शैलेशैलेऽतिरम्ये च नद्यांनद्यां नदेनदे
प्रत्येक रम्य डोंगरावर, प्रत्येक नदीच्या काठी आणि प्रवाहात,
काञ्चने भूमिनिकरे वटमृलेऽतिनिर्जने
सोन्याच्या मऊ भूमीवर, वडाच्या दाट झाडीत आणि एकांत स्थळी,
भ्रमरध्वनिसंयुक्ते पुंस्कोकिलरुतश्रुते
जिथे मधमाशांचा गुंजारव आणि नर कोकिळांचा साद ऐकू येत होता,
चित्तेषु चेतनानां च हरणं योषितामहो
त्याने सर्व सजीवांच्या, विशेषतः स्त्रियांच्या, मनाला मोहून टाकलं.
पूर्णमब्दशतं दिव्यं स रेमे वामया सह
शंभर दिव्य वर्षे तो आपल्या प्रियेसोबत आनंदाने रमला.
तस्थतुस्तौ च तत्रैव संसक्तौ सततं मुदा
ते दोघे तिथेच सदैव एकत्र आणि आनंदात राहिले.
पतिविच्छेदसंतापं विजहौ सा रतिर्मुदा
रतीने पतीपासून दूर राहण्याचा दुःख आनंदाने सोडून दिला.
इत्येवं कथितं सर्वं रतिसंतापकारणम्
रतीच्या दुःखाचं कारण सर्व सांगितलं गेलं आहे.
शृण्वतां कर्णपीयूषं परमाश्चर्यमीप्सितम् 4.46.
हे ऐकणाऱ्यांसाठी कानांना अमृतासारखं, अत्यंत अद्भुत आणि मनापासून हवं असणारं आहे.
वसञ्छ्वशुरगेहे स पार्वत्या सह शंकरः
शंकर आपल्या सासऱ्याच्या घरी पार्वतीसह राहू लागला.
रत्नस्यन्दनमारुह्य रत्नसारपरिच्छदम्
रत्नांनी सजवलेल्या रथावर, मौल्यवान रत्नांच्या शोभेने नटून,
शतशृङ्गे सुवसने मलये गन्धमादने
शंभर शिखरांच्या पर्वतावर, सुंदर वस्त्रांनी सजून, मलय आणि गंधमादन या डोंगरांमध्ये,
पुलिन्दे च कलिन्दे च पुंड्रे पिंडारकेंऽधके
पुलिंद, कालिंद, पुण्ड्र, पिंडारक आणि अंधक या प्रदेशांत,
निकटेऽस्तगिरेः पार्श्ववटमूले मनोहरे
पश्चिम पर्वताजवळ, सुंदर वडाच्या मुळाशी.
नानास्थानेषु रहसि पशुपक्षिविवर्जिते
जनावरं आणि पक्षी नसलेल्या, वेगवेगळ्या एकांत ठिकाणी,
यत्रयत्र शिवं नीत्वा बभ्राम धरणीतलम्
शिव जिथे जिथे तिला घेऊन गेला, तिथे तिथे ते दोघं पृथ्वीवर भटकत होते.
कृत्वा विहारं सुचिरं न पूर्णं मानसं तयोः
खूप काळ आनंद घेतला तरी, त्यांचं मन पूर्णपणे तृप्त झालं नाही.
मायातीतोऽतिमायेशो मायासक्तः स्वमायया
तो माया ओलांडणारा आणि सर्वश्रेष्ठ मायाचा स्वामी, ती स्वतःच्या मायेमुळे गुंतलेली,
शक्तिशक्तिमतोस्तत्र न बभूव परिश्रमः 4.46.
शक्ती आणि शक्तिमान यांच्या मध्ये कधीच थकवा जाणवला नाही.
सुखसंसक्तमनसोः पुलकाञ्चितगात्रयोः
आनंदात रंगलेली मनं, अंगावर रोमांच उभे राहिलेले शरीर,
नग्नयोः सुखसंभोगाद्रतिशास्त्रविधिज्ञयोः
दोघंही नग्न, सुखाच्या मिलनात मग्न, प्रेमकलेत निपुण,
चन्दनागुरुकस्तूरीसिन्दूरबिन्दुलिप्तयोः
चंदन, अगर, कस्तुरी आणि कुंकवाच्या ठिपक्यांनी अंग माखलेलं,
वसनानां नूपुराणां कङ्कणानां च सुन्दरि
वस्त्र, पैंजण आणि कंकण यांचा, हे सुंदरिनी,
पुष्पतल्पं दलितयोर्बाष्पोत्कर्षं च बिभ्रतोः
फुलांच्या पलंगावर एकत्र झोपले असता, त्यांचे डोळे पाणावले.
भारेण विश्वंभरयोर्भाराक्रान्ता वसुन्धरा
विश्वाचे पालन करणारे दोघं जण, त्यांच्या वजनाने पृथ्वी भारावली होती.
तयोर्भरभराक्रान्तधरायाश्च भरेण च
त्या दोघांच्या भाराने आणि पृथ्वीच्या ओझ्याने,
कच्छपस्य भरेणैव सर्वाधारा समीरणाः
कच्छपाच्या भारामुळे सर्व आधार आणि वारे दाबले गेले.
सर्वं निवेदनं चक्रुर्नारायणपदाम्बुजे 4.46.
ते दोघं सर्व काही नारायणाच्या कमळपादांवर अर्पण करतात.
श्रीनारायण उवाच कालप्रयुक्तं कार्यं च सिद्धं तत्समयोचितम्
श्रीनारायण म्हणाले — काळाच्या प्रेरणेने जे कार्य होतं, ते त्या वेळेला पूर्ण झालं आहे.
पूर्णे वर्षसहस्रे च स्वेच्छया विरमिष्यति
एक हजार वर्ष पूर्ण झाल्यावर, तो स्वतःच्या इच्छेने थांबेल.