सोदरानृद्धरेद्भक्तस्तत्प्रसूं तत्प्रसूं तथा । जपेन्नारायणक्षेत्रे पुरश्चरणपूर्वकम्
भक्ताने आपल्या भावंडांना, त्यांची पत्नी आणि त्यांची मुले यांना घेऊन, नारायणाच्या पवित्र क्षेत्रात योग्य पूर्वसंकल्प करून जप करावा.
पुरुषाणां सहस्रं च लीलयाऽ।त्मानमुद्वरेत् । मन्त्रग्रहणमात्रेण फलमेतद्व्रजेश्वर
व्रजेश्वर, केवळ मंत्र ग्रहण केल्यावर, सहजपणे स्वतःसह हजार पुरुषांचे उद्धार करता येतो.
पुरश्चरणसंपर्कात्पुरुषाणां शतं शतम् । ऐकान्तिको वैष्णवश्चपुंसां लक्षं समुद्धरेत्
पूर्वसंकल्पाच्या आचरणाने शंभर शंभर पुरुषांचे उद्धार होतो; एकनिष्ठ वैष्णव तर लाख लोकांचे उद्धार करू शकतो.
क्रिया विष्णुपदे यस्य संकल्पाश्च बहिःकृता । द्विजाः सुरा मम प्राणा भक्तः प्राणत्परः प्रियः
ज्यांच्या सर्व कृती आणि संकल्प विष्णुपादांना समर्पित आहेत, आणि जे आपले संकल्प उघडपणे करतात, हे द्विजांनो, ते मला देवांइतकेच आणि माझ्या प्राणांइतके प्रिय आहेत; आणि जो भक्त मला प्राणांपेक्षा अधिक मानतो, तो मला सर्वात प्रिय आहे.
विश्वेषु प्रियपात्रेषु न मे भक्तात्परः प्रियः । तेजीयांसं गुरुं दृष्ट्वा सर्वत्र रक्षितुं क्षमम्
सर्व जगात ज्या ज्या व्यक्ती आपल्याला प्रिय वाटतात, त्यात माझ्या भक्तापेक्षा मला कोणीच प्रिय नाही; तेजस्वी गुरू दिसल्यावर, त्याचे सर्वत्र रक्षण करण्यास नेहमी तयार राहावे.
कनोति मन्त्रग्रहणं तस्माद्भूयाद्विचक्षणः । वयोहीनाज्ज्ञानहीनाद्विद्याहीनात्तथैव च
म्हणून, सुज्ञ व्यक्तीकडूनच मंत्र घ्यावा; वय, ज्ञान किंवा विद्या नसलेल्या व्यक्तीकडून कधीही घ्यू नये.
अशास्त्रार्थ क्षतं मन्त्रं न गुह्णीयात्कदाचन । मूर्खादाश्रमहीनाच्च पितुः संन्यासिनस्तथा
शास्त्रविरुद्ध अर्थ असलेला मंत्र कधीही लपवू नये; मूर्ख, आश्रम नसलेला, स्वतःचा वडील किंवा संन्यासी यांच्याकडून मंत्र घेऊ नये.
रोगिणो वंशहीनाच्च भार्याहीनात्तथैव च । मन्त्रक्षिप्तात्तथा मन्त्रं न गृह्णीयात्कदाचन
रोगी, कुळ नसलेला, पत्नी नसलेला किंवा मंत्र नाकारलेला यांच्याकडून कधीही मंत्र घेऊ नये.
विष्णुमन्त्रं न गृह्णीयाद्विष्णुभक्ति विहीनतः । न च शैवान्न शाक्ताच्च गृह्णीयाद्वैष्णवाद्द्विजात्
विष्णुभक्ती नसलेल्या व्यक्तीकडून विष्णुमंत्र घेऊ नये; द्विजाने शैव किंवा शाक्त यांच्याकडून नव्हे, तर फक्त वैष्णवाकडूनच घ्यावा.
वयोहीनात्तथाऽल्पायुर्ज्ञानहीनादपण्डितः । विद्याहीनाद्भवेन्मूढो जातिहीनात्क्षयो भवेत्
वय नसलेला, अल्पायुषी, ज्ञान नसलेला, पंडित नसलेला किंवा विद्या नसलेला यांच्याकडून घेतल्यास मूढत्व येते; जात नसलेल्या व्यक्तीकडून घेतल्यास हानी होते.
