न्यूनातिरक्ते वर्षे च राहुग्रस्तो भविष्यसि । तत्रादृश्यश्च केषांचित्पुण्यदृश्यो हि कस्यचित्
कमी किंवा जास्त पावसाच्या वर्षी, तुला राहू पकडेल; तिथे काहींना तू दिसणार नाहीस, तर काहींना पुण्यदायक स्वरूपात दिसशील.
अन्यथा सर्वकालेन पुण्यदृश्यो भवान्भुवि । त्वां दृष्ट्वा च नमस्कृत्य सर्वे निष्पापिनो जनाः
इतर वेळी, पृथ्वीवर सर्व काळ तू पुण्यदायक स्वरूपात दिसशील; आणि जे सर्व पापरहित लोक आहेत, ते तुला पाहून नमस्कार करतील.
जन्मसप्ताष्टरिः फाङ्कचतुर्थे दशमे तथा । जन्मर्क्षे निधनै नणामदृश्यस्त्वं भविष्यसि
जन्मानंतर सातवा, आठवा, पंधरावा, चौथा, दहावा दिवस आणि जन्मनक्षत्राच्या वेळी, मृत्यूसमयी तू अदृश्य राहशील.
अस्तकाले घनाच्छन्ने मध्याहनस्थे जलेऽपि वा । अर्धोदिते च काने च पापदृश्यो भविष्यसि
अस्ताच्या वेळी, मेघांनी झाकले असताना, मध्यान्ही, पाण्यात, अर्धवट उगवलेला किंवा जंगलात असताना, तू पापदायक स्वरूपात दिसशील.
भार्यादुःखनिमित्तेन भार्यया हेतुभूतया । श्वशुरेण शालकेन हततेजा भविष्यसि
तुला तुझ्या पत्नीमुळे होणाऱ्या दुःखामुळे, आणि तिच्याच कारणाने, तुझा तेज तुझ्या सासऱ्याने शालकाने नष्ट केलं जाईल.
अन्यथा तव तेजश्च संज्ञा सहितुमक्षमा । मालीसुमालियुद्धे च शंभुना त्वं पराचितः
नाहीतर, तुझं तेज आणि तुझी जाणीव इतकी प्रखर असती की ती सहन करणं अशक्य झालं असतं; माळी आणि सुमाळी यांच्या युद्धात शंभूनं तुला हरवलं होतं.
इत्येवमुक्त्वा सूर्य च बोधयामास ब्राह्मणम् । नम्रं शापपराभूतं लज्जितं कोपितं व्रज
असं सांगून, सूर्याने त्या ब्राह्मणाला समजावलं, जो शापामुळे नम्र, लाजलेला आणि रागावलेला होता, की तो परत जावा.
हे विप्र श्वगृहं गच्छ गच्छ वत्स यथासुखम् । त्वत्तेजसा क्षणेनैव भस्मीभूतं भवेज्जगत्
हे विप्र, आपल्या घरी जा, जा बाळा, जसं तुला हवं तसं जा; तुझ्या तेजामुळे क्षणात हे जग राख होऊ शकतं.
सूर्यस्त्वत्परिपाल्यश्च भवान्सूर्यस्य नित्यशः । परस्परं च पूज्यश्च संबन्धः पोष्यपोष्कः
सूर्य नेहमी तुझं रक्षण करतो, आणि तूही कायम सूर्याचाच आहेस; तुम्ही दोघेही एकमेकांचा सन्मान करावा, तुमचं नातं परस्पर सहाय्याचं आहे.
हर्यशेन क्षत्रियेण कार्तवीर्यार्जुनेन च । भविष्यसि न संदेहः पराभूतो द्विजो मृतः
हर्यश्व नावाच्या क्षत्रियाने आणि कार्तवीर्यार्जुनाने तुला हरवणार आहे, द्विजा, आणि यात काहीच शंका नाही की तू मरण पावशील.
