प्रलयप्रलयाद्यैकभवप्रलयकारण
प्रलयाचे कारण, प्रलयाचा आरंभ, एकमेव सृष्टीच्या प्रलयाचे कारण,
संहारकाले घोरे च सृष्टिसंहारकारण
भयंकर संहारकाळी, तुम्ही सृष्टी आणि संहाराचे कारण आहात.
कालस्वरूप कालेश काले च फलदायक
कालस्वरूप, काळाचे स्वामी, काळात फळ देणारे,
शिवस्वरूप शिवद शिवबीज शिवाश्रय
शिवस्वरूप, शुभता देणारे, शिवाचा बीज, शिवाचे आश्रय,
इत्येवं स्तवनं कृत्वा विरराम हिमालयः 4.44.
अशा प्रकारे हे स्तोत्र म्हणून हिमालय थांबले.
हिमालयकृतं स्तोत्रं संयतो यः पठेन्नरः
जो मनुष्य हिमालयांनी रचलेले हे स्तोत्र संयमाने वाचतो,
अथ वेदविधानेन संस्थाप्य वह्निमीश्वरः
मग वेदांच्या विधीनुसार प्रभूंनी पवित्र अग्नी स्थापन केला.
निवृत्ते विधिवद्यज्ञे विप्राय दक्षिणां ददौ
विधीप्रमाणे यज्ञ पूर्ण झाल्यावर, त्यांनी ब्राह्मणाला दक्षिणा दिली.
अथ प्रदीपमानीय शैलेंद्रनगरस्त्रियः
मग, दिवा आणून पर्वतराजाच्या नगरीतील स्त्रिया—
कृत्वा जयध्वनिं प्रीत्या शुभनिर्मञ्छनादिकम्
आनंदाने जयजयकार केला आणि शुभ शुद्धीकरणाची कृत्ये केली.
वासगेहं संप्रविश्य ददृशुः कामिनीगणाः
त्या प्रेमळ स्त्रियांच्या समूहाने अंतःपुरात जाऊन त्यांना पाहिले.
चन्दनागुरुकस्तूरीकुंकुमांचितविग्रहम्
त्यांचे रूप चंदन, अगर, कस्तुरी आणि कुंकवाने सुशोभित होते.
अपूर्वसूक्ष्मवेषाढ्यं सिंदूरबिंदुभूषितम्
त्यांनी कधीही न पाहिलेली, नाजूक वस्त्रे परिधान केली होती आणि कपाळावर सिंदूराचे टिळे होते.
नवीनयौवनस्थं च मुनीन्द्रचित्तमोहनम्
ते ताज्या तारुण्यात होते आणि मोठ्या ऋषींचे मनही मोहून टाकणारे होते.
अदितिं च शचीं चैव लोपामुद्रामरुंधतीम्
तेथे अदिती, शची, लोपाामुद्रा आणि अरुंधती होत्या—
शतरूपां च संज्ञां च सतीस्त्रीणां च षोडश 4.45.
शतरूपा, संज्ञा आणि सोळा अन्य सती स्त्रिया होत्या.
या याः स्थितास्तत्र तासां संख्यां कर्तुं च कः क्षमः तमूचुः क्रमशो देव्यो मधुरोक्तिं सुधामिव
तेथे उपस्थित असलेल्या सर्वांची गणना कोण करू शकेल? त्या देवींनी एकामागून एक, मधुर बोल बोलले.
सरस्वत्युवाच दृष्ट्वा प्रियास्यं चंद्राभं संतापं त्यज कामुक
सरस्वती म्हणाली: 'त्यांचे सुंदर, चंद्रासारखे मुख पाहून, हे कामुकांनो, तुमचा दुःख सोडून द्या.'
कालं गमय कालेश सदा संश्लेषपूर्वकम्
'हे काळाचे स्वामी, नेहमी तिच्या सहवासात राहून आपला काळ घालवा.'
लक्ष्मीरुवाच तिष्ठ संप्रति का लज्जा प्राणा यांति यया विना
लक्ष्मी म्हणाली: 'आता थांबा—यात लाज कसली? तिच्याशिवाय प्राणही जातात.'
सावित्र्युवाच तदाचम्य सकर्पूरं तांबूलं देहि भक्तितः
सावित्री म्हणाली: 'आता तोंड धुऊन, भक्तीने तिला कर्पूर घातलेला तांबूल द्या.'
जाह्नव्युवाच कामिन्याः स्वामिसौभाग्यं सुखं नातः परं भवेत्
जान्हवी म्हणाली: 'प्रेमळ स्त्रीसाठी आपल्या पतीचे सौभाग्य आणि सुख याहून मोठे काहीच नाही.'
रतिरुवाच कथं मम प्राणनाथो निःस्वार्थ भस्मसात्कृतः
रती म्हणाली: 'माझा प्राणप्रिय, निःस्वार्थ पती कसा राख झाला?'
जीवयसि विभो कामं कामव्यापारमात्मनि
'हे प्रभो, तुम्हीच कामदेवाला आणि त्याच्या प्रेमक्रीडेला पुन्हा जिवंत करता.'
दम्पतीविरहक्लेशं सर्वं ज्ञात्वा दयानिधे
पती-पत्नींच्या विरहामुळे होणाऱ्या सर्व दुःखाची जाणीव करून, दयाळूपणाचा सागर असलेल्या तुला—
इत्युक्त्वा कामभस्माथ ददौ सा ग्रन्थिबंधितम् 4.45.
असं म्हणून तिने कामाच्या भस्माला गाठ बांधून दिलं.
हरिस्तद्रोदनं श्रुत्वा करुणामयसागरः
हरिणे, करुणेचा महासागर असलेल्या त्याने, तो रडवेला ऐकलं.
दृष्ट्वा नारायणं धर्मं ब्रह्माणं च सुरानपि
त्याने नारायण, धर्म, ब्रह्मा आणि इतर देवतांना पाहिलं.
शंकरस्य वचः श्रुत्वा तमुवाच हरिः स्वयम्
शंकराचं बोलणं ऐकून, हरिने स्वतः त्याला उत्तर दिलं.
ऊचुर्देव्यो बहुतरं वाक्यं विनयपूर्वकम्
देवींनी अत्यंत नम्रतेने अनेक शब्द बोलले.