तस्य विश्वे च प्रत्येकं ब्रह्मविष्णुशिवादयः । ब्रह्मविष्णुशिवा अंशाश्चान्ये चापि च मत्कलाः
प्रत्येक विश्वात ब्रह्मा, विष्णू, शिव आणि इतर असतात; ब्रह्मा, विष्णू, शिव हे माझे अंश आहेत आणि इतर माझ्या शक्तींचे अंश आहेत.
मत्कलांशांशकलया सर्वे देवि चराचराः । वैकुण्ठे त्वं महालक्ष्मीरहं तत्र चतुर्भुजः
देवी, माझ्या शक्तींच्या अंशांनी आणि उपअंशांनी सर्व चराचर निर्माण झाले आहेत; वैकुंठात तू महालक्ष्मी आहेस आणि मी तिथे चतुर्भुज आहे.
स च विश्वाद्बहिश्चोर्ध्वं यथा गोलोक एव च । सरस्वती त्वं सत्ये च सावित्री ब्रह्मणः प्रियाः
तू या विश्वाच्या बाहेर आणि वर आहेस, जशी गोळोकात आहेस; सत्यलोकात तू सरस्वती आहेस, आणि ब्रह्माची प्रिय सावत्री आहेस.
शिवलोके शिवा त्व्रं च मूलप्रकृतिरीश्वरी । विनाश्य दुर्गं दुर्गा च सर्वदुर्गतिनाशिनी
शिवलोकात तूच शिवा आहेस, आदिमाया आणि सर्वांची अधीश्वरी; वाईटाचा नाश करणारी तू दुर्गा आहेस, सर्व दुःखांचा नाश करणारी आहेस.
स एव दक्षकन्या च सा एव शैलकन्यका । कैलासे पार्वती तेन सौभाग्या शिववक्षसि
तू दक्षाची कन्या आहेस, आणि पर्वताची कन्या देखील; कैलासावर तू पार्वती आहेस, सौंदर्याने शोभणारी, शिवाच्या छातीवर वसणारी.
स्वांशेन त्वं सिन्धुकन्या क्षीरोदे विष्णुवक्षसि । अहं स्वाशेन सृष्टौ च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
तुझ्या अंशाने तू सिंधू नदीची कन्या आहेस, क्षीरसागरात विष्णूच्या छातीवर वसतेस; माझ्या अंशाने सृष्टीमध्ये मी ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश आहे.
त्वं च लक्ष्मी शिवा धात्री सावित्री च पृथक्पृथक् । गोलोके च स्वयं राधा रासे रासेश्वरी सदा
तू लक्ष्मी, शिवा, धात्री आणि सावत्री वेगवेगळ्या रूपात आहेस; आणि गोळोकात तू स्वतः राधा आहेस, नेहमीच रासाची अधिष्ठात्री आहेस.
वृन्दा दृन्दावने रम्ये विरजा विरजातटे । सा त्वं सुदामशापेन भारतं पुण्यमागता
सुंदर वृंदावनात तू वृंदा आहेस, विरजा नदीच्या काठी विरजा आहेस; सुदामाच्या शापामुळे तू भारतभूमीत पवित्रतेसाठी आलीस.
पूतं कर्तुं भारतं च वृन्दारण्यं च सुन्दरि । त्वत्कलांशांशकलया विश्वेषु सर्वयोषितः
भारत आणि वृंदावन पवित्र करण्यासाठी, सुंदरिनी, तुझ्या अंशांनी आणि उपांशांनी, सर्व जगातल्या स्त्रिया तुझ्या रूपातून प्रकट झाल्या आहेत.
यायोषित्सा च भवती यः पुमान्सोऽहमेव च । अहं च कलया वह्निस्त्वं स्वाहा दाहिका प्रिया
जगातील प्रत्येक स्त्री तूच आहेस, आणि प्रत्येक पुरुष मीच आहे; माझ्या अंशाने मी अग्नी आहे, आणि तू स्वाहा, अग्नीची प्रिय आहेस.