मूर्खान्मूर्खो भवेत्सद्यो दुःखी स्वाश्रमहीनतः । यशोहानिः पितुश्चैव मृत्युः संन्यासिनस्तथा
मूर्खाकडून घेतल्यास लगेच मूर्खपणा येतो; आश्रम नसलेल्या व्यक्तीकडून घेतल्यास दुःख मिळते; वडिलांकडून घेतल्यास कीर्ती जाते; संन्याशाकडून घेतल्यास मृत्यू येतो.
रोगिणो व्याधियुक्तश्च निर्वंशो वंशहीनतः । भार्याहीनोऽपि स्त्रीहीनान्मन्त्रक्षिप्ताद्गुरो समः
रोगी व्यक्तीकडून घेतल्यास रोग जडतो; कुळ नसलेल्या व्यक्तीकडून घेतल्यास वंश हरवतो; पत्नी नसलेल्या व्यक्तीकडून घेतल्यास पत्नीपासून वंचित राहतो; मंत्र नाकारलेल्या गुरूकडून घेतल्यास स्वतः गुरूसारखा होतो.
विष्णुभक्तिविहीनाच्च भक्तिहीनो भवेन्नरः । शैवाच्छाक्ताद्गृहीत्वा च हरौ भक्तिर्न वर्धते
विष्णुभक्ती नसलेल्या व्यक्तीकडून घेतल्यास भक्ती नष्ट होते; शैव किंवा शाक्ताकडून घेतल्यास हरिप्रती भक्ती वाढत नाही.
ब्राह्मणो वैष्णवः शुद्धः पक्वान्नं दातुमीश्वरः । पक्वान्नं हरये दातुमक्षमश्चेतरो जनः
शुद्ध वैष्णव ब्राह्मण पक्के अन्न देऊ शकतो; इतर कोणी हरिला पक्के अन्न देण्यास असमर्थ असेल तर त्याने ते करू नये.
ओंकारोच्चारणाद्धोमाच्छालग्रामशिलार्चनात् । मह्यं पक्वान्नदानाच्च विप्रादन्यो व्रजेदधः
ॐ उच्चार, होम, शाळग्राम शिला पूजन आणि मला पक्के अन्न दान केल्यास, ब्राह्मणाशिवाय इतर कोणी ते केल्यास तो अधःपाताला जातो.
उदासीनाद्दूराचारान्न गृङ्णीयान्मनुं सुधीः । दैवाद्यदि च गृह्णीयाद्धनहीनो भवेद्ध्रुवम्
उदासीन किंवा वाईट वर्तन असलेल्या व्यक्तीकडून सुज्ञाने मंत्र घेऊ नये; जर दैवाने घ्यावा लागला, तर तो नक्कीच गरीब होतो.
ब्राह्मणानां सदा भक्ष्यं हविष्यं च निरामिषम् । आमिषस्य परित्यागात्सूर्यंवत्तेजसा भवेत्
ब्राह्मणांनी नेहमी मांसरहित अन्न खावे आणि हविष्य द्यावे; मांसाचा त्याग केल्याने ते सूर्याप्रमाणे तेजस्वी होतात.
नित्यं नूतनभाण्डेन कर्तव्यः पाक एव च । अथवा पक्षपर्यन्तं ततस्त्याज्यं मनीथिभि
नेहमी नवीन भांड्यातच स्वयंपाक करावा; किंवा किमान पंधरवडाभर, त्यानंतर सुज्ञांनी ते भांडे टाकून द्यावे.
स्थानं सुसंस्कृतं कृत्वा पाकं निर्वृ त्य पूजकः । स्थाने परिष्कृते विप्रो दत्त्वा मह्यं च भक्तितः
पूजकाने नीट स्वच्छ जागा तयार करून, स्वयंपाक पूर्ण केल्यावर त्या पवित्र जागेत भक्तीने माझ्यासाठी नैवेद्य अर्पण करावा.
