स ददर्श स्वभवनं यया पद्यालयालयम् । रत्नशय्याविरचितं सद्रत्नसारनिर्मितम्
तीने आपले राजवाडे पाहिले, जे कमळाच्या सदृश होते, रत्नांनी बनवलेल्या पलंगांनी सजलेले आणि उत्तम रत्नांनी बांधलेले होते.
रत्नप्रदीपराजीभी राजिताभिश्च राजितम् । रत्नदर्पणराजैश्च राजितं परितस्ततः
त्या राजवाड्यात सर्वत्र रत्नांच्या दिव्यांच्या ओळी लावलेल्या होत्या, त्यामुळे तो तेजाने उजळून निघाला होता, आणि चारही बाजूंनी मोठ्या रत्नांच्या आरश्यांनी वेढलेला होता.
सिन्दूरवस्त्रताम्बूलं श्चेतचामरमाल्यकम् । बिभ्रतीभिश्च दासीभिर्वेष्टितं दाससंघकैः
तेथे काही दासी होत्या, ज्या कुंकवाचे वस्त्र, तांबूल, चामर आणि फुलांच्या माळा घालून सजल्या होत्या, आणि त्या दासींच्या समूहाने वेढलेल्या होत्या.
तत्र गत्वा च भुक्त्वा च मिष्टान्नं परमं मुदा । सुष्वाप रत्नपर्यङ्के सा दासीभिश्च सेविता
ती तेथे गेल्यावर अत्यंत आनंदाने गोड पदार्थ खाऊन, रत्नांच्या पलंगावर दासींच्या सेवेत झोपली.
सकर्पूरं च ताम्बूलं कस्तूरीकुङ्कुमान्वितम् । चन्दनं स्थापयामास स्वतल्पे हरये सती
त्या भक्त स्त्रीने आपल्या पलंगावर हरिप्रती कर्पूर, तांबूल, कस्तुरी-कुंकुम मिसळलेले, आणि चंदन ठेवले.
मालतीमाल्ययुगलं कर्पूरादिसुवासितम् । शीतलं सलिलं स्वादु मिष्टान्नं स्वसमीपतः
तिच्या जवळ कर्पूर आणि इतर सुवासिकांनी सुगंधित केलेल्या दोन मोगऱ्याच्या माळा, थंड आणि गोड पाणी, आणि गोड पदार्थ ठेवले होते.
कर्मणा मनसा वाचा चिन्तयन्ती हरेः पदम् । हरेरागमनं चापि मुखचन्द्रं मनोहरम्
ती आपल्या कृतीने, मनाने आणि वाणीने हरीच्या पायांचा आणि त्याच्या येण्याचा, तसेच त्याच्या मोहक चंद्रासारख्या मुखाचा विचार करत होती.
जगत्कृष्णमयं शश्वत्पश्यन्ती कामुकी मुने । कोटिकन्दर्पलीलाभं कामसक्तं च कामुकम्
मुनी, ती कामिनी नेहमीच सर्व जग कृष्णमय आहे असे पाहत होती, जो कोट्यवधी मदनासारखा क्रीडामय आणि प्रेमात मग्न आहे.
ततो तदर्श श्रीकृष्णो मालाकारं मनोहरम् । मालासमूहं बिभ्रन्तं गच्छन्तं राजमन्दिरम्
नंतर श्रीकृष्णाने एक मनोहारी माळा करणारा पाहिला, जो माळांचा समूह घेऊन राजवाड्याकडे जात होता.
सोऽपि दृष्ट्वा च श्रीकान्तं प्रणम्य शिरशा भुवि । ददौ माल्यसमूहं च कृष्णाय परमात्मने
त्याने श्रीकृष्णाला पाहून, डोक्याने वाकून नमस्कार केला आणि त्या माळांचा समूह कृष्णाला, परमात्म्याला अर्पण केला.
कृष्णस्तस्मै वरं दत्तवा स्वदास्यमतिदुर्लभम् । माल्यं गृहीत्वा प्रययौ राजमार्गे वरं वरः
कृष्णाने त्याला स्वतःची सेवा करण्याचा, अतिशय दुर्मिळ असा वर दिला. मग त्या माळा घेऊन तो श्रेष्ठ पुरुष राजमार्गाने पुढे गेला.
ततो ददर्श रजकं बिभ्रतं वस्त्रपुञ्जकम् । अहंकृतिबलिष्ठं च सततं योवनोद्वतम्
नंतर त्याने एक धोबी पाहिला, जो कपड्यांचा गठ्ठा घेऊन जात होता, अभिमानी, बळकट आणि नेहमी तरुणाईचा गर्व दाखवत होता.
वस्त्रं ययाचे तं कृष्णो विनयेन महामुने । स तस्मै न ददौ वस्त्रं तमुवाच च निष्ठुरम्
कृष्णाने त्याच्याकडे नम्रतेने काही वस्त्र मागितली, पण त्याने ती दिली नाहीत आणि कठोर शब्दात बोलला.
गोरक्षकाणां त्वद्योग्यं वस्त्रमेतत्सुदुर्लभम् । राजयोग्यं च हे मूढ हे गोपजनवल्लभ
त्याने म्हटले, 'हे वस्त्र गुराख्यांसाठी फार दुर्मिळ आहे, आणि राजांसाठीही योग्य आहे, अरे मूर्ख, अरे गवळ्यांचा प्रिय.'
गृहीत्वा गोपकन्याश्च कन्यालोलुप लम्पट । यद्विहारः कृतस्तत्र वृन्दारण्येऽप्यराजके
‘गोपिकांना घेऊन, तू कन्यांमध्ये आसक्त आणि लंपट आहेस, आणि राजाशिवाय असलेल्या वृंदावनातही त्यांच्यासोबत क्रीडा केलीस.’
