अमूल्यरत्नमुकुरैः शोभितं सुन्दरैरहो । अमूल्यरत्ननिर्माणं भवनानां वरं गृहम्
सुंदर अमूल्य रत्नांच्या आरश्यांनी शोभलेले, अमूल्य रत्नांनी बांधलेल्या प्रासादांमध्ये हेच श्रेष्ठ घर आहे.
रत्नसिंहासनस्था च गोपीलक्षैश्च सेविता । कोटिपूर्णेन्दुशोभाढ्या श्वेतचम्पकसंनिभा
रत्नांच्या सिंहासनावर विराजमान, लाखो गोपींच्या सेवेत, कोट्यवधी पौर्णिमेच्या चंद्रासारखे तेजस्वी आणि पांढऱ्या चंपकासारखे दिसणारे आहे.
अमूल्यरत्ननिर्माणभूषणैश्च विभूषिता । अमूल्यरत्नवसना बिभ्रती रत्नदर्पणम्
अमूल्य रत्नांच्या दागिन्यांनी अलंकृत, अमूल्य रत्नांच्या वस्त्रांनी परिधान केलेली आणि रत्नांचा आरसा हातात धरलेली आहे.
रत्नपद्मं च रुचिरं सव्यदक्षिणहस्ततः । दाडिम्बकुसुमाकारं सिन्दूरं सुमनोहरम्
डाव्या आणि उजव्या हातात सुंदर रत्नकमल धरलेले, डाळिंबाच्या फुलासारखे मोहक कुंकू लावलेले आहे.
सुशोभितं सृगमदैरिष्टैश्चन्दनबिन्दुभिः । दधती कबरीभारं मालतीमल्यमण्डितम्
इच्छित कस्तुरी आणि चंदनाच्या ठिपक्यांनी शोभलेले, मोगऱ्याच्या फुलांच्या माळेने सजलेले केसांचे गाठ बांधले आहे.
रचितं वामभगेन मुनीन्द्राणां मनोहरम् । एवंभूतं (ता) तत्र राधा गोपीभिः परिसेविता
डाव्या बाजूला सुंदर रीतिने सजवलेले, मोठ्या ऋषींनाही मोहून टाकणारे, अशा प्रकारे राधा तिथे गोपींच्या सेवेत आहे.
श्वेतचामरहस्ताभिस्तत्तुल्याभिश्च सर्वतः । अमूल्यरत्ननिर्माणैर्भूषिताभिश्च भूषणैः
सर्व बाजूंनी पांढऱ्या चामरांनी सेविका उभी आहेत, आणि त्या अमूल्य रत्नांनी घडवलेल्या दागिन्यांनी सुंदरपणे सजल्या आहेत.
मत्प्राणाधिष्ठातृदेवी देवीनां प्रवरा वरा । सुदाम्नः सा च शापेन वृषभानसुताऽधुना
माझ्या प्राणांची अधिष्ठात्री देवी, सर्व देवींमध्ये श्रेष्ठ, तीच आता शापामुळे वृषभानूची कन्या, सुदामा झाली आहे.
शताब्दिको हि विच्छेदो भविष्यति मया सह । तेन भारावतरणं करिष्यसि भुवः पितः
आपल्यात शंभर वर्षांचं विरह होईल; या कारणाने, वडील, तू पृथ्वीचं ओझं हलकं करशील.
तदा यास्यामि गोलोकं तया सार्धं सुनिश्चतम् । त्वया यशोदया चाऽपि गोबैर्गोपीभिरेव च
तेव्हा मी तिच्यासोबत, तुझ्यासह, यशोदा, गायी आणि गोपींसह नक्कीच गोलोकात जाईन.
वृषभानेन तत्पत्न्या कलावत्या च बान्धवैः । एवं च नन्दं सानन्दं यशोदां कथयिष्यसि
वृषभानू, त्याची पत्नी कलावती आणि त्यांच्या नातेवाईकांसह, तू नंद आणि यशोदेला हे सांगशील आणि त्यांना आनंद देशील.
त्यज शोक्रं महाभाग व्रजैः सार्धं व्रजं व्रज । अहमात्मा च साक्षी च निर्लिप्तः सर्वजीविषु
महाभागा, दुःख सोड आणि व्रजवासीयांसह व्रजात जा. मी सर्व जीवांत असणारा आत्मा, साक्षी आणि कोणत्याही गोष्टीला न लागणारा आहे.
जीवो मत्प्रतिबिम्बश्च इत्येवं सर्वसंमतम् । प्रकृतिर्मद्विकारा च साऽप्यहं प्रकृतिः स्वयम्
जीव म्हणजे माझं प्रतिबिंब, हे सर्वांनी मान्य केलं आहे. प्रकृती माझ्या रूपाचा बदल आहे; तीही मीच आहे, स्वतःच्या स्वरूपाने प्रकृती आहे.
यथा दुग्धे च धावल्यं न तर्योर्भैद एव च । यथा जले तथा शैत्यं यथा वह्नौ च दाहिका
जसं दूध आणि त्याचं शुभ्रपण वेगळं नसतं, जसं पाण्यात गारवा आणि अग्नीत जाळण्याची शक्ती असते.
यथाऽऽकाशे तथा शब्दो भूमौ गन्धो यथा नृप । यथा शोभा च चन्द्रे च यथा दिनकरे प्रभा
जसं आकाशात ध्वनी, पृथ्वीवर सुगंध, चंद्रात शोभा आणि सूर्याच्या तेजात प्रकाश असतो.
यथा दीवस्तथाऽऽत्माहं तथैव राधया सह । त्यज त्वं गोपिकाबुद्धिं राधायां मयि पुत्रताम्
जसं दिव्यात प्रकाश असतो, तसंच मी आणि राधा एकत्र आत्मा आहोत. राधेतील गोपींची भावना सोड आणि माझ्यात पुत्रभाव ठेव.
