कतींद्राणां समूहश्च त्वया दृष्टः श्रुतोऽथवा
तुम्ही किती इंद्रांचे समूह पाहिले किंवा ऐकले आहेत?
शक्रस्य वचनं श्रुत्वा प्रहस्य विप्रबालकः
शक्राची वचने ऐकून, ब्राह्मण मुलगा हसला.
जानामि कश्यपं तात तव तातं प्रजापतिम् 4.47.
माझ्या प्रिय, मला तुझे वडील कश्यप आणि प्रजापती माहीत आहेत.
पिपीलिकासमूहं च व्यायतं धनुषां शतम् 4.47.
मुंग्यांच्या फौजेइतकी लांब, शंभर कमाने ताणलेल्या होत्या.
ब्राह्मण उवाच 4.47.
ब्राह्मण बोलला.
कर्मणा स्वाङ्गहीनश्च स्वाङ्गवृद्धश्च कर्मणा
कर्मामुळे माणूस स्वतःच्या अंगाचा तोटा होऊ शकतो, आणि कर्मामुळेच त्याचं अंग वाढू शकतं.
सुखदं पुण्यदं सारं नरकार्णवतारकम् 4.47.
हे सुख देणारं, पुण्य देणारं, सार्थक आणि नरकाच्या समुद्रातून तारून नेणारं आहे.
कटं कथं मस्तके ते लोमचक्रं च वक्षसि ।। 4.47.
तुझ्या डोक्यावर ती जखम कशी आली आणि छातीवर केसांचा गोल का आहे?
दुर्लभं श्रीहरेर्दास्यं भक्तिर्मुक्तिर्गरीयसी 4.47.
श्रीहरिची सेवा फार दुर्मिळ आहे; भक्ती मुक्तीपेक्षा श्रेष्ठ आहे.
विश्वकर्माणमानीय प्रियमुक्त्वा शतक्रतुः
विश्वकर्म्याला बोलावून, शतक्रतु त्याच्याशी प्रेमाने बोलला.
इत्येवं कथितं सर्वं शक्रदर्पविमोचनम् 4.47.
इंद्राचा अभिमान दूर करण्याची सर्व कथा अशी सांगितली गेली.
श्रीराधिकोवाच दर्पभङगं रवेश्चापि श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
श्रीराधिका म्हणाली: सूर्याचा गर्व मोडला गेला, ती खरी गोष्ट मला ऐकायची आहे.
श्रीकृष्ण उवाच माली सुमाली दैत्येन्द्रौ दीप्तिं कर्तुं समुद्यतौ
श्रीकृष्ण म्हणाले: माली आणि सुमाली हे दैत्यांचे राजा आपली तेजस्विता दाखवण्यासाठी उत्सुक होते.
महासंपन्मदोन्मत्तौ शंकरस्य वरेण च
मोठ्या संपत्तीचा आणि गर्वाचा माज त्यांना होता, शिवाच्या वरामुळे ते अजून बलवान झाले होते.
रुष्टः सूर्यः स्वशूलेन तौ जघानावलीलया
सूर्य रागावला आणि त्याने आपल्या शूलाने सहजपणे त्यांना ठार केले.
भक्तापायं च विज्ञाय शंकरो भक्तवत्सलः
शंकर, जो नेहमी भक्तांवर प्रेम करतो, त्याने आपल्या भक्तांना धोका ओळखला.
तौ च नत्वा शिवं भक्त्या जग्मतुर्निजमन्दिरम्
त्या दोघांनी भक्तीने शिवाला वंदन केले आणि आपल्या घरी परत गेले.
दृष्ट्वा संहारकर्तारं जिघांसन्तं हरं रविः
संहार करणारा हराने मारण्याचा विचार केला हे पाहून सूर्य पळून गेला.
दुद्राव च महादेवो ब्रह्मणो निलयं रुषा
महादेव रागाने ब्रह्माच्या घरी धावला.
दृष्ट्वा ब्रह्मा हरं रुष्टं तुष्टाव परमेश्वरम्
हर रागावलेला पाहून ब्रह्माने त्या परमेश्वराची स्तुती केली.
ब्रह्मोवाच त्वयैव सृष्टं सृष्टेश्च समारम्भे जगद्गुरो ।। 4.48.
ब्रह्मा म्हणाला: जगाच्या सुरुवातीला, हे जगगुरु, निर्माण फक्त तुझ्याच हातून झाली.
आशुतोष महाभाग प्रसीद भक्तवत्सल
सहज प्रसन्न होणाऱ्या, भाग्यवान आणि भक्तांवर प्रेम करणाऱ्या, कृपा कर.
ब्रह्मस्वरूप भगवन्सृष्टिस्थित्यन्तकारण
हे भगवंत, ब्रह्मस्वरूप, सृष्टी, स्थिती आणि संहाराचे कारण असलेले प्रभु,
स्वयं ब्रह्मा स्वयं शेषो धर्मः सूर्यो हुताशनः
तूच ब्रह्मा, तूच शेष, तूच धर्म, तूच सूर्य आणि अग्नी आहेस.
ऋषयो मुनयश्चैव त्वां निषेव्य तपोधनाः
ऋषी आणि तपस्वी, जे तपश्चर्येत महान आहेत, ते तुझी सेवा करतात.
इत्येवमुक्त्वा ब्रह्मा तं सूर्यमानीय भक्तितः
अशी प्रार्थना करून ब्रह्माने भक्तीभावाने सूर्याला आणले.
शंभुस्तमाशिषं कृत्वा विधिं नत्वा जगद्विधिः
शंभूनं ती आशीर्वाद दिल्यावर, जगाचा कर्ता विधी त्याला वाकून नमस्कार करतो.
इति धातृकृतं स्तोत्रं संकटे यः पठेन्नरः
जो मनुष्य संकटाच्या वेळी विधीने केलेलं हे स्तोत्र म्हणतो—
राजद्वारे श्मशाने च मग्नपोते महार्णवे
राजाच्या दारात, स्मशानात, बोट बुडत असताना किंवा मोठ्या समुद्रात—
इति श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे श्रीकृष्णजन्मखण्डे नारायणनारदसंवादे श्रीकृष्णराधासंवादे अष्टचत्वारिंशोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या श्रीकृष्णजन्म खंडातील नारायण-नारद संवाद व श्रीकृष्ण-राधा संवाद यामधील अठ्ठेचाळीसावा अध्याय संपला.