साम्प्रतं बालकस्तस्थौ ध्यानस्थस्तत्र शौनक
त्या वेळी तो मुलगा तिथे ध्यानस्थ अवस्थेत बसून राहिला, हे शौनक.
शक्तिमान्परिपुष्टश्च सिद्धमन्त्रप्रभावत
सिद्ध मंत्राच्या प्रभावामुळे तो सामर्थ्यशाली आणि पुष्ट झाला होता.
रत्नसिंहासनस्थं च रत्नभूषणभूषितम्
रत्नांच्या सिंहासनावर बसलेला आणि रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेला होता.
गोपैर्गोपाङ्गनाभिश्च वेष्टितं पीतवाससम्
गोप आणि गोपींनी वेढलेला, पिवळ्या वस्त्रात होता.
ब्रह्मविष्णुशिवाद्यैश्च स्तूयमानं परात्परम्
ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतरांनी त्याची स्तुती केली; तो सर्वश्रेष्ठ आहे.
विरराम च शोकार्तो यदा तद्द्रष्टुमक्षमः 1.21.
तो दुःखाने व्याकुळ होऊन, ते दृश्य पाहू न शकल्याने थांबला.
बभूवाकाशवाणीति रुदन्तं बालकं प्रति
रडणाऱ्या त्या मुलाकडे आकाशातून आवाज आला.
सकृद्यद्दर्शितं रूपं तदेव नाधुना पुनः
एकदा दाखवलेले ते रूप आता पुन्हा दिसणार नाही.
एतस्मिन्विग्रहेऽतीते संप्राप्ते दिव्यविग्रहे
ते रूप नाहीसे झाल्यावर दिव्य रूप प्रकट झाले.
इति श्रुत्वा बालकश्च विरराम मुदाऽन्वितः
हे ऐकून तो मुलगा आनंदाने शांत झाला.
नेदुर्दुन्दुभयः स्वर्गे पुष्पवृष्टिर्बभूव ह
स्वर्गात दुंदुभी वाजल्या नाहीत; फुलांची वृष्टी झाली.
तनुं त्वक्वा स जीवश्च विलीनो ब्रह्मविग्रहे
त्याचे शरीर, त्वचा आणि जीव ब्रह्मस्वरूपात विलीन झाले.
आविर्भावस्तिरोभावः स्वेच्छया नित्यदेहिनाम्
ज्यांच्या देहाला नेहमीच अस्तित्व असतं, त्यांना आपली इच्छा असेल तेव्हा प्रकट व्हायचं किंवा अदृश्य व्हायचं असं होतं.
सौतिरुवाच मरीचिमिश्रैमुनिभिः सार्द्धं कण्ठाद्बभूव सः
सौति म्हणाला — मरीचि आणि इतर ऋषींसोबत तो गळ्यातून प्रकट झाला.
विधेर्नारदनाम्नश्च कण्ठदेशाद्बभूव सः
विधीच्या गळ्यापासून नारद नावाचा ऋषीही प्रकट झाला.
यः पुत्रश्चेतसो धातुर्बभूव मुनिपुंगवः
धातृच्या मनातून जन्मलेला पुत्र हा एक श्रेष्ठ ऋषी होता.
बभूव धातुर्यः पुत्रः सहसा दक्षपार्श्वतः
धातृचा पुत्र अचानक दक्षाच्या बाजूला जन्मला.
वेदेषु कर्दमः शब्दश्छायायां वर्त्तते स्फुटः
वेदांमध्ये छाया या शब्दात कर्दमाचं स्पष्ट उल्लेख आहे.
तेजोभेदे मरीचिश्च वेदेषु वर्त्तते स्फुटम्
तेजोभेद म्हणून मरीचिचं वेदांत स्पष्टपणे वर्णन आहे.
क्रतुसंघश्च बालेन कृतो जन्मान्तरेऽधुना
बाळानं दुसऱ्या जन्मात यज्ञांचा समूह केला होता.
प्रधानाङ्गमुखं धातुस्ततो जातश्च बालकः
धातृच्या मुख्य अंगापासून तेव्हा एक मुलगा जन्माला आला.
अतितेजस्विनि भृगुर्वर्त्तते नाग्नि शौनक
शौनक, अतिशय तेजस्वी असा भृगु आहे, अग्नी नाही.
बालोऽप्यरुणवर्णश्च जातः सद्योऽतितेजसा 1.22.
तो मुलगा लहान असतानाच अरुणवर्णाचा आणि मोठ्या तेजाने त्वरित जन्मलेला होता.
हंसा आत्मवशा यस्य योगेन योगिनो धुवम्
ज्यांच्या इच्छेने, योगाच्या बळावर, योगी नेहमी राहतात असे हंस आहेत.
वशीभूतश्च शिष्यश्च जातः सद्यो हि बालकः
तो मुलगा त्वरित जन्मून स्वतःवर संयम ठेवणारा आणि शिष्य झाला.
सन्ततं यस्य यत्नं च तपःसु बालकस्य च पुलस्तपःसु वेदेषु वर्त्ततेऽहः स्फुटेऽपि च
पुलस्त्य या मुलाच्या सातत्याने केलेल्या तपश्चर्येचा आणि प्रयत्नाचा वेदांत आजही स्पष्ट उल्लेख आहे.
स्फुटस्तपःसमूहश्च पुलहस्तेन बालकः तपःसंघस्वरूपश्च पुलस्त्यस्तेन बालकः
पुलहाने त्या मुलासोबत तपश्चर्येचा स्पष्ट समूह निर्माण केला; आणि पुलस्त्याने त्या मुलासोबत तपश्चर्येचा समुदाय रूप धारण केला.
त्रिगुणायां प्रकृत्यां त्रिर्विष्णावश्च प्रवर्त्तते
ती त्रैगुणिक प्रकृती आणि विष्णूच्या तीन रूपांत कार्यरत असते.
[http://puranastudy.page.tl/Atri-%26%232309%3B%26%232340%3B%26%232381%3B%26%232352%3B%26%232367%3B.htm अत्रि शब्दोपरि टिप्पणी] जटा वह्निशिखारूपाः पञ्च सन्ति च मस्तके
डोक्यावर अग्निसारख्या पाच जटा आहेत.
अपान्तरतमे देशे तपस्तेपेऽन्यजन्मनि
सर्वांत आतल्या भागात, त्याने दुसऱ्या जन्मात तपश्चर्या केली.