नास्ति भूरजसा संख्या यथैव ब्रह्मणां तथा । तथैव बन्धो विश्वानां तदाधारो महाविराट्
जशी पृथ्वीवरील धुळीची गणना नाही, तशीच ब्रह्मांचीही नाही; तसेच, हे मित्रा, सर्व विश्वांचा आधार असलेला तो महाविराट आहे.
विशवे विश्वे च प्रत्येकं ब्रह्म विष्णुशिवादयः । मुनयो मनवः मिद्धा मानवाद्याश्चराचराः
प्रत्येक विश्वात, प्रत्येक ठिकाणी ब्रह्मा, विष्णू, शिव आणि इतर; ऋषी, मनु, सिद्ध, मानव आणि सर्व चराचर जीव आहेत.
यत्षोडशांशः स विराट् सृष्टो नष्टश्च लीलया । ईदृशं सर्वशास्तारं द्रक्ष्याo
तो सोळावा भाग, म्हणजे विराट, लीलेने निर्माण झाला आणि नाहीसा झाला; असा सर्वांचा शिक्षक तुला पाहायला मिळेल.
इत्योवमुक्त्वाऽक्रूरश्च पुलकाञ्चितविग्रहः । मूर्च्छां प्राप साश्रुनेत्रोदध्यो तच्चरणाम्बुजम्
अशी वाणी बोलून अक्रूराच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले, डोळ्यातून अश्रू वाहू लागले आणि तो त्या चरणकमळांवर कोसळला.
बभूव भक्तिपूर्णश्च स्मारं स्मारं पदाम्बुजम् । कृत्वा प्रदक्षिणं वाऽपि कृष्णस्य परमात्मनः
तो भक्तीने पूर्ण झाला, पुन्हा पुन्हा त्या चरणकमळांचा स्मरण करू लागला, आणि श्रीकृष्ण परमात्म्याची प्रदक्षिणा करून निघून गेला.
उद्धवश्च तमाश्लिष्य प्रशशंक पुनः पुनः । स च शीघ्रं ययौ गेहमकूरोऽपि स्वमन्दिरम्
उद्धवाने त्याला मिठी मारली आणि पुन्हा पुन्हा त्याचे कौतुक केले; मग अक्रूर लवकरच आपल्या घरी गेला.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo अक्रूरहर्षोत्कर्षकथनं नाम पञ्चषष्टि,मोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणातील श्रीकृष्णजन्मखण्डातील नारद आणि अक्रूर यांच्या हर्षकथनाचे पंचषष्टितम अध्याय समाप्त झाला.
अथ षटुषष्टितमोऽध्यायः नारायण उवाच अथ रासेश्वरीयुक्तो रासे रासेश्वरः स्वयम् । स च रेमे तया सार्धंमतीव रमणोत्सुकः
आता छप्पन्नावा अध्याय सुरू होतो. नारायण म्हणाले: त्यावेळी, रासेश्वरीसोबत स्वयं रासेश्वर एकत्र झाले आणि दोघेही परमानंदात रमले.
सुखसंभोगमात्रेण ययौ निद्रां च राधिका । दृष्ट्वा स्वप्नं समुत्वाय दीनोवाच प्रियं दिने
त्या सुखमय संगामुळे राधिकेला झोप आली; तिने स्वप्न पाहिले, जागी झाली आणि सकाळी दुःखी होऊन प्रियकराला सांगू लागली.
राधिकोवाच अहो स्वामिन्निहाऽऽगच्छ त्वां करोमि स्ववक्षसि । परिणामे विधाता मे न जाने किं करिष्यति
राधिका म्हणाली: अहो स्वामी, इथे या, मी तुम्हाला माझ्या छातीशी धरू इच्छिते. शेवटी विधाता काय करेल, हे मला माहीत नाही.
इत्युक्त्वा का महाभागा प्रियं कृत्वा स्ववक्षसि । दुःस्वप्नं कथायामास हृदयेन विदूयता
असे म्हणून, त्या पुण्यवतीने प्रियकराला छातीशी धरले आणि हृदयात खिन्न होऊन तिने आपले वाईट स्वप्न सांगायला सुरुवात केली.
राधिकोवाच रत्नसिंहासनेऽहं च रत्नच्छत्रं च बिभ्रती । तदातपत्रं जग्राह रुषटो विप्रश्च मे प्रभो
राधिका म्हणाली: मी रत्नांच्या सिंहासनावर बसले होते, रत्नांचा छत्र धरले होते; तेव्हा एक ब्राह्मण रागावून तो छत्र माझ्याकडून हिसकावून घेतला, प्रभो.
सागरे कज्जलाकारे महाघोरे च दुस्तरे । गभीरे प्रेरयामास मामेव दुर्बलां स च
मग त्याने मला, अशक्त असताना, काळ्या शाईसारख्या, भयंकर आणि पार न करता येणाऱ्या खोल समुद्रात ढकलले.
तत्र स्रोतसि शोकार्ता भ्रमामि च मुहुर्मुहुः । महोर्मीणां च वेगेन व्याकुला नक्रसंकुले
त्या प्रवाहात मी दुःखाने भरकटत होते, मोठ्या लाटांच्या वेगाने घाबरले होते आणि आसपास अनेक मगर होत्या.
