भृत्यापराधं सततं न गृह्णाति सदीश्वरः
खरा स्वामी आपल्या सेवकाचा अपराध कधीच स्वीकारत नाही.
दुर्बलः सबलो वाऽपि को दंडं कर्तुमक्षमः
कोण, मग तो दुर्बल असो वा बलवान, शिक्षा देण्यास असमर्थ असतो?
त्वत्प्रसादात्सुरश्रेष्ठ कृपया वर्द्धितस्त्वया
देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुझ्या कृपेने आणि दयाळूपणामुळे मी वाढलो आहे.
स्वयं विधातुः पौत्रश्च पुनः स्रष्टुं स्वयं क्षमः उवाच वचनं प्रीत्या प्रसन्नवदनेक्षणः
स्वतः विधीचा नातू असून, आता पुन्हा निर्माण करण्यास समर्थ झाल्यावर, त्याने आनंदाने आणि प्रेमाने हे शब्द उच्चारले.
संप्राप्य परमैश्वर्यं पूर्वस्माच्च चतुर्गुणम्
त्याने पूर्वीपेक्षा चारपट मोठे आणि सर्वोच्च सामर्थ्य मिळवले.
हतशत्रुर्मत्प्रसादाद्गत्वा पश्य शचीं सतीम्
माझ्या कृपेने त्याचे शत्रू संपले आणि त्याने सद्गुणी शचीला जाऊन पाहिले.
ददर्श पुरतो घोरां ब्रह्महत्यां सुदुःसहाम्
त्याच्या समोर भयंकर आणि सहन न होणारी ब्रह्महत्या उभी राहिली.
बृहस्पतिर्महाभीतः सस्मार मधुसूदनम्
बृहस्पती फार घाबरला आणि त्याने मधुसूदनाचे स्मरण केले.
स्वल्पाक्षरा च बह्वर्था तां शुश्राव बृहस्पतिः
बृहस्पतीने ती थोडक्यात पण अर्थपूर्ण वाणी ऐकली.
राधिके वचनं श्रुत्वा शिष्यं रक्षाधुनेति च
राधिकेचे 'आता तुझ्या शिष्याचे रक्षण कर' हे शब्द त्याने ऐकले.
चकार भस्मसात्तां च हुंकारेणैव लीलया
तिने सहजपणे 'हुं' असे म्हणून तिला राख केली.
ददर्श च्छिन्नभग्नां च शत्रुणा वचनाद्गुरोः
त्याने तिला, गुरुच्या शब्दाप्रमाणे, शत्रूने मोडून टाकलेली पाहिली.
प्रणम्य च गुरुं भक्त्या स्वकांतं प्रणनाम सा ऋषयो मुनयश्चैव हर्षगद्गदमानसाः
तिने भक्तीने आपल्या गुरुला वंदन केले आणि आपल्या प्रियाला देखील वाकून नमस्कार केला; ऋषी आणि मुनी आनंदाने गहिवरले.
योजयामास सत्कारं निर्मातुममरावतीम् 4.47.
त्याने सन्मानाने अमरावतीचे बांधकाम सुरू करण्याची तयारी केली.
नानारत्नविचित्राढ्यां मणिरत्नेंद्रनिर्मिताम्
ती नगरी विविध मौल्यवान रत्नांनी सजलेली आणि रत्नांचा अधिपती ज्याने ती घडवली होती अशी होती.
विश्वकर्मा गृहं गंतुं न शशाक विनाऽऽज्ञया
विश्वकर्म्याला आज्ञा मिळाल्याशिवाय त्या घरात जाता आले नाही.
विज्ञाय तदभिप्रायं तमुवाच विधिः स्वयम्
त्याचा हेतू ओळखून, विधीने स्वतः त्याच्याशी संवाद साधला.
श्रुत्वा तद्वचनं कारुः शीघ्रं प्रापामरावतीम्
ती वाणी ऐकताच कारागीर पटकन अमरावतीत पोहोचला.
हरिर्ब्रह्माणमाश्वास्य प्रस्थाप्य स्वगृहं च तम्
हरीने ब्रह्माला धीर देऊन त्याला त्याच्या घरी पाठवले.
दण्डी छत्त्री शुक्लवासा बिभ्रत्तिलकमुज्ज्वलम्
हातात दंड आणि छत्री, पांढऱ्या वस्त्रात, कपाळावर उजळ तिलक घेऊन तो चालला होता.
वयसाऽतिशिशुर्बुद्ध्या ज्ञानवृद्ध्या विचक्षणः
वयाने तो अजून लहानच होता, पण त्याच्या ज्ञानामुळे आणि समजुतीमुळे तो फारच शहाणा वाटत होता.
इंद्रद्वारे समुत्तिष्ठन्द्वारपालमुवाच ह
इंद्राच्या दरवाजाजवळ जाऊन, तो उभा राहिला आणि दरवाजावर असलेल्या रक्षकाला बोलला.
इत्येवं वचनं श्रुत्वा द्वारि ज्ञानं चकार तम्
ही वाक्यं ऐकून, दरवाजावरच्या रक्षकाने त्याला ओळखलं.
बालकानां बालिकानां समूहैः परिवेष्टितम् 4.47.
त्याच्या आजूबाजूला मुलं आणि मुलींचे समूह जमले होते.
प्रणनाम हरिर्भक्त्या तं हरिं शिशुरूपिणम्
हरिने भक्तीभावाने त्या बालरूपातील हरिला वंदन केले.
मधुपर्कादिकं दत्त्वा शक्रः पूजां चकार तम्
मधुपर्क वगैरे अर्पण करून, इंद्राने त्याची पूजा केली.
इंद्रस्य वचनं श्रुत्वा तमुवाच द्विजार्भकः
इंद्राची वचने ऐकून, त्या ब्राह्मण मुलाने त्याला उत्तर दिलं.
कतिवर्षं च निर्माणे भवान्संकल्पितो यथा
या सृष्टीत तुम्ही किती वर्षे आणि कशा प्रकारे निर्माण झालात?
एवंभूतं च निर्माणं न केनैंद्रेण निर्मितम्
अशा प्रकारचं निर्माण कोणत्याही इंद्राने केलं नाही.
बालकस्य वचः श्रुत्वा जहास स सुरेश्वरः
त्या मुलाची वचने ऐकून, देवांचा राजा हसला.