त्वया सह समर्थोऽहं नालं दग्धुं च त्वां विना । अहं दीप्तिमतां सूर्यः कलया त्वं प्रभाकरी
तुझ्यासोबत मी समर्थ आहे; तुझ्याशिवाय मी जाळू शकत नाही; तेजस्वींत मी सूर्य आहे, आणि तुझ्या अंशाने तू प्रकाश देणारी आहेस.
संज्ञा त्वं च त्वया भामि त्वां विनाऽहं न दीप्तिमान् । अहं च कलया चन्द्रस्त्वं च शोभा च रोहिणी
तू संज्ञा आहेस, तुझ्यामुळे मी तेजस्वी आहे; तुझ्याशिवाय मी प्रकाशमान नाही; माझ्या अंशाने मी चंद्र आहे, आणि तू रोहिणी, शोभेची मूर्ती आहेस.
मनोहरस्त्वया सार्धं त्वां न च सुन्दरः । अहमिन्द्रश्च कलया स्वर्गलक्ष्मीश्च त्वं शची
तुझ्यासोबत मी मनोहारी आहे; तुझ्याशिवाय मी सुंदर नाही; माझ्या अंशाने मी इंद्र आहे, आणि तू शची, स्वर्गाची लक्ष्मी आहेस.
त्वया सार्धं देवराजो हतश्रीश्च त्वया विना । अहंधर्मश्च कलया त्वं च मूर्तिश्च धर्मिणी
तुझ्यासोबत देवांचा राजा तेजस्वी आहे; तुझ्याशिवाय त्याच्याकडे काहीच उरत नाही; माझ्या अंशाने मी धर्म आहे, आणि तू धर्माची मूर्ती आहेस.
नाहं शक्तो धर्मकृत्यो त्वां च धर्मक्रियां विना । अहं यज्ञश्च कलया त्वं च स्वांशेन दक्षिणा
तुझ्या धर्मकृतीशिवाय मी धर्माचे कार्य करू शकत नाही; माझ्या अंशाने मी यज्ञ आहे, आणि तुझ्या अंशाने तू दक्षिणा आहेस.
त्वया सार्धं च फलदोऽप्यकमर्थस्त्वया विना । कलया पिदृलोकोऽहं स्वांशेन त्वं स्वधा सती
तुझ्यासोबत मी फळ देणारा आहे; तुझ्याशिवाय मी निरर्थक आहे; माझ्या अंशाने मी पितृलोक आहे, आणि तुझ्या अंशाने तू पवित्र स्वधा आहेस.
त्वयाऽलं कव्यदाने च सदा नालं त्वया विना । अहं पुमांस्त्वं प्रकृतिर्न स्रष्टाऽहं त्वया विना
तुझ्यासोबतच मी पितरांना काव्य देऊ शकतो; तुझ्याशिवाय नाही; मी पुरुष आहे, तू प्रकृती आहेस; तुझ्याशिवाय मी सृष्टी करू शकत नाही.
त्वं च संवत्स्वरूपाऽहमीश्वरश्च त्वया सह । लक्ष्मीयुक्तस्त्वया लक्ष्मया निः श्रीकश्च त्वया दिना
तू संवत्सररूप आहेस, आणि मी तुझ्यासोबत ईश्वर आहे; तुझ्या लक्ष्मीस्वरूपामुळे मी श्रीमंत आहे; तुझ्याशिवाय मी श्रीहीन आहे.
यथा नालं कुलालश्च घटं कर्तुं मृदा विना । अहं शेषश्च कलया स्वांशेन त्वं वसुंधरा
जसा कुंभार मातीशिवाय भांडे बनवू शकत नाही, तसा माझ्या अंशाने मी शेष आहे, आणि तुझ्या अंशाने तू वसुंधरा आहेस.
त्वां सस्यरत्नाधारां च बिभर्मि मूर्ध्नि सुन्दरि । त्वं च कान्तिश्च शान्तिश्च भूतिर्मूर्तिमती सती
सुंदरिनी, मी तुला, सृष्टीतील धान्य आणि रत्नांची आधारभूत, माझ्या मस्तकावर धारण करतो; तूच सौंदर्य, शांती, संपत्ती आणि ऐश्वर्याची मूर्ती आहेस.
