धन्वन्तरिस्तु भगवान्मन्त्रशास्त्रविशारदः
धन्वंतरी हा भगवंत, मंत्रशास्त्रात पारंगत,
दृष्ट्वा धन्वंतरिं देवी प्रहस्योवाच सत्वरम्
धन्वंतरीला पाहून देवी हसली आणि पटकन बोलली,
मनसोवाच वद जानासि किं सिद्ध शिष्योऽसि गरुडस्य च ।। 4.51.
मनात म्हणाली — सांग, तुला माहिती आहे का, तू सिद्ध आहेस की गरुडाचा शिष्य आहेस?
अहं च वैनतेयश्च शिष्यौ शंभोश्च विश्रुतौ
मी आणि वैनतेय, आम्ही दोघे शंभूचे प्रसिद्ध शिष्य आहोत.
इत्युक्त्वा सरसः पद्मं समानीय जगत्प्रसूः
असं म्हणून जगदजननीने सरोवरातून एक कमळ आणलं.
दृष्ट्वाऽऽगतं पद्मपुष्पं ज्वलदग्निशिखोपमम्
ते कमळाचं फूल, जणू काही अग्नीच्या ज्वाळेसारखं तेजस्वी, तिने आणलेलं पाहिलं.
तच्च धन्वतरिर्दृष्ट्वा समंत्ररेणुमुष्टिना
धन्वंतरीने ते फूल पाहून, मंत्र म्हणत आणि मूठ बांधून ते घेतलं.
देवी जग्राह शक्तिं च ग्रीष्मसूर्यसमप्रभाम्
देवीने उन्हाळ्यातल्या सूर्यासारखी चमकणारी शक्ती उचलली.
दृष्ट्वा जाज्वल्यमानां तां शक्तिं धन्वतरिः स्वयम्
ती जाज्वल्यमान शक्ती धन्वंतरीने स्वतः पाहिली,
तां च शक्तिं वृथा दृष्ट्वा प्रजज्वालेश्वरी रुषा
ती शक्ती व्यर्थ झाली असं पाहून देवी रागाने पेटली.
नागलक्षसमायुक्तं सिद्धमन्त्रेण मन्त्रितम्
नागलक्षासाठी सिद्ध मंत्राने ते मंत्रित केले होते.
धन्वतरिर्नागपाशं दृष्ट्वा च सस्मितो मुदा
धन्वंतरीने नागपाश पाहून आनंदाने हसला.
सर्पास्त्रमागतं दृष्ट्वा गरुडो हरिवाहनः 4.51.
सर्पास्त्र येताना पाहून, हरिवाहन गरुड
नागास्त्रं निष्फलं दृष्ट्वा कोपरक्तेक्षणा भृशम्
नागास्त्र निष्फळ झालं असं पाहून, रागाने लाल डोळ्यांनी ती अत्यंत संतापली.
भस्ममुष्टिं मन्त्रपूतां दृष्ट्वा च प्रेरितां यथा
मंत्रशुद्ध केलेली राखेची मूठ पुन्हा तशीच सोडलेली पाहिली,
निरस्तां भस्ममुष्टिं च दृष्ट्वा देवी चुकोप ह
ती राखेची मूठ परतवली गेली असं पाहून देवी संतापली.
शिवदत्तं च शूलं च शतसूर्यसमप्रभम्
शंकरांनी दिलेलं त्रिशूल, जे शंभर सूर्यांसारखं तेजस्वी होतं.
अथ ब्रह्मा तथा शंभुराजगाम रणाजिरम्
मग ब्रह्मा आणि शंभू दोघंही रणभूमीत आले.
दृष्ट्वा शंभुं जगद्गौरी विधिं च जगतां पतिम्
शंभू, जगद्गौरी आणि विधी या जगाच्या अधिपतींना पाहून,
धन्वन्तरिश्च गरुडः प्रणनाम सुरेश्वरौ
धन्वंतरी आणि गरुड यांनी देवांच्या अधिपतींना वंदन केलं.
उवाच ब्रह्मा मधुरं हितं धन्वतरिं मुदा
ब्रह्मा आनंदाने धन्वंतरिला गोड आणि हितकारक शब्द बोलले.
ब्रह्मोवाच रणं ते मनसा सार्द्धं न हि साम्यं च मे मतम्
ब्रह्मा म्हणाले – तुम्ही मनाने एकत्र युद्ध करावं असं मला योग्य वाटत नाही.
शिवदत्तेन शूलेन दुर्निवार्येण सर्वतः 4.51.
शंकरांनी दिलेलं, सर्व बाजूंनी रोखता न येणारं त्रिशूल घेऊन.
ध्याने कौथुमशाखोक्तं कृत्वा भक्त्या समाहितः
कौथुम शाखेत सांगितल्याप्रमाणे, भक्तीने आणि एकाग्रतेने ध्यान कर.
आस्तिकोक्तेन स्तोत्रेण स्तवनं कर्तुमर्हसि
आस्तिकाने सांगितलेल्या स्तोत्राने तू स्तुती करावी.
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा चकारानुमतिं शिवः
ब्रह्म्याचं बोलणं ऐकून शंकरांनी संमती दिली.
एषां च वचनं श्रुत्वा स्नात्वा शुचिरलंकृतः
त्यांच्या शब्दांनी ऐकून, स्नान करून, तो शुद्धतेने सजला.
धन्वन्तरिरुवाच पूज्या त्वं त्रिषु लोकेषु पुरा कश्यपकन्यके
धन्वंतरी म्हणाले – कश्यपकन्ये, तू तीनही लोकांत पूर्वीपासून पूज्य आहेस.
त्वया जितं जगत्सर्वं देवि विष्णुस्वरूपया
देवी, विष्णुरूपाने तू सर्व जग जिंकलं आहेस.
इत्युक्त्या संयतो भूत्वा भक्तिनम्रात्मकंधरः
असं म्हणून, मन शांत करून, भक्तीने नम्र होऊन तो वाकला.