शुभाशुभं च यत्किंचित्सर्वं कर्मोद्भवं भवेत्
चांगले किंवा वाईट, जे काही आहे ते सगळे कर्मामुळेच होते.
चकाराराधनं भक्त्या नैष्कृत्यं च चकार ह
त्याने भक्तीने पूजा केली आणि प्रायश्चित्तही केले.
वनं गत्वा चिरं तिष्ठ विधाय मूर्तिमश्मनः अकामां चकमे शक्रः सर्वं जानाम्यहं प्रिये
वनात जाऊन, दगडाची मूर्ती घडवून, तिथे बराच काळ राहा; इंद्राने तिला इच्छा नसतानाही इच्छिले—प्रिय, मला सगळे माहीत आहे.
तथा च परभोग्या मे न भोग्या व्रजाधमे
म्हणून तू माझ्यासाठी नाहीस, दुसऱ्यांसाठी आहेस; जा, व्रजातील नीच व्यक्ती.
अहल्ये याति दैवेन तदुपायं निशामय
अहिल्या दैवाने निघून जाते; तो उपाय पाहा.
कामभोगेन त्याज्या सा कर्मभोगेन शुद्ध्यति 4.47.
कामभोगाने तिला सोडावे लागते; कर्मभोगाने ती शुद्ध होते.
षष्टिवर्षसहस्राणि कालसूत्रं प्रयाति सा
साठ हजार वर्षे ती काळाच्या प्रवाहात राहते.
स्वामिनो वचनात्सा तु प्रणम्य स्वामिनं भिया
स्वामीच्या आज्ञेने, भीतीने तिने स्वामीला वंदन केले.
षष्टिवर्षसहस्राणि भुक्त्वा भोगं मुनिप्रिया
साठ हजार वर्षे भोग उपभोगून, ऋषीची प्रियतमा—
त्रैलोक्यमोहनं रूपं विधाय मुनिकामिनी
तीने तीनही लोकांना मोहून टाकणारे रूप धारण केले, ऋषीची कामिनी—
अथ शक्रस्य वृत्तांतं परमं शृणु सुन्दरि
आता, सुंदरि, इंद्राची श्रेष्ठ कथा ऐक.
एकदा च गुरोः कोपात्प्रकृतेरवहेलनात्
एकदा गुरूच्या रागामुळे आणि स्वभावाचा अपमान केल्यामुळे—
शक्रस्त्यक्तगुरुर्दैवग्रस्तो दैत्यनिपीडितः
इंद्राने गुरूला सोडले, दैवाने ग्रासले, आणि दैत्यांनी त्रास दिला.
तदाज्ञया विश्वरूपं चकार च पुरोहितम्
त्या आज्ञेने त्याने विश्वरूपाला आपला पुरोहित केले.
दैत्यदौहित्रस्य भावं विज्ञाय च विचक्षणः
दैत्यकन्येच्या मनातील हेतू समजून, तो बुद्धिमान पुरुष सर्व काही ओळखून गेला.
विश्वरूपपिता त्वष्टा श्रुत्वा सद्यश्चुकोप ह 4.47.
विश्वरूपाचा वडील त्वष्टा हे ऐकताच क्षणातच प्रचंड संतापला.
यज्ञकुंडात्समुत्तस्थौ वृत्रो नाम महासुरः
यज्ञकुंडातून एक महाकाय असुर, वृत्र नावाचा, प्रकट झाला.
शक्रो महामुनेरस्थ्नां वज्रं कृत्वा सुदारुणम्
इंद्राने त्या महर्षीच्या हाडांपासून एक भयंकर वज्र तयार केला.
ब्रह्महत्या शुनासीरं दुद्राव हतचेतनम्
ब्रह्महत्या या पापाची मूर्ती, त्याला शुद्धी हरपलेल्या अवस्थेत पाठलाग करू लागली.
सप्ततालप्रमाणा सा शुष्ककण्ठोष्ठतालुका
ती सात ताडांच्या झाडाएवढी उंच होती, तिचे घसा, ओठ आणि तालू कोरडे पडले होते.
धावंतं परिधावंती बलिष्ठा हतचेतनम्
तो पळू लागला, आणि ती बलवान व हट्टी असलेली, शुद्धी हरपलेल्या अवस्थेत त्याचा पाठलाग करू लागली.
इंद्रो दृष्ट्वा च तां घोरां स्मारंस्मारं गुरोः पदम्
इंद्राने ती भयंकर मूर्ती पाहिली आणि तो वारंवार आपल्या गुरूंच्या पायांची आठवण काढू लागला.
तत्र गंतुं न शक्ता सा ब्रह्मणः शापकारणात्
ब्रह्मदेवाच्या शापामुळे ती तिथे जाऊ शकली नाही.
अथात्र नहुषो भूपस्त्रिलोकेशो बभूव ह
मग नहुष नावाचा राजा त्रैलोक्याचा स्वामी झाला.
शची श्रुत्वा महाभीता तारकां शरणं ययौ
हे ऐकून शचीला फार भीती वाटली आणि ती ताराकडे आश्रय घेण्यासाठी गेली.
शचीमाश्वास्य स्वगुरुर्जगाम तत्सरो मुदा 4.47.
तिच्या गुरूने शचीला धीर दिला आणि आनंदाने त्या सरोवराकडे गेला.
बृहस्पतिरुवाच त्वदीश्वरं स्वरेणैव निशामय भयं त्यज
बृहस्पती म्हणाले: 'आपल्या स्वराने आपल्या स्वामीचे ऐक, आणि भीती सोडून दे.'
सूक्ष्मरूपं परित्यज्य स्वरूपं च दधार सः
त्याने आपले सूक्ष्म रूप सोडून, आपले खरे रूप धारण केले.
दृष्ट्वा ननाम संप्रीत्या संप्रीतं त्यक्तकोपकम्
ती त्याला पाहून आनंदाने वाकली, आणि तोही प्रसन्न होऊन राग विसरला.
निधाय वक्षसि प्रेम्णा रुरोद प्रेमविह्वलः पुटांजलिः पुलकितो भक्तिनम्रात्मकंधरः
त्याने तिला प्रेमाने आपल्या छातीवर घेतले आणि प्रेमाने भारावून जाऊन रडू लागला, हात जोडले, अंग रोमांचित झाले, भक्तीने वाकला.