । रक्तशाकं मसूरं च जम्बीरं पर्णमेव च
संन्यास्यांसाठी तांबूल हे शास्त्रानुसार मांस किंवा मद्याप्रमाणेच आहे; तसेच लाल पालेभाज्या, मसूर, लिंबू आणि काही पाने टाळावीत.
अलाबुर्वर्तुलाकारा वर्जनीया च तैरवि । पर्यङ्कशायिनी नारी विधवा पातयेत्पतिम्
दुधी भोपळा आणि गोल आकाराच्या फळभाज्या त्यांनी टाळाव्यात; विधवा जर पलंगावर झोपली, तर ती पतीला हानी पोहोचवते.
यानमारोहणं कृत्वा विधवा नरकं व्रजेत् । न कुर्यात्केशसंस्कारं गात्रसंस्कारमेव च
विधवा जर वाहनावर बसली, तर तिला नरकात जावे लागते; तिने केसांची मांडणी किंवा शरीराची सजावट करू नये.
केशवेणी जटारूपे तत्क्षौरं तीर्थकं विना । तैलाभ्यङ्गंन कुर्वीत नहि पश्यति दर्पणम्
ती केसांची वेणी किंवा जटा करू नये, तीर्थक्षेत्र सोडून केस कापू नये; तेल लावू नये, आणि आरशात पाहू नये.
मुखं च परपुंसां च यात्रां नृत्यं महोत्सवम् । नर्तनं गायनं चैव सुवेषं पुरुषं शुभम्
ती परपुरुषांचे चेहरे पाहू नये, यात्रा, नृत्य, मोठे उत्सव, गाणी, नाटक किंवा सुंदर व सजलेले पुरुष पाहू नये.
शृणुयाच्च सतां धर्म सामवेदनिरूपितम् । परमार्थ परं चैव निबोध कथयामि ते
ती सत्पुरुषांचा धर्म, जो सामवेदात सांगितला आहे, ऐकावा; आता मी तुला सर्वोच्च आणि श्रेष्ठ सत्य सांगतो, ते नीट ऐक.
अध्यापनमध्यानं शिष्याणां परिपालनम् । गुरुणां सेवनं नित्यं द्विचदेवार्चनं तथा
अध्यापन, स्वाध्याय, शिष्यांची काळजी, गुरूंची नेहमी सेवा आणि द्विजदेवतांची पूजा —
सिद्धान्तशास्त्रनैपुण्यं भावनं स्वात्मतोषणम् । व्याख्यानं परिशुद्धं च ग्रन्थाभ्यस्तं च संततम्
सिद्धांतशास्त्रातील प्राविण्य, मनन, आत्मसंतोष, शुद्ध भाष्य, आणि ग्रंथांचा सातत्याने अभ्यास —
प्यवस्थापरिशुद्ध्यर्थ विचारो वेदसंमतः । शास्त्रार्थाचरणं चैव कतध्यं स्वयमेव च
शुद्ध आचरणासाठी विचार, जो वेदांनी मान्य केला आहे, आणि शास्त्रार्थाचा आचरण, तसेच स्वतःचा अभ्यास.
देवाह्निकेषु नैपुण्यं वेदाचरणमीप्सितम् । वेदोक्तभक्षणं चैव पवित्राचरणं सदा
देवतांच्या नित्य पूजेत कौशल्य, वेदांचे आचरण करण्याची इच्छा, वेदांनी सांगितलेल्या अन्नाचा स्वीकार आणि नेहमी शुद्धतेने वागणे — हे सर्व साध्य करावे असे मानले जाते.
पतिव्रतानां यं धर्म तं निबोध व्रजेश्वर । नित्यंतु भर्तर्यौत्सुक्यात्तत्पादोदकमीप्सितम्
व्रजेश्वरा, पतीव्रता स्त्रियांचा धर्म समजून घे. त्या नेहमी आपल्या पतीसाठी उत्कटतेने त्याच्या पायाचे पाणी मिळावे अशी इच्छा करतात.
भक्तिभावेन सततं भोक्तव्यं तदनुज्ञया । व्रतं तपस्यां देवार्चां परित्यज्य प्रयत्नतः
ती नेहमी भक्तिभावाने, पतीच्या परवानगीनेच अन्न घेते; व्रत, तपस्या आणि देवपूजा हे सर्व ती काळजीपूर्वक सोडते.
कुर्याच्चरणसेवां च स्तवनं परितोषणम् । तदाज्ञारहितं कर्म न कुयद्विरैतः सती
ती पतीच्या पायांची सेवा करते, त्याचे स्तवन करते आणि त्याला आनंदी ठेवण्याचा प्रयत्न करते; पतीची आज्ञा नसताना सती स्त्री कोणतेही कृत्य करत नाही.
नारायणात्परं कान्तं ध्यायते सततं सती । परपुंसां मुखं चैव सुवेषपुरुषं परम्
सती स्त्री नेहमी नारायणाशिवाय दुसऱ्या कोणत्याही प्रिय व्यक्तीचा विचार करत नाही; सुंदरतेने सजलेले असले तरी इतर पुरुषांचे तिने कधीही तोंड पाहू नये.
यात्रामहोत्सवं नृत्यं नर्तनं गायनं व्रज । परक्रीडां च सततं न हि पश्यति सुव्रता
ती यात्रा, मोठे उत्सव, नृत्य, गाणे किंवा इतरांच्या खेळाकडे कधीच पाहत नाही, हे लक्षात ठेव व्रज.
यद्भक्ष्यं स्वामिनो नित्यं तदेवमपि योषिताम् । नहि त्यजेत्तु तत्सङ्गं क्षणमेव च सुव्रता
पतीसाठी जे अन्न असते, तेच स्त्रीसाठी असते; सुशील स्त्री क्षणभरही पतीचा सहवास सोडत नाही.
उत्तरे नोत्तरं दद्यात्स्वामिनश्य पतिव्रता । न कोपं कुरुते शुद्वा ताडिता चापि कोपतः
पतीव्रता स्त्री कधीही पतीला उत्तरादाखल बोलत नाही; रागावून मारले तरी ती कधीही रागावत नाही.