त्राहि त्राहीति हे नाथ त्वां वदामि पुनः पुनः । त्वां न दृष्ट्वा महाभीता करोमि प्रार्थनां सुरम्
वाचवा, वाचवा, हे नाथा! मी पुन्हा पुन्हा तुम्हाला हाक मारत होते. तुम्ही दिसत नाही म्हणून मी फार घाबरले आणि देवांना प्रार्थना करू लागले.
कृष्ण तत्र निमज्जन्ती पश्यामि चन्द्रमण़्डलम् । निपतन्तं च गगनाच्छतखण्डं च भूतले
कृष्णा, तिथे मी स्वतःला बुडताना पाहिले आणि आकाशातून चंद्राचे मंडळ खाली पडून तुकडे होताना पाहिले.
क्षणान्तरे च पश्यामि गगनात्सूर्यंमण्डलम् । बभूव च चतुःखण्डं निपत्य धरणीतले
क्षणभरात मी पाहिले की सूर्याचे मंडळही आकाशातून खाली येऊन चार भाग झाले आणि पृथ्वीवर पडले.
एककाले च गगने मण्डलं चन्द्रसूर्ययोः । अतीव कज्जलाकारं सर्वं ग्रस्तं च राहुणा
एकाच वेळी आकाशात चंद्र आणि सूर्याचे मंडळ खूप काळसर दिसले आणि दोन्ही राहूने गिळले.
क्षणान्तरे च पश्यामि ब्रह्मणो दीप्तिमानिति । सत्क्रोडस्थं सुधाकुम्भं बभञ्ज च रुषेति च
क्षणभरात मी तेजस्वी ब्रह्माला पाहिले, त्याच्या मांडीवर अमृताचा कलश होता, आणि रागाने त्याने तो फोडून टाकला.
क्षणान्तरे च पश्यामि महारुष्टं च ब्राह्मणम् । गृहीत्वा च व्रजन्तं च चक्षुषोः पुरुषं मम
क्षणभरात मी पाहिले की एक ब्राह्मण अत्यंत रागावला आणि माझ्या डोळ्यातील पुरुषाला घेऊन गेला.
क्रीडाकमलदण्डं च हस्ताद्ध्वस्तं मम प्रभो । सहसा खण्डशण्डं च बभूव सह हेतुना
माझ्या हातातून खेळण्याचं कमळाचं दांडा, हे प्रभो, अचानक खाली पडून काही कारणानं तुकडे तुकडे झाला.
हस्ताद्ष्वस्तश्च सहसा सद्रत्नसारदर्पणः । निर्मलः कज्जलाकारः खण्डकण्डो बभूव ह
माझ्या हातातून चमकदार, रत्नजडित आरसा एकदम पडला आणि काळ्या काजळासारखा स्वच्छ असूनही तुकडे तुकडे झाला.
हारो मे रत्नमाराणां छिन्नो भूत्वा च वक्षसः । अतीव मरिनं पद्मं पपात धरणीतले
माझ्या छातीवरचं रत्नांचं हार तुटलं आणि कोमेजलेल्या कमळासारखं जोरात जमिनीवर पडलं.
सौधपुत्तलिकाः सर्वा नृत्यन्ति च हसन्ति च । आस्फोटयन्ति गायन्ति रुदन्ति य क्षणं क्षणम्
महलातल्या सगळ्या बाहुल्या नाचत आहेत, हसत आहेत, टाळ्या वाजवत आहेत, गात आहेत आणि क्षणोक्षणी अचानक रडू लागतात.
कृष्णवर्णं बृहच्चक्रं खे भ्रमन्तं मुहुर्मुहुः । निपतन्तं चोत्पतन्तं पश्यामि च भयंकरम्
आकाशात एक मोठं काळं चक्र वारंवार फिरताना, पडताना आणि वर जाताना मला दिसतंय, ते फारच भयंकर वाटतं.
प्राणाधिदेवः पुरुषो निःसृत्याम्यन्तरान्मम । राधे विदायं देहीति ततो यामीत्युवाच ह
माझ्यातून प्राणांचा स्वामी, एक पुरुष, बाहेर आला आणि म्हणाला, 'राधे, मी या देहाचा निरोप घेतो; आता मी निघतो.'
कृष्णवर्णा च प्रतिमा मामाश्लिष्यति चुम्बति । कृष्णवस्त्रपरीधाना चेति पश्यामि सांप्रतम्
आता मला काळ्या रंगाची एक मूर्ती काळ्या वस्त्रात मला मिठी मारताना आणि चुंबन घेताना दिसते.
इतीदं विपरीतं च दृष्टावा च प्राणावल्लभ । नृत्यन्ति तक्षिणाङ्गानि प्राणा आन्दोलयन्ति मे
हे प्राणप्रिय, मी ही सगळी उलटी-सुलटी दृश्यं पाहिली; माझ्या उजव्या अंगाला थरथर येते आणि माझे प्राण अस्वस्थ झाले आहेत.
रुदन्ति शोकात्कर्षन्ति समुद्विग्नं च मानसम् । किमिदं किमिदं नाथ वद वेदविदां वर
ते रडतात, दुःख करतात, माझं मन अस्वस्थ करतात. हे नाथा, हे वेदज्ञांमध्ये श्रेष्ठ, मला सांग, हे काय, हे काय?
इत्युक्त्वा राधिका देवी शुष्ककण्ठोष्ठतालुका । पपात तत्पदाम्भोजे भीता स शोकविङ्वला
असं म्हणून राधिकेचं घसा, ओठ, तालू कोरडं पडलेलं, ती भीती आणि दुःखानं त्याच्या कमळासारख्या पायांवर कोसळली.