वानरं वायसं श्वानं भल्लूकं सूकरं खरम् । पश्यामि विकटाकारं शब्दं कुर्वन्तमुल्बणम्
मी वानर, कावळे, कुत्रे, अस्वल, डुक्कर आणि गाढवे—विचित्र दिसणारे—भयानक आवाज करताना पाहिले.
पश्यामि शुष्ककाष्ठानां राशिमम्लानकज्जलम् । अरुणोदयवेलायां कपींश्चिन्ननखानि च
मी कोरड्या, काळवंडलेल्या लाकडाचा ढीग पाहिला आणि पहाटे तुटलेल्या नखांचे वानर पाहिले.
पीतवस्त्रपरिधाना शुक्लचन्दनचर्चिता । बिभ्रती मालतीमालां रत्नभूषणभूषिता
पिवळे वस्त्र घातलेली, पांढरे चंदन लावलेली, मोगऱ्याची माळ घातलेली आणि रत्नांची दागिने घातलेली एक स्त्री
क्रीडाकमलहस्ता सा सिन्दूरबिन्दुशोभिता । कृत्वाऽभिशापं मां रुषटा याति मन्मन्दिरात्सती
हातात खेळायला कमळ, कपाळावर कुंकवाचा ठिपका, रागाने मला शाप देऊन ती पतिव्रता स्त्री माझ्या महालातून निघून गेली.
पाशहस्तांश्च पुरुषान्मुक्तकेशान्भयंकरान् । अतिरूक्षांश्च पश्यामि विशातो नगरं मम
मी पाहतो की काही पुरुषांच्या हातात दोर आहेत, त्यांचे केस विस्कटलेले आहेत, ते फार भयंकर आणि कठोर आहेत, आणि माझ्या नगरात आत येत आहेत.
नग्ननारी सुक्तकेशी नृत्यन्ती च गृहे गृहे । अतीव विकृताकारां पश्यामि सस्मितां सदा
मी नेहमी पाहतो की प्रत्येक घरात नग्न स्त्रिया, विस्कटलेल्या केसांनी, विकृत अंगाने, हसत-हसत नाचत आहेत.
छिन्ननासा च विधवा महाशूद्री दिगम्बरा । सा तैलाभ्यङ्गितं मां च करोत्यतिभयंकरी
मी पाहतो की एक विधवा, मोठी शूद्र, नग्न आणि छिन्न नाकाची, मला तेल लावते आणि ती फारच भयंकर आहे.
निर्वाणाङ्गारयुक्ताश्च भस्मबूर्णा दिगम्बरा । अतिप्रभातसमये चित्राः पश्यामि सस्मिताः
फार पहाटे मी पाहतो की काही विचित्र, हसणाऱ्या आकृती अंगावर राख लावून, नग्न अवस्थेत, विझलेल्या कोळशांचे डाग घेऊन उभ्या आहेत.
पश्यामि च विवाहं च नृत्यगीतमनोहरम् । रक्तवस्त्रपरीधानान्पुरिषान्रक्तमीर्धजान्
मी पाहतो की लग्नसोहळा सुरू आहे, मनमोहक नृत्य आणि गाणे चालू आहे, आणि सर्व नगरभर पुरुष लाल वस्त्र घालून, लाल केसांनी फिरत आहेत.
रक्तं वमन्तं पुरुषं नृत्यन्तं नग्नमुल्बणम् । धावन्तं च शयानं च पश्यामि सस्मितं सदा
मी नेहमी पाहतो की एक नग्न, भयंकर पुरुष रक्त ओकतोय, नाचतोय, धावतोय आणि कधी झोपलाय, तरीही तो सतत हसतोय.
राहुग्रस्तं च गगने मण्डलं चन्द्रसूर्ययौः । एककालेच पश्यामि सर्वग्रासं च बान्धवाः
मी एकाच वेळी आकाशात राहूने सूर्य आणि चंद्र गिळलेले पाहतो, आणि माझे सर्व नातेवाईक पूर्णपणे नष्ट होताना दिसतात.
उल्कापातं धूमकेतुं भूकम्पं राष्ट्रविप्लवम् । झञ्झावातं महोत्पातं पश्यामि च पुरोहित
हे पुजारी, मी उल्कापात, धूमकेतू, भूकंप, राज्याचा नाश, मोठ्या वादळांचा आणि भीषण आपत्तींचा अनुभव घेतो.
वायुना घूर्णमानांश्च च्छिन्नस्कन्धान्महीरुहान् । पतितान्पर्वताश्चैव पश्यामि पृथिवीतले
मी पाहतो की वाऱ्याने झाडांची फांदी तुटलेली आहे, ती झाडे फिरवली जात आहेत, आणि पर्वत पृथ्वीवर कोसळले आहेत.
पुरुषं छिन्नशिरसं रृत्यन्तं नग्नमुच्छ्रितम् । मुण्डमालाकरं घोरं पश्यामि च गृहे गृहे
प्रत्येक घरात मी पाहतो की एक नग्न, भयंकर पुरुष, डोकं छिन्न झालेलं, कवटींची माळ घालून नाचतोय.
दग्थं सर्वाश्रमं भक्मपूर्णमङ्गारसंकुलम् । हाहाकारं च कुर्वन्तं सर्वं पश्यामि सर्वतः
मी पाहतो की सर्व आश्रम जळाले आहेत, राख आणि कोळशांनी भरलेले आहेत, आणि सर्वत्र हाहाकाराचा आवाज घुमतोय.
