आस्तौकश्च जगत्कारुस्तथा कल्याणमित्रकः । दुर्वासा वामदेवश्च ऋष्यश्रृङ्गो विभाण्डकः
आस्तौक, जगाचा कर्ता, कल्याणमित्रक, दुर्वासा, वामदेव, ऋष्यशृंग आणि विभांडक हेही आले.
पथिः कविः कणादश्च गौशिकः पाणिनिस्तथा । कौत्सोऽद्यमर्षणश्चैव वाल्मीकिर्लोमहर्षणः
पथि, कवि, कणाद, गौशिक, पाणिनि, कौत्स, आद्यमर्षण, वाल्मीकि आणि लोमहर्षण हेही आले.
मार्कणडेयो मृकण्डुश्च पर्शुरामश्च सांकृतिः । अगस्त्यश्च तथा वान्तस्तथाऽन्ये मुनयो मुने
मार्कंडेय, मृकंडु, परशुराम, सांकृति, अगस्त्य, वंत आणि इतरही मुनी, हे मुने, आले.
सशिष्याश्च सपुत्राश्च ब्राह्मणाश्च तपस्विनः । जरासंधो दन्तवक्रो दाम्भिको द्रविडाधिपः
आपल्या शिष्यांसह आणि मुलांसह ब्राह्मण व तपस्वी आले; जरासंध, दंतवक्र, दांभिक आणि द्रविडांचा राजा हेही आले.
शिशुपालो भीष्मकश्च भगदत्तश्च मुद्गलः । धार्तराष्ट्रो धूमकेशो धूम्रकेतुश्च शम्बरः
शिशुपाल, भीष्मक, भगदत्त, मुद्गल, धृतराष्ट्र, धूमकेश, धूम्रकेतू आणि शंबर हेही आले.
शल्यः सत्राजितः शङ्कुर्नृपाश्चान्ये महाबलाः । भीष्मो द्रोणः कृपाचार्यो ह्यश्वत्थामा महाबलाः
शल्य, सत्राजित, शंकुर आणि इतर बलाढ्य राजे; भीष्म, द्रोण, कृपाचार्य आणि अश्वत्थामा हे महान वीरही आले.
भूरिश्रवाश्च शाल्वश्च कैकेयः कौशलस्तथा । सर्वान्संभाषयामास महाराजो यथोचितम् सत्यको यज्ञदिवसे चकार च शुभक्षणम्
भूरिश्रवा, शाल्व, कैकेय आणि कौशल्य — या सर्वांना त्या थोर राजाने योग्य रीतीने बोलावले. यज्ञाच्या दिवशी सत्यकाने शुभ विधी केला.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo कंसयज्ञ- कथानं नाम चतुःषष्टितमोध्यायः
श्रीब्रह्मवैवर्त पुराणातील श्रीकृष्ण जन्मखंडात, नारदांनी सांगितलेल्या कंसयज्ञकथेचा चौंसष्टावा अध्याय इथे संपला.
अथ पञ्चषष्टितमोऽध्यायः नारायम उवाच कंसस्य वचनं श्रुत्वा सोऽक्रूरो धर्मिणां वरः । उवाच चौद्धवं शान्तं शान्तः प्रहृष्टमानसः
आता पैंसष्टावा अध्याय सुरू होतो. नारायण म्हणाले: कंसाची वचने ऐकून, धर्मी लोकांमध्ये श्रेष्ठ असलेला अक्रूर, शांत आणि आनंदी मनाने, शांत उद्धवाशी बोलू लागला.
अक्रूर उवाच सुप्रभाताऽद्य रजनी बभूव मे शुभं दिनम् । तुष्टाश्च गुरवो विब्रा देवा मामिति निश्चितम्
अक्रूर म्हणाला: आजची रात्र माझ्यासाठी अतिशय शुभ गेली; आजचा दिवसही मंगल आहे. माझे गुरुजन समाधानी आहेत, देवताही माझ्यावर प्रसन्न आहेत — हे निश्चित आहे.