तदा निवेद्य भुङ्क्ते च दत्त्वा विप्राय सादरम् । अनिवेद्य च भुक्त्त्वा च सुरापीतिर्भवेद्द्विजः
नंतर नैवेद्य दाखवून, ब्राह्मणाला आदराने देऊन मग स्वतः जेवावे; पण नैवेद्य न दाखवता जेवले, तर तो द्विज मद्यपान करणाऱ्यासारखा होतो.
चन्द्रसूर्येपरागे वै चाऽऽशौचे मृतजातयोः । स्पृष्टेनाशुचिना सद्याः पाकभाण़्डं परित्यजेत्
चंद्र किंवा सूर्यग्रहण, जन्म-मृत्यूचे अपवित्रपण, किंवा अपवित्र व्यक्तीने स्पर्श केल्यास, त्या भांड्यातील जेवण ताबडतोब टाकून द्यावे.
भृष्टं द्रव्यं तथाऽन्नं च धृत्वा धौते च वाससी । पादप्रक्षालनं कृत्वा भुङ्कते स्थानो परिष्कृते
तुपात भाजलेले पदार्थ आणि अन्न घेऊन, स्वच्छ धुतलेले कपडे घालून, पाय धुऊन, स्वच्छ जागेत जेवावे.
द्विर्भोजनं न कर्तव्यं स्थिते सूर्ये द्विजातिभिः । निष्फलं तद्भवेत्कर्म भुक्त्वा च नरकं व्रजेत्
सूर्य अस्त न झालेला असताना द्विजांनी दोनदा जेवू नये; असे केल्यास त्या कृतीला काहीही फळ मिळत नाही आणि नंतर नरकात जावे लागते.
यात्रां युद्वं नदीतीरं पुनर्भोजनमैथुने । वर्जंयेच्छ्राद्धदिवसे हविष्याशी च संयमी
श्राद्धाच्या दिवशी प्रवास, युद्ध, नदीकाठी जाणे, पुन्हा जेवणे आणि मैथुन टाळावे; संयमी व्यक्ती फक्त हविष्य अन्नच खावे.
द्विजाय विष्णुभक्ताय पात्रं दद्याद्वुधाय च । वृषलीपतये चैव न दद्याय्छूद्रयाजिने
पात्र फक्त विष्णुभक्त ब्राह्मणाला किंवा विद्वानाला द्यावे; पण नीच जातीच्या स्त्रीचा पती किंवा शूद्र याजक यांना कधीच देऊ नये.
संध्याहीनाय दुष्टाय वृषवाहाय यत्नतः । शुक्रविक्रयिणे चैव देवलाय कदाचन
संध्या न करणाऱ्याला, दुष्टाला, बैलावर बसणाऱ्याला, वीर्य विकणाऱ्याला किंवा देवळातील नोकराला कधीच देऊ नये.
प्रदत्तं पात्रमेतेभ्यो ब्राह्मणं नरकं नयेत् । पात्रे भुक्तवा तद्दिवसे मैथुनान्नरकं व्रजेतु
हे पात्र जर अशा लोकांना दिले, तर ब्राह्मण नरकात जातो; आणि त्या पात्रातून जेवून त्या दिवशी मैथुन केले, तर तोही नरकात जातो.
सर्वेभ्यः पातकी तात कन्याविक्रयकारकः । मून्यं गृहीत्वा यो दद्यात्स महारौरवं व्रजेत्
सर्व पाप्यांमध्ये, कन्या विकणारा सर्वात मोठा पापी आहे; जो मुलीचे मोल घेऊन तिला देतो, तो महा-रौरव नरकात जातो.
कन्यालोमप्रमाणान्तं वर्षं च पितृभिः सह । कुम्भीपाके पच्यते च पुत्रश्चापि पुरोहितः
कन्येच्या केसाच्या लांबीइतका काळ, वडिलांसह, तो कुंभिपाक नरकात शिजवला जातो; मुलगा आणि पुरोहितही त्यात सामील होतात.
तस्मात्कन्यां सुपात्राय दानं कुर्याद्विचक्षणः । शूद्रवद्ब्राह्मणेभ्यश्च नैव तद्वंशचाय च
म्हणूनच, शहाण्याने कन्या फक्त योग्य पात्राला द्यावी; शूद्रासारख्या ब्राह्मणांना किंवा त्यांच्या वंशातील कुणालाही देऊ नये.