पूजाधारश्च कथितः श्रूयतां पूजनक्रमः
पूजेचा आधार सांगितला आहे; आता पूजेची क्रमवारी ऐका.
कश्चिद्ददाति हरये चोपचारांश्च षोडश
कोणी हरिला सोळा उपचार अर्पण करतो,
कश्चिद्द्वादश वस्तूनि पञ्च वस्तूनि कश्चन
कोणी बारा वस्तू अर्पण करतो, तर कोणी पाच वस्तू अर्पण करतो.
आसनं वसनं पाद्यमर्घ्यमाचमनीयकम् 1.26.
आसन, वस्त्र, पाद्य, अर्घ्य आणि आचमनाचे पाणी—
गन्धं माल्यं च शय्यां च ललितां सुविलक्षणाम्
सुगंध, फुलमाळा आणि सुंदर, वेगळी शय्या—
गन्धान्नतल्पताम्बूलं विना द्रव्याणि द्वादश
सुगंध, अन्न, शय्या आणि तांबूल वगळता उरलेल्या बारा वस्तू आवश्यक आहेत.
सर्वाण्येतानि मूलेन दद्यात्साधकसत्तमः
सर्व वस्तू त्यांच्या मूळासह उत्तम साधकाने अर्पण कराव्यात.
आदौ कृत्वा भूतशुद्धिं प्राणायामं ततः परम्
सर्वप्रथम पंचमहाभूतांची शुद्धी करून मग श्वासाचे नियंत्रण करावे.
वर्णन्यासं विनिर्वर्त्य चार्घ्यपात्रं विनिर्दिशेत्
अक्षरांची स्थापना पूर्ण केल्यावर अर्घ्य देण्यासाठीचे पात्र ठरवावे.
जलेनापूर्य्य शङ्खं च तत्र संस्थापयेद्द्विजः
शंख पाण्याने भरून ते तेथे ठेवावे, हे द्विजा.
पूजोपकरणं तेन जलेन क्षालयेत्पुनः
त्या पाण्याने पुन्हा एकदा पूजेच्या वस्तू स्वच्छ कराव्यात.
ध्यानेन गुरुदत्तेन ध्यायेत्कृष्णमनन्यधीः
गुरुने दिलेल्या ध्यानाने एकाग्र मनाने कृष्णाचे ध्यान करावे.
अङ्ग प्रत्यङ्गदेवं च तन्त्रोक्तं पूजयेद्धरिम्
तंत्रात सांगितल्याप्रमाणे प्रत्येक अंग व उपांगासह हरिची पूजा करावी.
दत्त्वोपहारं विविधं स्तुत्वा च कवचं पठेत् 1.26.
विविध नैवेद्य अर्पण करून आणि स्तुती करून, मग कवचाचे पठण करावे.
कृत्वा वै देवपूजां च यज्ञं कुर्य्याद्विचक्षणः
देवतांची पूजा करून, बुद्धिमानाने यज्ञ करावा.
नित्यश्राद्धं यथाशक्ति दानं वित्तानुरूपकम्
दैनंदिन श्राद्ध व दान, आपल्या सामर्थ्यानुसार आणि संपत्तीप्रमाणे करावे.
इति ते कथितं सर्वं वेदोक्तं सूत्रमुत्तमम्
हे सर्व तुला सांगितले, वेदात सांगितलेल्या श्रेष्ठ सूत्राचे हे संपूर्ण वर्णन आहे.
नारद उवाच यतीनां वैष्णवानां च विधवाब्रह्मचारिणाम्
नारद म्हणाले: संन्यासी, वैष्णव, विधवा आणि ब्रह्मचारी यांच्यासाठी—
किं कर्त्तव्यमकर्त्तव्यमभोग्यं भोग्यमेव वा
काय करावे, काय करू नये, काय उपभोगावे आणि काय टाळावे हे काय?
महेश्वर उवाच कश्चित्समीरणाहारी फलाहारी च कश्चन
महेश्वर म्हणाले: काहीजण फक्त वाऱ्यावर जगतात, काही फळांवर जगतात.
अन्नाहारी यथा काले गृही च गृहिणीयुतः
काही योग्य वेळी अन्न खातात, काही गृहस्थ आपल्या पत्नीसमवेत असतात.
हविष्यान्नं ब्राह्मणानां प्रशस्तं गृहिणां सदा
ब्राह्मण आणि त्यांच्या पत्नींसाठी नेहमी हवीष्य अन्न उत्तम समजले जाते.
अन्नं विष्ठा जलं मूत्रं यद्विष्णोरनिवेदितम्
जे अन्न, पाणी, मल किंवा मूत्र विष्णूला अर्पण केले नाही, ते सर्व अपवित्रच आहे.
ब्राह्मणः कामतोऽन्नं च यो भुङ्क्ते हरिवासरे
जो ब्राह्मण हरिवासराला इच्छेने अन्न खातो—
न भोक्तव्यं न भोक्तव्यं न भोक्तव्यं च नारद
हे खाऊ नये, हे खाऊ नये, हे खाऊ नये, हे नारद.
गृही शैवश्च शाक्तश्च ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः
गृहस्थ, शंकरभक्त, शक्तिपूजक किंवा ज्याला ज्ञान कमी आहे असा ब्राह्मण—
कृमिभिः शालिमानैश्च भक्षितस्तत्र तिष्ठति 1.27.
—किड्यांनी किंवा अळ्यांनी खाल्लेलं तांदूळ तिथेच राहिलं आहे.
जन्माष्टमीदिने रामनवमीदिवसे हरेः
चंद्रमासाच्या अष्टमीला, रामजन्माच्या दिवशी किंवा हरिप्रसंगाच्या दिवशी—
उपवासासमर्थश्च फलं मूलं जलं पिबेत्
—जो उपवास करू शकत नाही, त्याने फळ, कंद किंवा पाणी घ्यावं.
सकृद्भुङ्क्ते हविष्यान्नं विष्णोर्नैवेद्यमेव च
जो एकदाच जरी हवीष्य अन्न किंवा विष्णूला अर्पण केलेलं अन्न खातो—