कोटिजन्मार्जितं पुण्यं मम स्वयमुपस्थितम् । बभूव मे समुत्पन्नं यद्यत्कर्म शुभाशुभम्
कोट्यवधी जन्मांत मिळवलेले पुण्य आज फळाला आले; मी जे जे शुभ किंवा अशुभ कर्म केले, त्याचे फळ मला मिळाले.
चिच्छेद बन्धनिगडं मम बद्धस्य कर्मणा । कारागाराश्च संसारान्मुक्तो यामि हरेःपदम्
माझ्या कर्माने बांधलेली बंधनांची साखळी तुटली आहे; संसाररूपी कारागृहातून मुक्त होऊन मी हरिच्या चरणी जात आहे.
सुहृदर्थो कृतोऽहं च कंसेन विदुषा रुषा । वरेण तुल्यो देवस्य क्रोधो मम बभूव ह
कंसाने, आपल्या रागातून, मला आपल्या हेतूसाठी साधन बनवले; देवाचा कोपही माझ्यासाठी वरासारखा झाला आहे.
व्रजराज समाहर्तुं व्रजं यास्यामि सांप्रतम् । द्रक्ष्यामि परमं पूज्यं भुक्तिमुक्तिप्रदायिनम्
आता मी व्रजराजाला घेण्यासाठी व्रजात जाणार आहे; ते परम पूज्य, भोग आणि मुक्ती देणारे श्रीकृष्ण मला पाहायला मिळणार.
नवीनजलदश्यामं नीलेन्दीवरनोचनम् । पीतवस्त्रसमायुक्तकटिदेशविराजितम्
तो नव्या पावसाच्या ढगासारखा श्यामवर्णाचा, निळ्या कमळासारख्या डोळ्यांचा, पिवळे वस्त्र परिधान केलेला आणि कटीभाग शोभिवंत असलेला मला दिसेल.
धूलिधूसरिताङ्गं च किंवा चन्दनचर्चितम् । अथाव नवनीताक्तमङ्गं द्रक्ष्यामि सस्मितम्
कदाचित त्याचे अंग मातीने माखलेले असेल, किंवा चंदन लावलेले असेल; नाहीतर नवनीत लावलेले, हसतमुख श्रीकृष्ण मला दिसतील.
किंवा विनोदमुरलीं वादयन्तं मनोहरम् । किंवा गवां समूहं च चारजन्तमितस्ततः
किंवा तो मोहक मुरली वाजवत असेल, किंवा गायींच्या कळपाला इकडेतिकडे फिरवत असेल.
किंवा वसन्तं गच्छन्तं शयानं वा सुनिश्चितम् । निद्रेशं कीदृशं चाद्य सुदृष्ट्वा च शुभे क्षणो
किंवा तो चालत असेल, किंवा विश्रांती घेत झोपलेला असेल; आजच्या या शुभ क्षणी त्याची झोप कशी आहे, हे मी पाहीन.
यत्पादपद्मं ध्यायन्ते ब्रह्मविष्णुशिवादयः । न हि जानाति यस्यान्तमनन्तोऽनन्तविग्रहः
ज्याच्या चरणकमळांचे ध्यान ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतर देव करतात — ज्याचा अंत अगणितही जाणू शकत नाहीत, ज्याचे रूप अनंत आहे.
यत्प्रभावं न जानन्ति देवाः सन्तश्च संततम् । स्य स्तोत्रे जडीभूता भीता देवी सरस्वती
ज्याची महिमा देवतांनाही आणि सत्पुरुषांनाही कळत नाही; ज्याचे स्तवन करताना देवी सरस्वतीही गप्प आणि घाबरलेली होते.
