एतस्मिन्नन्तरे तत्र चाजगाम मुनिः स्वयम्
तेव्हाच तिथे तो ऋषी स्वतः आला.
मां भोजय महाभागेत्येवं स नृपमुक्तवान्
त्याने राजाला म्हटलं, 'हे महाभागा, मला जेवू घाल.'
सकेशं पायसं दृष्ट्वा राजानं शप्तुमुद्यतः
राजा केसांसकट पायस घेऊन बसलेला पाहून तो त्याला शाप द्यायला सज्ज झाला.
जटामध्यात्समुद्भूतो ज्वलदग्निशिखोपमः
त्याच्या जटांमधून जणू ज्वलंत अग्नीच्या ज्वालेसारखा एक पुरुष प्रकट झाला.
नृपश्रेष्ठं स राजानं कोपेन हन्तुमुद्यतः
तो संतापाने त्या राजांना, जे राजांमध्ये श्रेष्ठ होते, नष्ट करायला निघाला.
सस्मार च महाभीतो राजा मम पदाम्बुजम्
राजा फार घाबरून माझ्या चरणकमळांचा स्मरण करू लागला.
एतस्मिन्नन्तरे चक्रं दुर्निवार्यं सुदर्शनम्
त्याच वेळी, थांबवता न येणारा सुदर्शन चक्र तिथे प्रकट झाला.
आविर्बभूव सहसा सभामध्ये च घूर्णितम् 4.50.
ते अचानक सभेमध्ये प्रकट होऊन फिरू लागलं.
सशैल सागरां पृथ्वीं काञ्चनीं भूमिमुत्तमाम्
पर्वत, समुद्र आणि सोन्यासारखी सुंदर पृथ्वी—
धावन्तं मुक्तकेशं तं भीतं कातरमातुरम्
त्याने मोकळे केस असलेला, घाबरलेला, घाईघाईने पळणारा आणि व्याकुळ झालेला त्या ऋषीला पाहिलं.
कैलासं सप्तवर्गं च ब्रह्मलोकमनामयम्
त्याने कैलास, सात लोक आणि निर्मळ ब्रह्मलोक पाहिला.
पादपद्मे पतन्तं च ददर्श विप्रपुङ्गवम्
त्याने त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला प्रभूच्या पायांवर पडताना पाहिलं.
नारायणवरेणैव बभूव विज्वरो द्विजः
नारायणाच्या कृपेनेच त्या ब्राह्मणाचा ताप पूर्णपणे गेला.
राजा मुनीन्द्रं संप्राप्य भोजयामास पायसम्
राजाने त्या श्रेष्ठ ऋषीला भेटून त्याला पायसाचा नैवेद्य दिला.
राजानमाशिषं कृत्वा भुक्त्वा विप्रो गृहं ययौ
राजाला आशीर्वाद देऊन आणि भोजन करून ब्राह्मण घरी गेला.
नश्यन्ति सर्वे प्रलये न मे भक्तः प्रणश्यति
सर्व काही प्रलयात नष्ट होते, पण माझा भक्त कधीच नष्ट होत नाही.
त्वं च लक्ष्मीर्महामाया सावित्री वा सरस्वती
तू लक्ष्मी आहेस, तूच महाशक्ती आहेस, सावत्री किंवा सरस्वतीसुद्धा आहेस.
गोपाङ्गनाश्च गोपाश्च सर्वे प्रियतमा मम 4.50.
सर्व गोपांगना आणि गोप हे माझ्या अत्यंत आवडत्या आहेत.
दत्त्वा सुदर्शनं चक्रं भक्तानां रक्षणाय च
मी सुदर्शन चक्र देऊन माझ्या भक्तांचे रक्षण करतो.
दुर्वाससो दर्पभङ्गः श्रुतो मत्तः सुरेश्वरि
दुर्वासांचा गर्व मी मोडला, हे तुला माहीत आहे, हे देवताधिपते.
श्रीराधिकोवाच पुराणे गोपनीयं च श्रोतुं कौतूहलं मम
श्रीराधिकेने विचारले: पुराणात हे गुप्त ठेवले आहे; मला ते ऐकायची फार उत्सुकता आहे.
श्रीनारायण उवाच कथां कथितुमारेभे श्रुतिरम्यां पुरातनीम्
श्रीनारायण म्हणाले: मी ती प्राचीन आणि रम्य कथा सांगायला सुरुवात केली.
इति श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे श्रीकृष्णजन्मखण्डे नारायणनारदसंवादे दुर्वाससो दर्पभङ्गो नाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणातील श्रीकृष्णजन्मखंडात नारायण आणि नारद यांच्या संवादात 'दुर्वासांचा गर्वभंग' नावाचा पन्नासावा अध्याय संपला.
श्रीकृष्ण उवाच पुरा समुद्रमथने समुत्तस्थौ महोदधेः
श्रीकृष्ण म्हणाले: पूर्वी समुद्रमंथनाच्या वेळी मोठ्या समुद्रातून काहीतरी प्रकट झाले.
सर्ववेदेषु निष्णातो मंत्रतन्त्रविशारदः
तो सर्व वेदांमध्ये पारंगत आणि मंत्रतंत्राचा जाणकार होता.
शिष्याणां च सहस्रेण गतः कैलासमीश्वरि
तो हजारो शिष्यांसह कैलासावर गेला, हे देवी.
लक्षनागैः परिवृतं शूलतुल्यं विषोल्बणम्
शंभर हजार सर्पांनी वेढलेला, भाल्यासारखा तीक्ष्ण आणि विषारी होता.
दम्भी धन्वन्तरेः शिष्यो धृत्वा तक्षकमुल्बणम्
डंभी हा धन्वंतरीचा शिष्य, त्याने उग्र तक्षकाला पकडले.
अमूल्यं मणिरत्नं च जहार मस्तके स्थितम्
त्याने तक्षकाच्या डोक्यावर असलेला अनमोल मणी काढून घेतला.
निश्चेष्टस्तक्षकस्तस्थौ तत्र मार्गे यथा मृतः
तक्षक त्या वाटेवर जणू मृतासारखा निश्चेष्ट उभा राहिला.