रुतोदोच्चैर्लक्ष्मणश्च सुग्रीवश्चापि नारद । वानरा रुरुदुः सर्वे सहबलपराक्रमाः
लक्ष्मण, सुग्रीव आणि नारद मोठ्याने रडले, आणि सर्व बलवान वानर आपल्या सैन्यासह एकत्र रडू लागले.
निबध्य सेतुं लङ्कां च प्रययौ रघुनन्दनः । ससैन्यः सानुजः शीघ्रं संनद्धश्चापि नारद
सेतू बांधून, रघुनंदन आपल्या सैन्यासह आणि लहान भावासह, पूर्णपणे सज्ज होऊन, लंकेकडे लवकर निघाला, हे नारद.
निहत्य रावणं रामो रणं कृत्वा सबान्धवम् । चकार मोक्षणं ब्रह्मन् सितायश्च शुभेक्षणे
रामाने युद्धात रावण आणि त्याच्या नातेवाईकांना मारून, हे ब्रह्मन्, शुभदृष्टी असलेल्या सीतेचे मुक्ती केली.
कृत्वा पुष्पकयानेन सीतां सत्यपरायणाम् । अयोध्यां प्रययौ शीघ्रं क्रीडाकौतुकमङ्गलैः
सत्यनिष्ठ सीतेला पुष्पक विमानात बसवून, राम आनंद, खेळ आणि मंगलमय उत्सवात लवकर अयोध्येला गेला.
क्रीडां चकार भगवान् सीतां कृत्वा च वक्षसि । विजहौ विरहज्वालां सीता रामश्च तत्क्षणम्
भगवानाने सीतेला आपल्या छातीशी धरून आनंद केला; त्या क्षणीच सीता आणि राम यांनी विरहाची जळती वेदना सोडली.
सप्तद्वीपेश्वरो रामो बभूव पृथिवीतले । बभूव निखिला पृथ्वी आधिव्याधिविवर्जिता
राम पृथ्वीवरील सातही द्वीपांचे स्वामी झाले आणि संपूर्ण पृथ्वीवरून सर्व दुःख आणि आजार नाहीसे झाले.
बभूवतू रामपुत्रौ धार्मिकौ च कुशीलवौ । तयोश्च पुत्रैः पौत्रेश्च सूर्यवंशोद्भवा नृपाः
रामाचे दोन धर्मशील पुत्र कुश आणि लव जन्मले; त्यांच्या मुलांपासून आणि नातवंडांपासून सूर्यवंशातील राजे निर्माण झाले.
इति ते कथितं वत्स श्रीरामचरितं शुभम् । सुखदं मोक्षदं सारं पारपोतं भवार्णवे
मुला, मी तुला श्रीरामांची शुभ, सुख देणारी, मोक्ष मिळवून देणारी, सारांश आणि संसारसागरातून पार नेणारी कथा सांगितली.
अथ त्रिषष्टितमोध्यायः नारायण उवाच अथ कंसो विचिन्त्यैवं दृष्ट्वा दुःस्वप्नमेव च । समुद्विग्नो महाभीतो निराहारो निरुत्सुकः
नारायण म्हणाले: मग कंसाने असे विचार करून आणि वाईट स्वप्न पाहून तो फारच घाबरला, त्याला भीती वाटली, त्याची भूक गेली आणि त्याचा उत्साहही मावळला.
पुत्रं मित्रं बन्धुगणं बान्धवं च पुरोहितम् । समानीय सभामध्ये तानुवाच सुदुःखितः
त्याने आपला मुलगा, मित्र, नातेवाईक, बंधू आणि पुरोहित यांना बोलावून, सभेमध्ये सर्वांना दुःखी मनाने सांगितले.
कंस उवाच मया दृष्टो निशीथे यो दुःस्वप्नो हि भयप्रदः । निबोधत बुधाः सर्वे बान्धवाश्च पुरोहिताः
कंस म्हणाला: मी मध्यरात्री भीतीदायक वाईट स्वप्न पाहिले; हे सर्व ज्ञानी, बंधू आणि पुरोहितांनो, ऐका.
बिभ्रती रक्तपुष्पाणां मालां सा रक्तचन्दनम् । रक्ताम्बनं खड्गतीक्ष्णं खर्परं च भयंकरम्
ती स्त्री लाल फुलांची माळ, लाल चंदन, लाल वस्त्र घातलेली होती; ती तीक्ष्ण तलवार आणि भयंकर कवटी हातात धरून होती.
प्रकृत्याट्टाट्टहासं च लोलजिह्वा भयंकरी । अतीव वृद्धा कृष्णाङ्गी नगरे मम नृत्यति
ती स्वभावाने मोठ्याने हसणारी, लोंबती जीभ असलेली, भयानक, फार वृद्ध, काळ्या रंगाची आणि माझ्या नगरात नाचत होती.
मुक्तकेशी छिन्ननासा कृष्णा कृष्णाम्बारप्रिया । विधवा सा महाशूद्री मामालिङ्गितुमिच्छति
तिचे केस मोकळे, नाक कापलेले, काळी, काळ्या वस्त्रांना आवडणारी; ती विधवा आणि नीच जातीची स्त्री मला मिठी मारू पाहत होती.
मलिनं चैलखण्डं च बिभ्रती रूक्षमूर्धजान् । दधती चूर्णतिलकं कपोलै मम वक्षसि
ती घाणेरडे कापड घातलेली, केस रुखरुखीत, गालावर चूर्णाचा टिळा लावलेली आणि ते गाल माझ्या छातीवर दाबत होती.