पुरा ते प्राक्तनं सर्व कदाचिन्न हि खण्डितम् । नारायणाश्च स्वांशोन तव पुत्रो भविष्यति
पूर्वी तुझं सगळं तेज कधीच कमी झालं नव्हतं; आणि नारायण स्वतःच्या अंशाने तुझा पुत्र होईल.
त्रिः सप्तकृत्वो जगतीं निःक्षत्रां च करिष्यति । मृत्युस्ते यशसो बीजं भदिष्यति महीतले
तो एकवीस वेळा पृथ्वीवर क्षत्रियांचा नाश करेल; तुझं मरण पृथ्वीवर तुझ्या कीर्तीचं बीज बनेल.
इत्येवमुक्त्ता ब्रह्मा च ययौ गेहं व्रजेश्वर । प्रययौ जमदग्निश्च भास्करश्च स्वमन्दिरम्
असं सांगून ब्रह्मा आपल्या घरी गेला, व्रजेश्वरा; जमदग्नी आणि भास्करही आपल्या-आपल्या निवासस्थानी परतले.
इत्येवं कथितं तात आख्यानं पुण्यकारकम् । राहुग्रस्तो भास्करश्चाप्यदृश्यो येन हेतुना
म्हणून, तात, हे पुण्यदायक आख्यान सांगितलं आहे, ज्यामुळे राहूने भास्कराला पकडलं आणि तो अदृश्य झाला.
चतुर्थ्यामुदितश्चन्द्रो भाद्रे मासि सितासिते । अदृश्यो नष्टरूपश्च श्रूयतां येन हेतुरा
भाद्र महिन्यात शुक्ल आणि कृष्ण पक्षाच्या चतुर्थीला, जेव्हा चंद्र उगवतो, तेव्हा तो अदृश्य आणि हरवलेला होतो—त्याचं कारण ऐक.
राहुग्रस्तः कलङ्की वा पुराशप्तो मया पितः । सर्व त्वां कथयिष्यामि कथामेतां पुरातनीम्
पूर्वी माझ्या वडिलांना राहूने पकडलं, कलंक लागला आणि मी त्यांना शाप दिला; ही प्राचीन कथा मी तुला पूर्णपणे सांगतो.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo भगवन्नन्दसंo
अशा प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणातील श्रीकृष्ण जन्माची, नारद आणि भगवन्नंद यांच्यातील संवादाची पवित्र कथा संपली.
अथाशोतितमोऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच पुरा तारा गुरोः पत्नी नवयौवनसंयुता । रत्नभूषणभूषाढ्या वरसूक्ष्माम्बरा सती
श्रीकृष्ण म्हणाले: पूर्वी तारा, गुरूची पत्नी, नवयौवनाने युक्त होती, रत्नांच्या दागिन्यांनी आणि सुंदर सूक्ष्म वस्त्रांनी सजलेली होती, आणि अत्यंत पतिव्रता होती.
सुश्रोणी सस्मिता रम्य सुन्दरी सुमनोहरा । अतीव कबरीरम्या मालतीमाल्यभूषिता
ती सुंदर नितंबांची, मंद हास्याची, मनोहारी, अतिशय आकर्षक, आणि तिचे केस फारच रम्य होते, मोगऱ्याच्या फुलांच्या माळांनी सजलेले होते.
मिन्दूरबिन्दुना साकं चारुचंदनबिन्दुभि। । कस्तूरीबिन्दुनाऽधश्च भालमध्यस्थलोज्ज्वला
तिच्या कपाळावर कुंकवाचा टिळा, सुंदर चंदनाचे ठिपके, आणि खाली कस्तुरीचा ठिपका होता, त्यामुळे तिचं कपाळ मधोमध उजळून निघालं होतं.
रत्नेन्द्रसारनिर्माणक्वणन्मञ्जीररञ्जिता । सुवक्रलोचना श्यामा सुचारुकज्जलोज्ज्वला
सर्वोत्कृष्ट रत्नांनी बनवलेल्या किणकिणत्या पैंजणांनी ती सजलेली होती, तिचे डोळे वक्र आणि सुंदर, रंग सावळा, आणि डोळ्यांमध्ये सुंदर काजळ चमकत होतं.
