अपरं भवितव्यं च सर्वमुक्त्वा जगाम सा 4.42.
पुढे जे काही घडणार होते ते सर्व सांगून ती निघून गेली.
बभूवादर्शना योगात्सर्वासां सिद्धियोगिनी
योगशक्तीने सर्वांना सिद्धयोगिनी अदृश्य झाली.
स्मृत्वा तच्चरणाम्भोजं देहं तत्याज सुन्दरी
त्या कमलासारख्या चरणांचा स्मरण करून सुंदर स्त्रीने आपले शरीर सोडले.
संजहार पुरा येन दैत्यानामखिलं कुलम्
पूर्वी जशी तिने दैत्यांचे संपूर्ण कुल नष्ट केले होते, तशीच ती आपली शक्ती मागे घेत गेली.
जग्मुः शंकरसेनाश्च देशयज्ञं विनश्य च
शंकराच्या सैन्याने तेथून प्रस्थान केले आणि यज्ञभूमी नष्ट झाली.
सत्वरं सर्ववृत्तान्तं कथयामासुरीश्वरम् जगाम स्वर्णदीतीरं यत्र देवीकलेवरम्
सर्व घडलेली घटना त्यांनी लवकरच ईश्वराला सांगितली आणि जिथे देवीचे शरीर होते त्या सुवर्णनदीच्या काठी गेले.
नारायण उवाच अम्लानपद्मवक्त्रां तां शयानां जाह्नवीतटे
नारायण म्हणाले: ती ज्या ठिकाणी झोपली होती त्या जाह्नवीच्या काठी, तिचे मुख कधीही न कोमेजणाऱ्या कमळासारखे होते.
दधतीमक्षमालां च प्रतप्तकाञ्चनप्रभाम्
तीने हातात मण्यांची माळ धरली होती आणि तिच्या देहातून तापलेल्या सोन्यासारखा तेज झळकत होता.
दृष्ट्वा सतीशरीरं च प्रदग्धो विरहाग्निना
सतीचे शरीर पाहून, विरहाच्या आगीत जळून गेलेले—
कलत्रशोको बलवान्स्वात्मारामं परात्परम्
पत्नीच्या वियोगाचा शोक इतका प्रबळ होता की, स्वात्माराम आणि परात्पर प्रभूलाही तो सहन झाला नाही.
क्षणेन चेतनां प्राप्य तामुवाच त्रिलोचनः
क्षणभरातच भानावर येऊन, त्रिनेत्रीने तिला संबोधले.
साश्रुनेत्रोऽतिदीनश्च दीनानां शरणप्रदः
त्याच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले, तो फारच दुःखी झाला, आणि दुःखी लोकांना आश्रय देणारा तो—
शंकर उवाच शङ्करोऽहं तव स्वामी पश्य मां निकटागतम्
शंकर म्हणाले: मी शंकर, तुझा स्वामी आहे; पहा, मी तुझ्या जवळ आलो आहे.
शिवं शिवप्रदं सर्वसंपद्रूपं च सिद्धिदम्
मी शुभ आहे, शुभत्व देणारा आहे, सर्व संपत्तीचा मूळ आहे आणि सिद्धी देणारा आहे.
शक्तोऽहं च त्वया सार्द्धं सर्वशक्तिस्वरूपया
माझ्यात सर्व शक्ती तुझ्याबरोबर आहेत, कारण तूच सर्व शक्तींचं मूळ स्वरूप आहेस.
यश्च शक्तिं न जानाति ज्ञानहीनश्च निन्दति 4.43.
जो शक्तीला ओळखत नाही आणि अज्ञानामुळे तिची निंदा करतो,
स्वयं ब्रह्मा स्वयं विष्णुः साध्यभूता वयं तव
आम्हीच ब्रह्मा, आम्हीच विष्णू, आणि तुझ्यामुळेच आमचं अस्तित्व आहे.
मधुराभासदृष्ट्या च मां दग्धं सेचनं कुरु
तुझ्या मधुर आणि कोमल नजरेनं मला, जो यातनेनं जळत आहे, शांत कर.
कथमद्यापि रुष्टेव विलपन्तं न भाषसे
मी इतका आर्ततेनं बोलत असताना, तू अजूनही रागावल्यासारखी का काहीच बोलत नाहीस?
परित्यज्य च नः प्राणान्गन्तुं नार्हसि सुन्दरि
सुंदरी, आमचं जीवन सोडून जाणं तुला योग्य नाही.
पतिव्रते समुत्तिष्ठ कथं मां नाद्य सेवसे
पतिव्रते, उठ, आज तू मला का सेवा करत नाहीस?
इत्युक्त्वा मृतदेहं च प्रियाया विरहातुरः
असं म्हणून, प्रियेसोबतच्या विरहाने व्याकुळ होऊन, त्याने तिच्या मृत देहाजवळ गेला.
अधरे चाधरं दत्त्वा वक्षो वक्षसि शङ्करः
शंकराने तिच्या ओठांवर आपले ओठ ठेवले आणि छातीवर आपली छाती टेकवली.
पुनः स चेतनां प्राप्य वेगादुत्थाय शोकतः
पुन्हा शुद्धीवर येऊन, तो दुःखाने वेगाने उठला.
सप्तद्वीपसप्तसिन्धुं लोकालोकं च काञ्चनम्
सातही द्वीप, सातही समुद्र आणि सुवर्ण लोकालोक पर्वतावर,
शतशृङ्गगिरेः पार्श्वे जम्बुद्वीपे च भारते 4.43.
शंभर शिखर असलेल्या पर्वताच्या कडेला, जंबूद्वीपात, भारतात,
रुरोदोच्चैः स्वयं कृत्वा सति साध्वीत्युदीर्य च
त्याने स्वतः मोठ्याने रडत, 'सती! सध्वी!' असे हाक मारली.
तन्नेत्रं च सरो नाम मुनीनां तपसः स्थलम्
ते ठिकाण सरो नावाचं सरोवर झालं, जिथे ऋषी तप करत.
यत्र स्नात्वा पुनर्जन्म नराणां न भवेद्गिरे
जिथे स्नान केल्यावर, पर्वता, माणसांना पुन्हा जन्म घ्यावा लागत नाही.
त्यक्त्वा तां मानवीं मूर्तिं नरा यान्ति हरेः पदम्
ती मानवी देह सोडून, माणसं हरिच्या धामाला पोहोचतात.