कृष्णवर्णानि पक्वानि च्छिन्नभिन्नानि सत्यक । पतन्ति कृत्वा शब्दांश्च शश्वत्तालफलानि च
सत्यका, काळ्या, पिकलेल्या, तुटलेल्या आणि फुटलेल्या ताडफळांचे तुकडे पुन्हा पुन्हा पडत होते आणि आवाज करत होते.
कुचैलो विकृताकारो म्लेच्छो हि रूक्षमूर्धजः । ददाति मह्यं भूषायां छिन्नभिन्नकपर्दकान्
एक घाणेरडे कपडे घातलेला, विकृत चेहरा असलेला, रुखरुखीत केसांचा विदेशी माणूस मला तुटलेल्या आणि फुटलेल्या कवड्या दागिन्यांसाठी देत होता.
महारुष्टा च दिव्या स्त्री पतिपुत्रवती सती । बभञ्ज पूर्णकुम्भं च साऽभिशप्य पुनः पुनः
एक दिव्य रागावलेली, पती आणि पुत्र असलेली पतिव्रता स्त्री मला पुन्हा पुन्हा शाप देत होती आणि तिने भरलेला कलश फोडला.
अम्लानामोंडूमालां च रक्तचन्दनचर्चिताम् । ददाति मङ्यं विप्रश्च महारुष्टोऽतिशप्य च
एक रागावलेला ब्राह्मण, मला खूप शाप देऊन, लाल चंदन लावलेली वाळलेली दूर्वा-माळ मला देत होता.
क्षणमङ्गारवृष्टिश्च भस्मवृष्टिः क्षणं क्षणम् । क्षणं क्षणं रक्तवृष्टिर्भवेच्च नगरे मम
कधी अंगारांचा पाऊस, कधी राखेचा पाऊस, तर कधी कधी माझ्या नगरात रक्ताचा पाऊस पडत होता.
वानरं वायसं श्वानं भल्लूकं सूकरं खरम् । पश्यामि विकटाकारं शब्दं कुर्वन्तमुल्बणम्
मी वानर, कावळे, कुत्रे, अस्वल, डुक्कर आणि गाढवे—विचित्र दिसणारे—भयानक आवाज करताना पाहिले.
पश्यामि शुष्ककाष्ठानां राशिमम्लानकज्जलम् । अरुणोदयवेलायां कपींश्चिन्ननखानि च
मी कोरड्या, काळवंडलेल्या लाकडाचा ढीग पाहिला आणि पहाटे तुटलेल्या नखांचे वानर पाहिले.
पीतवस्त्रपरिधाना शुक्लचन्दनचर्चिता । बिभ्रती मालतीमालां रत्नभूषणभूषिता
पिवळे वस्त्र घातलेली, पांढरे चंदन लावलेली, मोगऱ्याची माळ घातलेली आणि रत्नांची दागिने घातलेली एक स्त्री
क्रीडाकमलहस्ता सा सिन्दूरबिन्दुशोभिता । कृत्वाऽभिशापं मां रुषटा याति मन्मन्दिरात्सती
हातात खेळायला कमळ, कपाळावर कुंकवाचा ठिपका, रागाने मला शाप देऊन ती पतिव्रता स्त्री माझ्या महालातून निघून गेली.
पाशहस्तांश्च पुरुषान्मुक्तकेशान्भयंकरान् । अतिरूक्षांश्च पश्यामि विशातो नगरं मम
मी पाहतो की काही पुरुषांच्या हातात दोर आहेत, त्यांचे केस विस्कटलेले आहेत, ते फार भयंकर आणि कठोर आहेत, आणि माझ्या नगरात आत येत आहेत.
नग्ननारी सुक्तकेशी नृत्यन्ती च गृहे गृहे । अतीव विकृताकारां पश्यामि सस्मितां सदा
मी नेहमी पाहतो की प्रत्येक घरात नग्न स्त्रिया, विस्कटलेल्या केसांनी, विकृत अंगाने, हसत-हसत नाचत आहेत.
छिन्ननासा च विधवा महाशूद्री दिगम्बरा । सा तैलाभ्यङ्गितं मां च करोत्यतिभयंकरी
मी पाहतो की एक विधवा, मोठी शूद्र, नग्न आणि छिन्न नाकाची, मला तेल लावते आणि ती फारच भयंकर आहे.
निर्वाणाङ्गारयुक्ताश्च भस्मबूर्णा दिगम्बरा । अतिप्रभातसमये चित्राः पश्यामि सस्मिताः
फार पहाटे मी पाहतो की काही विचित्र, हसणाऱ्या आकृती अंगावर राख लावून, नग्न अवस्थेत, विझलेल्या कोळशांचे डाग घेऊन उभ्या आहेत.
पश्यामि च विवाहं च नृत्यगीतमनोहरम् । रक्तवस्त्रपरीधानान्पुरिषान्रक्तमीर्धजान्
मी पाहतो की लग्नसोहळा सुरू आहे, मनमोहक नृत्य आणि गाणे चालू आहे, आणि सर्व नगरभर पुरुष लाल वस्त्र घालून, लाल केसांनी फिरत आहेत.
रक्तं वमन्तं पुरुषं नृत्यन्तं नग्नमुल्बणम् । धावन्तं च शयानं च पश्यामि सस्मितं सदा
मी नेहमी पाहतो की एक नग्न, भयंकर पुरुष रक्त ओकतोय, नाचतोय, धावतोय आणि कधी झोपलाय, तरीही तो सतत हसतोय.