क्रीडाकमलदण्डं च हस्ताद्ध्वस्तं मम प्रभो । सहसा खण्डशण्डं च बभूव सह हेतुना
माझ्या हातातून खेळण्याचं कमळाचं दांडा, हे प्रभो, अचानक खाली पडून काही कारणानं तुकडे तुकडे झाला.
हस्ताद्ष्वस्तश्च सहसा सद्रत्नसारदर्पणः । निर्मलः कज्जलाकारः खण्डकण्डो बभूव ह
माझ्या हातातून चमकदार, रत्नजडित आरसा एकदम पडला आणि काळ्या काजळासारखा स्वच्छ असूनही तुकडे तुकडे झाला.
हारो मे रत्नमाराणां छिन्नो भूत्वा च वक्षसः । अतीव मरिनं पद्मं पपात धरणीतले
माझ्या छातीवरचं रत्नांचं हार तुटलं आणि कोमेजलेल्या कमळासारखं जोरात जमिनीवर पडलं.
सौधपुत्तलिकाः सर्वा नृत्यन्ति च हसन्ति च । आस्फोटयन्ति गायन्ति रुदन्ति य क्षणं क्षणम्
महलातल्या सगळ्या बाहुल्या नाचत आहेत, हसत आहेत, टाळ्या वाजवत आहेत, गात आहेत आणि क्षणोक्षणी अचानक रडू लागतात.
कृष्णवर्णं बृहच्चक्रं खे भ्रमन्तं मुहुर्मुहुः । निपतन्तं चोत्पतन्तं पश्यामि च भयंकरम्
आकाशात एक मोठं काळं चक्र वारंवार फिरताना, पडताना आणि वर जाताना मला दिसतंय, ते फारच भयंकर वाटतं.
प्राणाधिदेवः पुरुषो निःसृत्याम्यन्तरान्मम । राधे विदायं देहीति ततो यामीत्युवाच ह
माझ्यातून प्राणांचा स्वामी, एक पुरुष, बाहेर आला आणि म्हणाला, 'राधे, मी या देहाचा निरोप घेतो; आता मी निघतो.'
कृष्णवर्णा च प्रतिमा मामाश्लिष्यति चुम्बति । कृष्णवस्त्रपरीधाना चेति पश्यामि सांप्रतम्
आता मला काळ्या रंगाची एक मूर्ती काळ्या वस्त्रात मला मिठी मारताना आणि चुंबन घेताना दिसते.
इतीदं विपरीतं च दृष्टावा च प्राणावल्लभ । नृत्यन्ति तक्षिणाङ्गानि प्राणा आन्दोलयन्ति मे
हे प्राणप्रिय, मी ही सगळी उलटी-सुलटी दृश्यं पाहिली; माझ्या उजव्या अंगाला थरथर येते आणि माझे प्राण अस्वस्थ झाले आहेत.
रुदन्ति शोकात्कर्षन्ति समुद्विग्नं च मानसम् । किमिदं किमिदं नाथ वद वेदविदां वर
ते रडतात, दुःख करतात, माझं मन अस्वस्थ करतात. हे नाथा, हे वेदज्ञांमध्ये श्रेष्ठ, मला सांग, हे काय, हे काय?
इत्युक्त्वा राधिका देवी शुष्ककण्ठोष्ठतालुका । पपात तत्पदाम्भोजे भीता स शोकविङ्वला
असं म्हणून राधिकेचं घसा, ओठ, तालू कोरडं पडलेलं, ती भीती आणि दुःखानं त्याच्या कमळासारख्या पायांवर कोसळली.
श्रुत्वा स्वप्नं जगन्नाथो देवीं कृत्वा स्ववक्षमि । आध्यात्मिकेन योगेन वोधयामास तत्क्षणम्
तिचा स्वप्न ऐकून, जगाचा स्वामी देवीला आपल्या छातीवर घेतो आणि त्या क्षणीच आध्यात्मिक योगानं तिला जागं करतो.
त्तयाच शोकं स देवी ज्ञानं संप्राप्य निर्मलम् । शान्तं च भगवंतं च कृत्वा कान्तं स्ववक्षसि
त्याच्या कृपेनं देवीने आपलं दुःख सोडलं, निर्मळ ज्ञान मिळवलं आणि आपल्या प्रियतमाला शांत, दिव्य करून छातीशी धरलं.
इतिo श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजान्मखo उत्तo नारदनाo राधाशोका- पनोदने षट्षष्टितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणात श्रीकृष्ण जन्मकथेत नारदांनी सांगितलेल्या 'राधेचं दुःख दूर करणं' या विभागातील साठव्या सहाव्या अध्यायाचा समारोप झाला.
अथा सप्तषष्टितमोऽध्यायः नारायण उवाच विरहव्याकुलां दृष्ट्वा मामिनीं काममोहनः । कृत्वा वक्षसि तां कृष्णो ययौ क्रीडासरोवरम्
आता सत्त्यषष्टितम अध्याय. नारायण म्हणाले: विरहाने व्याकुळ झालेल्या माझ्या प्रियेचं पाहून, कृष्णाने तिला आपल्या छातीवर घेतलं आणि खेळाच्या सरोवराकडे गेला.
राजराजेश्वरी राधा कृष्णवक्षसि राजते । सौदामिनीव जलदे नदीने गगने मुने
राधा, राणींची राणी, कृष्णाच्या छातीवर वीजेसारखी चमकत आहे, जशी आकाशात नदी किंवा मेघावर वीज चमकते, हे मुनी.