दासीनियुक्ता यद्दास्यो महालक्षमीश्च लक्षीता । गङ्मा यस्य पदाम्भोजान्निःसृता सत्तव रूमिणी
ज्याच्या दासांना दासी सेवा करतात, आणि महालक्ष्मीही त्याचीच आहे; ज्याच्या चरणकमळांतून गंगा प्रकटली, आणि जो सर्व सृष्टीचा आधार आहे.
जन्ममृत्युजराव्याधिहरा त्रिभुवनात्परा । दर्शनस्पर्शनाभ्यां च नृणां पातकनाशिनी
जी जन्म, मृत्यू, वार्धक्य आणि आजार दूर करते, आणि तीनही लोकांपेक्षा श्रेष्ठ आहे; जिच्या दर्शनाने आणि स्पर्शाने माणसांची पापे नष्ट होतात.
ध्यायते यत्पदाम्भोजं दुर्गा दुर्गविनाशिनी । त्रेलोक्यजननी देवी मुलप्रकृतिरीश्वरी
ज्याच्या चरणकमळांचे ध्यान दुर्गा — संकटे दूर करणारी — करते; ती देवी, तीनही लोकांची जननी, आदिशक्ती आणि सर्वांची स्वामिनी आहे.
लोम्नां कूपेषु विश्वानि महाविष्णोश्च यस्य च । असंख्यानि विचित्राणि स्थूलात्स्थूलतरस्य च
ज्याच्या त्वचेच्या रोमकूपांत महाविष्णूंची असंख्य, विविध जगते आहेत — स्थूल आणि सूक्ष्म अशा सर्व सृष्टी त्यात सामावल्या आहेत.
स च यत्षोडशांशश्च यस्य सर्वेश्वरस्य च । तं द्रष्टुं यामि हे बन्धो मायामानुषरूपिणम्
जो सर्वांचा स्वामी आहे, ज्याचा सोळा भाग आहे, तो मायेमुळे मानवाच्या रूपात दिसतो, हे मित्रा, मी त्याला पाहायला चाललो आहे.
सर्व सर्वान्तरात्मानं सर्वज्ञं प्रकृतेः परम् । ब्रह्मज्योतिःस्वरूपं च भक्तानुग्रहविग्रहम्
तो सर्वांचा अंतरात्मा आहे, सर्वज्ञ आहे, प्रकृतीच्या पलीकडचा आहे, ब्रह्मतेजाचा मूळ आहे आणि भक्तांवर कृपा करणारा आहे.
निर्गुणं च निरीहं च निरानन्दं निराश्रयम् । परमं परमानन्दं सानन्दं नन्दनन्दनम्
तो निर्गुण आहे, इच्छाशून्य आहे, आनंदरहित आहे, कोणत्याच आधारावर नाही; पण तोच सर्वोच्च, परमानंदस्वरूप, आनंदाने भरलेला आणि नंदाचा आनंद आहे.
स्वेच्छामयं सर्वपरं सर्वबीजं सनातनम् । वदन्ति योगिनः शश्वद्ध्यायन्तेऽहर्निशं शिशुम्
तो आपल्या इच्छेने निर्माण झालेला, सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ, सर्वांचा सनातन बीज आहे; योगी त्याची नेहमी स्तुती करतात आणि रात्रंदिवस त्या बालकाचे ध्यान करतात.
मन्वन्तरसहस्रं च निराहारः कृशोदरः । पद्मे पाद्मस्तपस्तेपे पुरा पाद्मं तु यत्कृते
मन्वंतरांच्या सहस्त्र काळभर उपवास करत, कृश पोटाने, पद्माने कमळात बसून पद्मासाठी तपस्या केली.
पुनः कुरु तपस्यां च तदा द्रक्ष्यसि मामिति । सकृच्छब्दं च शुश्राव न ददर्श तथाऽपि तम्
पुन्हा तप कर, मग मला पाहशील—असे त्याने एकदा ऐकले, पण तरीही त्याला तो दिसला नाही.