मां मातरं च स्त्रीभावं कृत्वा येन ब्रवीषि च
तू, ज्याने स्त्रीरूप घेतलं आणि मला 'आई' म्हणतोस—
श्रुत्वा धर्मः सतीशापं नृपमूर्तिं विहाय च
सतीच्या शापाचं ऐकून, धर्माने आपलं राजरूप सोडलं.
धर्म उवाच परस्त्रीमातृबुद्धिं च कुर्वन्तं संततं सति
धर्म म्हणाला: जो नेहमी दुसऱ्याच्या स्त्रीकडे आईसारखं पाहतो—
अहं तवांतर्विज्ञातुमागतस्तव सन्निधिम् 4.42.
तुझ्या अंतरात्म्याची परीक्षा घ्यायला मी तुझ्या सान्निध्यात आलो आहे.
कृतं मे दमनं साध्वि न विरुद्धं यथोचितम्
साध्वी, मी माझं संयम पाळलं; ते योग्यच होतं, काहीही चुकीचं नव्हतं.
धर्मं स्वधर्मं विज्ञातुं कालं कलयितुं क्षमः
तो धर्म, आपली कर्तव्ये आणि योग्य वेळ ओळखू शकतो.
संहर्तुं यः क्षमः काले संहर्तारं भवं विभुः
जो योग्य वेळी संहार करू शकतो, तोच खरा संहारक आहे, प्रभो.
शत्रुं विधातुं मित्रं च सुप्रीतिं कलहं क्षमः
तो शत्रू, मित्र, गाढ मैत्री किंवा भांडण घडवू शकतो.
शापं प्रदातुं सर्वाश्च सुखदुःखवरान्क्षमः
तो शाप देऊ शकतो, आणि सुखदुःखाची सर्व वरं देऊ शकतो.
प्रकृतिर्निर्मिता येन महाविष्णुश्च निर्मितः
ज्याच्यामुळे प्रकृती निर्माण झाली, आणि ज्याने महाविष्णूचीही रचना केली—
येन शुक्लीकृतं क्षीरं जलं शीतं कृतं पुरा
ज्याच्यामुळे दूध पांढरं झालं, आणि पाण्याला थंडपणा आला—
अतितेजः समुत्थाय तेजोरूपाय मूर्त्तये
अत्यंत तेजाने उठून, तेजस्वी रूप धारण करण्यासाठी—
सर्वस्मै सर्वबीजाय सर्वेषामन्तरात्मने
सर्वांच्या मूळ कारणाला, सर्वांच्या अंतर्यामी असणाऱ्या तुला,
इत्युक्त्वा पुरतस्तस्यास्तस्थौ धर्मो जगद्गुरुः 4.42.
असे म्हणून, जगाचा गुरु धर्म तिच्यासमोर उभा राहिला.
पद्मोवाच सर्वांतरेषु सर्वात्मा सर्वज्ञः सर्वतत्त्ववित्
पद्मा म्हणाली — सर्वांच्या अंतर्यामी असणारा, सर्वज्ञ, सर्व तत्त्वांचा जाणणारा,
कथं मनो मे विज्ञातुं विडंबयसि किंकरीम्
माझ्या मनातले तुला माहीत असताना, तू आपल्या दासीला फसवतोस कसा?
त्वं च शप्तो मयाऽज्ञानात्स्त्रीस्वभावात्क्रुधा विभो
हे प्रभो, अज्ञानामुळे, स्त्रीस्वभावामुळे आणि रागातून मी तुला शाप दिला.
आकाशोऽसौ दिशः सर्वा यदि नश्यन्ति वायवः
जर आकाश, सर्व दिशा आणि वारे नष्ट झाले,
त्वं च नष्टो भवसि चेत्सृष्टिनाशो भवेत्तदा
आणि तूही नाहीसा झालास, तर सृष्टीच नष्ट होईल.
सत्ये पूर्णश्चतुष्पादैः पौर्णमास्यां यथा शशी
सत्ययुगात तू चारही पायांनी पूर्ण असतोस, जसा पौर्णिमेच्या रात्रीचा चंद्र.
पादक्षयश्च त्रेतायां भगवन्भविता तव
त्रेतायुगात, हे भगवन्, तुझा एक पाय कमी होईल.
कलिशेषे शेषपादस्तवाच्छन्नो भविष्यति
कलियुगाच्या शेवटी तुझा एकच पाय उरेल आणि तोही लपलेला असेल.
सत्ये सर्वव्यापकस्त्वं तदन्येषु च कुत्रचित्
सत्ययुगात तू सर्वत्र व्यापून असतोस, पण इतर युगांत फक्त काही ठिकाणी.
वैष्णवेषु च सर्वेषु यतिषु ब्रह्मचारिषु 4.42.
सर्व वैष्णवांमध्ये, संन्याशांमध्ये आणि ब्रह्मचारी लोकांमध्ये,
नृपेषु धर्मशीलेषु सत्सु सद्वैश्यजातिषु
धार्मिक राजांमध्ये, सज्जनांमध्ये आणि सच्च्या वैश्यांमध्ये,
एषु त्वं सततं पूर्णो धर्मराज विराजसे
या सर्वांमध्ये, हे धर्मराजा, तू नेहमी पूर्णपणे प्रकट असतोस.
अश्वत्थवटबिल्वेषु तुलसीचंदनेषु च
अश्वत्थ, वड, बेल, तुळस आणि चंदन यांच्यामध्ये,
विवाहेषु च पुष्पेषु विद्यमानोऽसि शाखिषु
लग्नसमारंभात, फुलांमध्ये आणि ज्या फांद्यांमध्ये तू वास करतोस,
वेदवेदांगश्रवणे जलेषु च सभासु च । श्रीकृष्णगुणनामोक्त श्रुतिगीतस्थलेषु च
वेद आणि वेदांगांचे श्रवण, पाण्यात, सभांमध्ये, आणि जिथे श्रीकृष्णाची गुणगायन व नामस्मरण होते,
व्रतपूजातपोन्याययज्ञसाक्षिस्थलेषु च
व्रत, पूजा, तप, पुण्यकर्म आणि यज्ञाच्या साक्षी ठिकाणीही तू वास करतोस.