रेमे स रमया सार्धं कृपया च कृपानिधिः । द्वयोर्द्वयोर्यथा स्वर्णंमण्योर्मारकतो मणिः
तो करुणेचा सागर, रामेसोबत (राधेसोबत) करुणेने रमला, जसा दोन सोन्याच्या तुकड्यांमध्ये किंवा दोन पाचूच्या दगडांमध्ये माणिक चमकतं.
रत्ननिर्माणपर्यङ्के रत्नेन्द्रसारनिर्मिते । नत्नप्रदीपे ज्वलति रत्नभूषणभूषितः
रत्नांनी बनवलेल्या, उत्तम रत्नांच्या पलंगावर, रत्नांच्या दिव्याखाली, रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेला तो तेजाने उजळून निघाला.
रत्नभूषाभूषितया रासरत्नश्च कौतुकात् । रसरत्नाकरे रम्ये निमग्नो रसिकेश्वरः
रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेला, रसरत्नाच्या आनंदात, रसरत्नाच्या सुंदर सागरात, रसरसिकांचा स्वामी पूर्णपणे रंगून गेला.
रासे रासेश्वरी राधा रामेश्वरमुवाच सा । सुरतौ विरतौ सत्यां विरते न मनोरथे
रासामध्ये राधा, जी रासेची स्वामिनी आहे, रामेश्वराला म्हणाली, "संगतीत आनंद असतो, विरहात संयम असतो; पण संयमात मनाला काहीच गोडी राहत नाही."
राधिकोवाच प्रफुल्लाऽहं त्वया नाथ मृता म्लाना च त्वां विना । यथा महौषधिगणः प्रभाते भाति भास्करे
राधा म्हणाली, "नाथा, तुझ्याबरोबर मी फुलते, पण तुझ्याविना मी कोमेजून मरते, जशी सकाळी सूर्य उगवल्यावर औषधींचा समूह उजळतो."
नक्तं दीपशिखेवाहं त्वया सार्धं त्वया विना । दिने दिने यथा क्षीणा कृष्णपक्षे विधोः कला
रात्री तुझ्यासोबत मी दिव्याची जळती ज्योत आहे, पण तुझ्याविना मी दिवसेंदिवस कमी होत जाते, जशी कृष्णपक्षात चंद्राची कला क्षीण होत जाते."
तव वक्षसि मे दीप्तिः पूर्णंचन्द्रप्रभासमा । सद्यो मृता त्वया त्यक्ता कुह्वां चन्द्रकला यथा
तुझ्या छातीवर माझा तेज पूर्ण चंद्राच्या प्रकाशासारखा आहे; पण तुझ्याविना मी क्षणातच संपते, जशी अमावस्येच्या रात्री चंद्राची कला लुप्त होते."
ज्वलदग्निशिखेवाहं घृताहुत्या त्वया सह । त्वया विनाऽहं निर्वाणा शिशिरे पद्मिनी यथा
तुझ्यासोबत मी तुपाच्या आहुतीने जळणाऱ्या अग्नीच्या ज्वाळेसारखी आहे; पण तुझ्याविना मी विझते, जशी थंडीत कमळ कोमेजते."
चिन्ताज्वरजराग्रस्ता मत्तस्त्वयि गतेऽप्यहम् । अस्तंगते रवौ चन्द्रे ध्वान्दग्रस्ता धरा यथा
चिंतेच्या तापाने आणि वार्धक्याने मी ग्रस्त असते, आणि तू दूर गेलास की मी व्याकुळ होते, जशी सूर्य आणि चंद्र अस्ताला गेल्यावर पृथ्वी अंधारात बुडते."
भ्रष्टो वेषस्त्वां विना मे रुपयौवनचेतनम् । तारावली परिभ्रष्टा सूर्यसूतोदये यथा
तुझ्याविना माझं रूप, तारुण्य आणि शुद्धता हरवते, जशी सूर्य उगवल्यावर ताऱ्यांची माळ अदृश्य होते."
त्वमेवाऽऽत्मा च सर्वेषां मम नाथो विशेषतः । तनुर्यथाऽऽत्मना त्यक्ता तथाऽहं च त्वया विना
तूच सर्वांचा आत्मा आहेस, आणि माझा तर विशेषच स्वामी आहेस; जशी आत्म्याविना देह निष्प्राण होतो, तशी मी तुझ्याविना असते."
पञ्चप्राणात्मकस्त्वं मे मृताऽहं च त्वया विना । दृष्टेश्च गोलकौ जद्वद्दृष्टिः पुत्तलिकां विना
तूच माझे पंचप्राण आहेस; तुझ्याविना मी मृत आहे, जशी डोळ्याची बाहुली नसताना दृष्टी राहत नाही, तशीच मी तुझ्याविना आहे."
स्थलं यथा चित्रयुक्तं त्वया सार्धमहं तथा । असंस्कृता त्वया हीना तृणाच्छन्ना यथा मही
तुझ्यासोबत मी चित्रांनी सजवलेल्या भूमीसारखी आहे; तुझ्याविना मी असंस्कारित, जशी गवताने झाकलेली माती."
त्वया सार्धमहं कृष्ण चित्रयुक्तेव मृन्मयी । त्वां विना जलधौताऽहं विरूपा मृन्मयीव च
कृष्णा, तुझ्यासोबत मी रंगवलेल्या मातीच्या मूर्तीप्रमाणे सुंदर आहे; पण तुझ्याविना, पाण्याने धुतल्यावर जशी मातीची मूर्ती विद्रूप होते, तशी मी होते."
गोपाङ्गनानां शोभा च त्वया रासेश्वरेण च । हारे स्वर्णविकारे च श्वेतेन मणिना सह
गोपिकांची शोभा तुझ्यामुळेच आहे, रासेश्वर; जशी सोन्याच्या हारात पांढऱ्या मण्याने शोभा येते."