सुचारुसारमुक्ताभदन्तपङ्क्तिमनोहरा । रत्नकुण्डलयुग्मेन चारुगण्डस्थलोज्ज्वला
तिच्या सुंदर, मोत्यासारख्या दातांची रांग मनमोहक होती, आणि तिच्या गालांवर रत्नांच्या कुंडलांच्या जोडीने तेज पसरलं होतं.
कामिनीष्वतुला बाला गजेन्द्रमन्दगामिनी । सुकोमला चन्द्रमुखी कामाधारा च कामुकी
स्त्रियांमध्ये ती बाळगोपाळासारखी, कुणाशीही तुलना न होईल अशी सुंदर होती. तिची चाल हत्तीणीसारखी धीम्या गतीची होती, अंग फारच नाजूक, चेहरा चंद्रासारखा उजळ, आणि ती प्रेमाची मूर्तीच जणू, स्वतःही प्रेमाने ओतप्रोत भरलेली होती.
स्वर्गमन्दाकिनीतीरे स्नाता स्निग्धाम्बरा वरा । ध्यायन्ती गुरुपादं सा स्वगृहं गमनोन्मुखी
ती स्वर्गातील मंदाकिनीच्या काठी स्नान करून, मऊ वस्त्र परिधान करून, आपल्या गुरूंच्या पायांचा ध्यान करत होती आणि मग आपल्या घरी जाण्याच्या तयारीत होती.
दृष्ट्वा तस्याश्च सर्वाङ्गमनङ्गबाणपीडितः । भाद्रे चतुर्थ्यां चन्द्रश्च जहार चेतनां व्रज
तिच्या सर्व अंगाकडे पाहून, प्रेमबाणांनी विद्ध झालेला चंद्र, त्या शुभ चतुर्थीच्या दिवशी, व्रजामध्ये आपली शुद्धी हरपून बसला.
ज्ञानं क्षणेन संप्राप्य रथस्थो रमिको बली । रथमारोहयामास करे धृत्वा च तारकम्
क्षणातच भानावर येऊन, तो बलवान आणि रमणीय चंद्र आपल्या रथावर उभा राहिला, ताऱ्याचा हात धरून तिला रथावर बसवले.
कामोन्मत्तः कामिनीं तां समाश्लिष्य चुचुम्ब च । शृङ्गारं कर्तुमुद्युक्तं तमुवाच गुरुप्रिया
कामाने वेडावलेल्या चंद्राने तिला मिठी मारली आणि चुंबन घेतले; तो प्रेमात रंगायला उत्सुक असताना, गुरूंची प्रिय तिला बोलली.
तारकोवाच त्यज मां त्यज मां चन्द्र सुरेषु कुलपांसन । गुरुपत्नीं ब्राह्मणीं च पातिव्रत्यपरायणाम्
तारा म्हणाली: 'मला सोड, मला सोड, चंद्रा, देवांचा कलंक! मी तुझ्या गुरूची पत्नी आहे, ब्राह्मण स्त्री आहे, आणि पतीव्रते आहे.'
गुरुपत्नीसंगमने ब्रह्महत्याशतं भवेत् । गुरुपत्नी विप्रपत्नी यदि सा च पतिव्रता
गुरूच्या पत्नीशी संग केल्यास शंभर ब्राह्मणहत्येचे पाप लागते; ती जर गुरू किंवा ब्राह्मणाची पत्नी असेल आणि पतीव्रता असेल, तर ते पाप अजूनच मोठे.
ब्रह्महत्यासहस्रं च तस्याः संगमने लभेत् । पुत्रस्त्वं तव माताऽहं धैर्य कुरु सुरेश्वार
अशा स्त्रीशी संग केल्यास हजार ब्राह्मणहत्यांचे पाप लागते; तू माझा मुलगा आहेस, मी तुझी आई आहे — हे लक्षात ठेव, देवांचा अधिपती.