तुष्टिः पुष्टिः क्षमा लज्जा क्षुधा तृष्णा परा दया । निद्रा श्रद्धा च तन्द्रा च मूर्च्छा च संनतिः क्रिया
समाधान, पोषण, क्षमा, लाज, भूक, तहान, श्रेष्ठ दया, झोप, श्रद्धा, झोप येणं, बेशुद्ध होणं, नम्रता आणि कृती —
मूर्तिरूपा भक्तिरूपा देहिनां देहरूपिणी । ममाऽऽधारा सदा त्वं च तवाऽत्माऽहं परस्परम्
या सर्व गोष्टी मूर्त रूप घेतात, भक्तीचे रूप घेतात, आणि देहधारी लोकांच्या देहात वास करतात. तू नेहमी माझा आधार आहेस, आणि मी तुझ्या अंतःकरणात आहे — आपण दोघे एकमेकांचेच आहोत.
यथा त्वं च तथाऽहं च समौ प्रकृतिपूरुषौ । न हि सृष्टिर्भवेद्देवि द्वयोरेकतरं विना
जशी तू आणि मी, तसेच आपण दोघेही प्रकृती आणि पुरुष आहोत. हे देवी, या दोघांपैकी एक जरी नसता, तर सृष्टीच उद्भवली नसती.
इत्युक्त्वा परमात्मा च राधां प्राणाधिकां प्रियाम् । कृत्वा वक्षसि सुप्रीतो बोधयामास नारद
असं म्हणून, परब्रह्माने आपल्या प्राणाहूनही प्रिय असलेल्या राधेला हृदयाशी कवटाळलं आणि अत्यंत आनंदाने तिला शिकवायला सुरुवात केली, हे नारद.
स च कीडानियुक्तश्च बभूव रत्नमन्दिरे । तथा च राधाया सार्धं कामुक्या सह कामुकः
आणि तो, खेळात मग्न होऊन, रत्नांनी सजलेल्या महालात राधेसोबत, प्रियकर आपल्या प्रेयसीसोबत तिथे होता.
अथाष्टषष्टितमोऽध्यायः नारायण उवाच कृत्वा क्रीडां समुत्थाय पुष्पतल्पात्पुरातनः । निद्रितां प्राणसदृशीं बोधयामास तत्क्षणम्
नारायण म्हणाले: खेळून झाल्यावर, तो प्राचीन पुरुष फुलांनी सजवलेल्या पलंगावरून उठला आणि त्या क्षणी, जी झोपलेली होती आणि प्राणासारखी प्रिय होती, तिला जागं केलं.
वस्त्राञ्चलेन संस्कृत्य कृत्वा तन्निर्मलं मुखम् । उवाच मधुरं शान्तं शान्तां च मधुसूदनः
तिचं निर्मळ तोंड वस्त्राच्या कडेनं नीट केलं आणि मधुर, शांत शब्दांत मधुसूदनाने त्या शांत राधेला बोलावलं.
श्रीकृष्ण उवाच अयि तिष्ठक्षणं राधे रासेश्वरि शुचिस्मिते । व्रज बृन्दावनं वाऽपि व्रजं व्रज व्रजेश्वरि
श्रीकृष्ण म्हणाले: अरे राधे, रासेश्वरी, शुभ्र हास्य असलेली, थोडा वेळ थांब. वृंदावनात जा, किंवा गोकुळात जा, जा गोकुळाची राणी.
रासाधिष्ठातृतेवि त्वं रासं रासे कुरु क्षणम् । ग्रामे ग्रामे यथा सन्ति सर्वत्र ग्रामदेवताः
रासाची अधिष्ठात्री देवी, क्षणभर तरी रास कर. जसं प्रत्येक गावाला आपली ग्रामदेवता असते, तसंच इथेही आहे.
प्रियारलिनिवहैः सार्धं क्षणं चन्दनकाननम् । क्षणं वा चम्पकवनं घच्छ वा तिष्ठ सुन्दरि
सुंदरी, आपल्या प्रिय सखींसह क्षणभर चंदनाच्या वनात जा, किंवा क्षणभर चंपकाच्या बागेत जा, किंवा हवी तशी थांब.