इत्येवमुक्त्वा राजा स विरराम सभातले । दृषद्वा (श्रृत्वा) स्वप्तं बान्धवाश्च न तमुक्त्वानिशश्वसुः
असं म्हणून राजा सभागृहात गप्प बसला; त्याचं स्वप्न ऐकून त्याचे नातेवाईक काहीच बोलले नाहीत, फक्त खोल श्वास घेत राहिले.
जहार चेतनां सद्यः सत्यकश्च पुरोहितः । मत्वा विनाशं कंसस्य यजमानस्य नारद
सत्यक नावाच्या पुजाऱ्याने, हे नारद, कंसाच्या विनाशाची खात्री पटल्यामुळे, ताबडतोब शुद्ध हरपली.
रुरोद नारीवर्गश्च पिता माता च शोकतः । मेने विनाशकालं च सद्यः स्वयमुपस्थितम्
स्त्रिया रडू लागल्या, आणि राजाचे वडील व आई दुःखाने व्याकुळ झाले, त्यांना वाटले की विनाशाचा काळ लगेचच आलाय.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo कंसदुःखप्न- कथनं नाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणातील श्रीकृष्णजन्मखंडातील नारदकृत कंसाच्या दुःखद स्वप्नाचे कथन असलेला त्रिसष्ठितम अध्याय समाप्त झाला.
अथ चतुःषष्टितमोऽध्यायः नारायण उवाच सर्व कृत्वा परामर्शं सत्यकश्च पुरोहितः । बुद्धिमाञ्छुक्रशिष्यश्च तमुवाच हितं मुने
चौसष्टावा अध्याय सुरू होतो. नारायण म्हणाले: सर्व गोष्टी विचारात घेऊन, बुद्धिमान आणि शुक्राचा शिष्य असलेल्या सत्यक पुजाऱ्याने त्या ऋषीला हितकारक शब्द सांगितले.
सत्यक उवाच भयं त्यज महाभाग भयं किं ते मयि स्थिते । कुरु यागं महेशस्य मर्वारिष्टविनाशनम्
सत्यक म्हणाला: हे भाग्यवान, भीती सोड! मी असताना तुला कसली भीती? मृत्यूचे अपशकुन दूर करण्यासाठी महेशाचा यज्ञ कर.
यागो धनुर्मखो नाम बह्वन्नो बहुदक्षिणः । दुःशप्नानां नाशकरः शत्रुभीतिविनाशकः
धनुर्मख नावाचा यज्ञ, ज्यात भरपूर अन्न आणि दान असते, तो वाईट स्वप्नांचा नाश करतो आणि शत्रूंच्या भीतीचा नायनाट करतो.
आध्यात्मिकमाधिदैवमाधिभौतिकमुत्कटम् । एषां त्रिविधोत्पातानां खण्डनो भूतिवर्धंनः
आध्यात्मिक, आधिदैविक आणि आधिभौतिक अशा या तिन्ही संकटांचा नाश झाला की, समृद्धी वाढते.
यागे समाप्ते शंभुश्च जरामृत्युहरं वरम् । ददाति साक्षाद्भवति दाता च सर्वसंपदाम्
यज्ञ पूर्ण झाला की, शंभू जरा आणि मृत्यू दूर करणारे वर देतो आणि सर्व संपत्तीचा थेट दाता होतो.
चकारेमं च यागं च पुरा बाणो महाबलः । नन्दी परशुरामश्च भल्लश्च बलिनां वरः
पूर्वी बाण नावाचा बलवान, नंदी, परशुराम आणि बलवानांमध्ये श्रेष्ठ भल्ल यांनी हा यज्ञ केला होता.
पुरा ददौ धनुरिदं शिवो नन्दीश्वराय च । यागेन भूत्वा सिद्धः स ददौ बाणाय धार्मिकः
पूर्वी शिवाने हे धनुष्य नंदीश्वराला दिले; यज्ञ करून सिद्धी मिळाल्यावर त्या धर्मात्म्याने ते बाणाला दिले.
कृत्वा यागं महासिद्धो ददौ रामाय पुष्करे । तुभ्यं ददौ परशुरामः कृपया च कृपानिधिः
महासिद्धी मिळवून त्याने पुष्कर येथे रामाला ते दिले; आणि दयाळू परशुरामाने तुला ते प्रेमाने दिले.
सहस्रहस्तपरिमितं दैर्ध्येऽतिकठिनं नृप । दशहस्तप्रशस्तं च शंकरेच्छाविनिर्मितम्
राजा, हे धनुष्य हजार हात लांब, फार कठीण आणि दहा हात रुंद आहे; हे शंकराच्या इच्छेने तयार झाले आहे.
पशुपतेः पशुपतं युक्तयानेन दुर्वहम् । सर्वे भङ्क्तुं न शक्ताश्च देवं नारायणं विना
पशुपतीचे हे पशुपत धनुष्य योग्य उपायांनीही उचलता येणे कठीण आहे; नारायणाशिवाय ते कोणीही तोडू शकत नाही.
यागे च धनुषः पूजां शंकरस्य तु शंकरे । कुरु शीघ्रं शुभार्थं च सर्वान्कुरु निमन्त्रणम्
यज्ञात धनुष्याची आणि शंकराची पूजा कर; हे शुभासाठी लवकर कर आणि सर्वांना आमंत्रण दे.