मनसोवाच भद्राभद्रं दैवसाध्यं करिष्यामि यथोचितम्
तिने मनात म्हटले, "देवाच्या इच्छेने जे योग्य असेल ते शुभ असो वा अशुभ, मी ते करीन."
तं शत्रुं संहरिष्यामि लीलया समरस्थले
"तो शत्रू मी सहजपणे रणभूमीत संपवीन."
यदि ब्रह्मादयो देवाः समायान्ति रणस्थले 4.51.
"ब्रह्मा आणि इतर देवसुद्धा रणभूमीत आले तरीही—"
गुरुर्मे भगवाञ्छेषः सिद्धमन्त्रं च दत्तवान्
"माझे गुरु भगवंत शेष आहेत, त्यांनी मला सिद्ध मंत्र दिला आहे."
बिभर्मि कवचं कण्ठे परं त्रैलोक्यमङ्गलम्
"माझ्या गळ्यात मी त्रैलोक्याला मंगल करणारे एक कवच घालते."
शिष्याऽहं मंत्रशास्त्रेषु शंभोर्भगवतः पुरा
"मी पूर्वीपासून भगवंत शंभूंच्या मंत्रशास्त्राची शिष्या आहे."
शंभोश्च शिष्यो गरुडो गणयामि न तं ध्रुवम्
"शंभूंचा शिष्य गरुडसुद्धा आहे, पण मी त्याला खरा शिष्य मानत नाही."
इत्युक्त्वा सा जगामैका त्यक्त्वा नागगणान्रुषा
असे म्हणून ती एकटीच रागाने नागांचा समूह सोडून निघून गेली.
यत्र धन्वन्तरिर्देवः प्रसन्नवदनेक्षणः
जिथे धन्वंतरी देव प्रसन्न आणि तेजस्वी चेहऱ्याने उभा होता,
दृष्टिमात्रेण सर्वाश्च जीवयामास सुन्दरी
त्याच्या केवळ नजरेने सर्व सुंदर स्त्रियांना पुन्हा जिवंत केलं.
धन्वन्तरिस्तु भगवान्मन्त्रशास्त्रविशारदः
धन्वंतरी हा भगवंत, मंत्रशास्त्रात पारंगत,
दृष्ट्वा धन्वंतरिं देवी प्रहस्योवाच सत्वरम्
धन्वंतरीला पाहून देवी हसली आणि पटकन बोलली,
मनसोवाच वद जानासि किं सिद्ध शिष्योऽसि गरुडस्य च ।। 4.51.
मनात म्हणाली — सांग, तुला माहिती आहे का, तू सिद्ध आहेस की गरुडाचा शिष्य आहेस?
अहं च वैनतेयश्च शिष्यौ शंभोश्च विश्रुतौ
मी आणि वैनतेय, आम्ही दोघे शंभूचे प्रसिद्ध शिष्य आहोत.
इत्युक्त्वा सरसः पद्मं समानीय जगत्प्रसूः
असं म्हणून जगदजननीने सरोवरातून एक कमळ आणलं.
दृष्ट्वाऽऽगतं पद्मपुष्पं ज्वलदग्निशिखोपमम्
ते कमळाचं फूल, जणू काही अग्नीच्या ज्वाळेसारखं तेजस्वी, तिने आणलेलं पाहिलं.
तच्च धन्वतरिर्दृष्ट्वा समंत्ररेणुमुष्टिना
धन्वंतरीने ते फूल पाहून, मंत्र म्हणत आणि मूठ बांधून ते घेतलं.
देवी जग्राह शक्तिं च ग्रीष्मसूर्यसमप्रभाम्
देवीने उन्हाळ्यातल्या सूर्यासारखी चमकणारी शक्ती उचलली.
दृष्ट्वा जाज्वल्यमानां तां शक्तिं धन्वतरिः स्वयम्
ती जाज्वल्यमान शक्ती धन्वंतरीने स्वतः पाहिली,
तां च शक्तिं वृथा दृष्ट्वा प्रजज्वालेश्वरी रुषा
ती शक्ती व्यर्थ झाली असं पाहून देवी रागाने पेटली.
नागलक्षसमायुक्तं सिद्धमन्त्रेण मन्त्रितम्
नागलक्षासाठी सिद्ध मंत्राने ते मंत्रित केले होते.
धन्वतरिर्नागपाशं दृष्ट्वा च सस्मितो मुदा
धन्वंतरीने नागपाश पाहून आनंदाने हसला.
सर्पास्त्रमागतं दृष्ट्वा गरुडो हरिवाहनः 4.51.
सर्पास्त्र येताना पाहून, हरिवाहन गरुड
नागास्त्रं निष्फलं दृष्ट्वा कोपरक्तेक्षणा भृशम्
नागास्त्र निष्फळ झालं असं पाहून, रागाने लाल डोळ्यांनी ती अत्यंत संतापली.
भस्ममुष्टिं मन्त्रपूतां दृष्ट्वा च प्रेरितां यथा
मंत्रशुद्ध केलेली राखेची मूठ पुन्हा तशीच सोडलेली पाहिली,
निरस्तां भस्ममुष्टिं च दृष्ट्वा देवी चुकोप ह
ती राखेची मूठ परतवली गेली असं पाहून देवी संतापली.
शिवदत्तं च शूलं च शतसूर्यसमप्रभम्
शंकरांनी दिलेलं त्रिशूल, जे शंभर सूर्यांसारखं तेजस्वी होतं.
अथ ब्रह्मा तथा शंभुराजगाम रणाजिरम्
मग ब्रह्मा आणि शंभू दोघंही रणभूमीत आले.
दृष्ट्वा शंभुं जगद्गौरी विधिं च जगतां पतिम्
शंभू, जगद्गौरी आणि विधी या जगाच्या अधिपतींना पाहून,
धन्वन्तरिश्च गरुडः प्रणनाम सुरेश्वरौ
धन्वंतरी आणि गरुड यांनी देवांच्या अधिपतींना वंदन केलं.