देहि त्वं स्वेच्छया कन्यां देहि भद्र शिवाय च 4.41.
तू आपल्या इच्छेने कन्येला दे; हे भद्र, ती शिवाला दे.
प्राक्तनाद्यस्य या कांता सा तं प्राप्नोति वल्लभम्
पूर्वजन्मी जी प्रियतमा होती, तीच या जन्मीही त्याला प्रिय पती मिळवते.
विवाहे नोत्सुकः शंभुः स्वात्मारामश्च तत्त्ववित्
शंभू विवाहासाठी उत्सुक नाही; तो स्वतःतच रमणारा आणि सत्य जाणणारा आहे.
देवानां पीडनं दृष्ट्वा ब्रह्मणा प्रार्थितो विभुः
देवतांचे दुःख पाहून, ब्रह्माने प्रभूला विनंती केली.
कृत्वा प्रतिज्ञां योगींद्रो दृष्ट्वा क्लेशमसंख्यकम्
योग्यांचा स्वामी, अनंत क्लेश पाहून, प्रतिज्ञा करून उभा राहिला.
तामाश्वास्य वरं दत्त्वा जगाम निजमंदिरम्
तिला धीर देऊन, वर देऊन, तो आपल्या निवासस्थानी गेला.
नारायणश्च भगवान्ब्रह्मा धर्मश्च सांप्रतम्
आता नारायण, भगवान, ब्रह्मा आणि धर्म एकत्र आहेत.
तत्र सर्वे मुदा युक्तैः समालोचनकर्तृभिः
तेथे सर्वजण आनंदाने एकत्र येऊन चर्चा करत होते.
तव प्रबोधने प्रीतिर्वर्द्धते महती सदा
तुला जागृत करण्यामध्ये तुझी आनंद नेहमीच वाढत राहते.
शिवां शिवाय शैलेंद्र स्वेच्छया चेन्न दास्यसि ।। । भविता वा विवाहश्च भवितव्यबलेन च
शैलराजा, जर तू स्वतःच्या इच्छेने शिवेला शंकराला दिली नाहीस, तरीही नियतीच्या जोरावर त्यांचा विवाह होणारच आहे.
आगमिष्यति देवो यो नारायणसहायवान् 4.41.
जो देव नारायणासोबत आहे, तो लवकरच येईल.
योगींद्राणां वरेण्यं तं ज्ञानिनां च गुरोर्गुरुम्
तो योग्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे, ज्ञानींचा गुरु आणि सर्व गुरूंचा गुरु आहे.
वरं ददौ शिवायै स शिवश्च तपसः स्थले
शिवाने तपाच्या स्थळी शिवेला तिच्या इच्छेचा वर दिला.
ब्रह्मादिस्तंबपर्यतं सर्वं नश्वरमस्थिरम्
ब्रह्मादि पासून गवताच्या पात्यापर्यंत सर्व काही नाशवंत आणि अस्थिर आहे.
एको महेंद्रः शैलानां पक्षांश्चिच्छेद लीलया
शैलांचा एक मोठा अधिपती सहजपणे त्यांची पंखे छाटून टाकतो.
के वा शैलेषु योद्धारः सुरैः सह हिमालय
हिमालय, देवांबरोबर लढू शकेल असा शैलांमध्ये कोण योद्धा आहे?
एकार्थे यदि शैलेन्द्र सर्वसंपद्विनश्यति
शैलराजा, एखाद्या एकाच कारणासाठी सर्व संपत्ती नष्ट झाली, तरी—
शरणागतरक्षार्थं प्राणांश्च दातुमर्हति
शरण आलेल्यांचे रक्षण करण्यासाठी आपले प्राणही द्यायला हवे.
दत्त्वा विप्राय स्वसुतामनरण्यो नृपेश्वर
राजा अनरण्याने आपल्या कन्येला ब्राह्मणाला दिले.
तमाशु बोधयामासुर्नीतिशास्त्रविदो जनाः
नंतर नीतीशास्त्र जाणणाऱ्या लोकांनी त्याला लगेच समजावले.
त्वमेव शैलराजेंद्र सुतां दत्त्वा शिवाय च 4.41.
शैलराजा, तूच स्वतः आपल्या कन्येला शिवाला दिल्यावर—
वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्य पर्वतेश्वरः
वसिष्ठांचे शब्द ऐकून पर्वतराजाने हसून उत्तर दिले.
हिमालय उवाच सुतां दत्त्वा स च कथमरक्षत्सर्वसंपदम्
हिमालय म्हणाला: कन्या दिल्यावर त्याने आपली सर्व संपत्ती कशी राखली?
वसिष्ठ उवाच चिंरजीवी धर्मशीलो वैष्णवो विजितेंद्रियः
वसिष्ठ म्हणाले: तो दीर्घायुषी, धर्मनिष्ठ, विष्णुभक्त आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा होता.
स्वायंभुवो मनुः पूर्वं ब्रह्मपुत्रोऽतिधार्मिकः
पूर्वी ब्रह्मपुत्र स्वायंभुव मनू अतिशय धर्मपरायण होता.
ततो जगाम वैकुण्ठं सहितः शतरूपया
नंतर तो शतरूपेसह वैकुंठात गेला.
एकादशो मनुश्रेष्ठो धर्मसावर्णिरुच्यते 4.41.
एकादश मनुंचे श्रेष्ठ नाव धर्मसावर्णी असे आहे.
अपुत्रको नृपश्रेष्ठस्तपसे पुष्करं गतः ।। 4.41.
राजांचा सर्वांत श्रेष्ठ राजा, ज्याला पुत्र नव्हता, त्याने तपासाठी पुष्कर येथे गेला.
ततः सुभग्नचित्तः सञ्चिन्तयन्दारसंग्रहम्
तेव्हा त्याचे मन फारच अस्वस्थ झाले आणि त्याने पत्नी मिळवण्याचा विचार केला.
ददर्श पद्मां युवती पद्मामिव मनोरमाम् 4.41.
त्याने एक तरुणी पाहिली, जी कमळासारखी सुंदर आणि मनमोहक होती.