न चात्र तादृशं कर्म राज्ञः कंसस्य वर्त्मंनि । विद्यमानोऽत्र राजेन्द्रः शास्ता दुष्टस्य तत्क्षणम्
‘पण येथे, कंस राजाच्या मार्गावर असे वर्तन चालत नाही; येथे राजा आहे, राजेंद्र, आणि तो वाईटांना लगेचच शिक्षा करतो.’
रजकस्य वचः श्रुत्वा जहास मधुसूदनः । जहास बलदेवश्च साक्रूरो गोपवर्गकः
धोबीचे बोल ऐकून मधुसूदन हसला; बलराम, अक्रूर आणि गोपांचा समूहही हसला.
तं निहत्य चपेटेन जग्राह वस्त्रपुञ्जकम् । वस्त्रं संधारयामास श्रीकृष्णः सगणस्तथा
कृष्णाने त्याला एक झटका देऊन ठार केले आणि कपड्यांचा गठ्ठा घेतला; मग श्रीकृष्णाने आपल्या सोबत्यांसह ती वस्त्रे वाटली.
रत्नयानेन गोनोकं पार्षदेर्वेष्टितेन च । ययौ रजकराजश्च धृत्वा दिव्यकलेवरम्
रत्नांनी सजवलेल्या गाईच्या रथात, सेवकांच्या वेढ्यात, रंगरेजांचा राजा दिव्य देह घेऊन निघून गेला.
शश्वद्यौवनयुक्तं च जरामृत्युहरं वरम् । पीतवस्त्रसमायुक्तं सस्मितं श्यामसुन्दरम्
त्याला नेहमीचं तरुणपण लाभलं होतं, म्हातारपण आणि मृत्यू दूर करणारा वर मिळाला होता, पिवळ्या वस्त्रांनी सजलेला, हसतमुख, काळा आणि सुंदर होता.
बभूव सोऽपि गोलोके पार्षदेषु च पार्षदः । कृष्णस्याऽऽगमनं तत्र सस्मार सततं वशी
तोही गोलोकात सेवकांच्या मध्ये सेवक झाला आणि नेहमी कृष्णाचं तिथे येणं आठवत राहिला, स्वतःवर संयम ठेवणारा होता.
अस्तं गतो दिनकरोऽप्यक्रूरः स्वगृहं ययौ । कृष्णस्यानुमतिं प्राप्य कृष्णोऽपि कस्यचिद्गृहम्
सूर्यास्त झाल्यावर अक्रूर आपल्या घरी गेला; कृष्णाची परवानगी घेऊन कृष्णही कोणाच्या तरी घरी गेला.
वैष्णवस्य कुविन्दस्य तस्मिन्नस्तधनस्य च । सानन्दो नन्दसहितो बलदेवादिभिर्युतः
त्या गरीब वैष्णव कुंभाराच्या घरी, आनंदाने, नंदासोबत आणि बलराम व इतरांसह कृष्ण गेला.
स भक्तः पूजयामास प्रणम्य श्रीनिकेतनम् । तस्मै ददौ स्वदास्यं च वरं ब्रह्मादिदुर्लभम्
त्या भक्ताने, श्रीनिकेतनाला वंदन करून, भक्तिभावाने पूजा केली; त्याला कृष्णाने स्वतःची सेवा दिली, जी ब्रह्मादिकांनाही दुर्मिळ आहे.
पर्यङ्के सुषुपुः सर्वे भुक्त्वा मिष्टान्नसुत्तमम् । निद्रां च लेभे सा कुब्जा निद्रेशोऽपिययौ मुदा
सर्वांनी गोड पदार्थ खाऊन उत्तम गाद्यांवर झोप घेतली; कुब्जेलाही गाढ झोप लागली आणि निद्रादेवालाही आनंद झाला.
गत्वा ददर्श कुब्जां तां रत्नतल्पे च निद्रिताम् । दासीगणैः परिवृतां सुन्दरीं कमलामिव
कृष्ण तिथे गेला आणि त्याने कुब्जेला रत्नांच्या पलंगावर, दासींनी वेढलेली, कमळासारखी सुंदर झोपलेली पाहिली.
बोधयामास तां कृष्णो न दासीस्वपि निद्रिताः । तामुवाच जगन्नाथो जगन्नाथप्रियां सतीम्
कृष्णाने तिला जागं केलं, जरी दासी झोपेतच होत्या; जगन्नाथाने आपल्या प्रिय, सतीला बोलावलं.
श्रीभगवानुवाच त्यज निद्रां महाभागे शृङ्गारं देहि सुन्दरि । पुरा शूर्पणखा त्वं च भगिनीं रावणस्य च
श्रीभगवान म्हणाले, "हे भाग्यवती, झोप सोड आणि सुंदरिणी, प्रेमाचा स्वीकार कर. पूर्वी तू रावणाची बहीण शूर्पणखा होतीस."
रामजन्मनि मद्धेतोस्त्वया कान्ते तपः कृतम् । तपःप्रभावान्मां कान्तं भज श्रीकृष्णजन्मनि
"रामावतारात माझ्यासाठी तू तप केला होतास, मला पती म्हणून मिळवण्यासाठी; त्या तपाच्या प्रभावाने, श्रीकृष्णावतारात मला प्रियकर म्हणून स्वीकार."
अधुना सुखसंयोगं कृत्वा गच्छ ममाऽऽलयम् । सुदुर्लभं च गोलोकं जरासृत्युहरं परम्
"आता सुखाचा संग करून, माझ्या निवासस्थानी जा, त्या गोलोकात, जो अत्यंत दुर्मिळ, श्रेष्ठ आणि जिथे म्हातारपण व मृत्यू नाही."