अहं सर्वस्य प्रभावः सा च प्रकृतिनीश्वरी । श्रूयतां नन्द सानन्दं मद्विभूतिं सुखावहाम्
मी सर्वांचा मूळ स्रोत आहे; ती प्रकृतीची स्वामिनी आहे. नंदा, आनंदाने माझ्या अद्भुत, सुखदायक विभूती ऐक.
पुरा या कथिता तात ब्रह्मणे व्यक्तजन्मने । कृष्णोऽहं देवतानां च गोलोके द्विभुजः स्वयम्
पूर्वी जी गोष्ट ब्रह्मदेवाच्या जन्मावेळी सांगितली होती, तीच सांगतो—मीच गोलोकात देवतांमध्ये दोन हातांचा कृष्ण आहे.
चतुर्भुजोऽहं वैकुण्ठे शिवलोके शिवः स्वयम् । ब्रह्मलोके च ब्रह्माऽहं सूयस्तेजस्विनामहम्
वैकुंठात मी चतुर्भुज आहे, शिवलोकात स्वतः शिव आहे, ब्रह्मलोकात ब्रह्मा आहे, आणि तेजस्वींत मीच सूर्य आहे.
पवित्राणामहं वह्निर्जलमेव द्रवेषु च । इन्द्रियाणां मनश्चास्मि समीरः शीघ्रगामिनाम्
पवित्रांमध्ये मी अग्नी आहे, द्रवांमध्ये पाणी आहे. इंद्रियांमध्ये मन आहे, आणि वेगवानांमध्ये वारा आहे.
यमोऽहं दण्डकर्त णां कालः कलयतामहम् । अक्षराणामकारोऽस्मि साम्नां च साम एव च
दंडधारकांमध्ये मी यम आहे, मोजणाऱ्यांमध्ये काळ आहे. अक्षरांमध्ये 'अ' आहे, आणि सामगीतांमध्ये साम आहे.
इन्द्रश्चतुर्दशेन्द्रेषु कुबेरो धनिनामहम् । ईशानोऽहं दिमीशानां व्यापकानां नभस्तथा
चौदा इंद्रांमध्ये मी इंद्र आहे, धनवानांमध्ये कुबेर आहे. ईशानांमध्ये मी ईशान आहे, आणि व्यापणाऱ्यांमध्ये आकाश आहे.
सर्वान्तरात्मा जीवेषु ब्राह्मणश्चाऽऽश्रमेषु च । धनानां च रत्नमहममूल्यं सर्वदुर्लभम्
सर्व जीवांमध्ये मी अंतरात्मा आहे, आश्रमांमध्ये ब्राह्मण आहे. धनांमध्ये मी अमूल्य आणि अत्यंत दुर्मिळ रत्न आहे.
तैजसानां सुवर्णोऽहं मणीनां कौस्तुभः स्वयम् । वैष्णवानां कुमारोऽहं योगीन्द्राणां गणेश्वरः
तेजस्वींमध्ये मी सुवर्ण आहे, रत्नांमध्ये कौस्तुभ आहे. वैष्णवांमध्ये कुमार आहे, आणि योगींच्या प्रमुखांमध्ये गणेश्वर आहे.
पुष्पाणां पारिजातोऽहं तीर्थानां पुष्करः स्वयम् । शालग्रामस्तथाऽर्च्यानां पत्राणां तुलसीति च
फुलांमध्ये मी पारिजात आहे, तीर्थांमध्ये पुष्कर आहे, पूजेच्या वस्तूंमध्ये शाळग्राम आहे आणि पानांमध्ये तुळस आहे.
सेनापतीनां स्कन्दोऽहं लक्ष्मणोऽहं धनुष्मताम् । राजेन्द्राणां च रामोऽहं नक्षत्राणामहं शशी
सेनापतींमध्ये मी स्कंद आहे, धनुर्धारींमध्ये लक्ष्मण आहे, राजांमध्ये राम आहे आणि नक्षत्रांमध्ये मी चंद्र आहे.
मासानां मर्गशीर्षोऽहमृतूनामस्मि माधवः । वारेष्वादित्यवारोऽहं तिथिष्वेकादशीति च
महीन्यांमध्ये मी मार्गशीर्ष आहे, ऋतूंमध्ये माधव आहे, वारांमध्ये रविवासर आहे आणि तिथींमध्ये एकादशी आहे.
सहिष्णूनां च पृथिवी माताऽहं बान्धवेषु च । अमृतं भक्ष्यवस्तूनां गव्येष्वाज्यमहं तथा
सहनशीलांमध्ये पृथ्वी मी आहे, मातांमध्ये मीच आई आहे, नातलगांमध्ये अमृत आहे आणि खाण्याच्या वस्तूंमध्ये दूधाच्या पदार्थांत तूप मी आहे.
कल्पवृक्षश्च वृक्षाणां सुरभिः कामधेनुषु । गङ्गाऽहं सरितां मध्ये कृतपापविनाशिनी
झाडांमध्ये कल्पवृक्ष मी आहे, गायींमध्ये सुरभी आहे, नद्यांमध्ये गंगा आहे, जी सर्व पापं नाहीशी करते.
वाणीति पण्डितानां च मन्त्राणां प्रणवस्तथा । विद्यासु बीजरूपोऽहं सस्यानां धान्यमेव च
पंडितांमध्ये मी वाणी आहे, मंत्रांमध्ये ॐ आहे, विद्या प्रकारांमध्ये मी बीज आहे आणि पिकांमध्ये धान्य आहे.