भु्क्त्वा सुदुर्लभं वस्तु ननर्त प्रेमविह्वलः
अत्यंत दुर्मिळ असं काही मिळवल्यावर तो प्रेमाने भारावून नाचू लागला.
गायन्मम गुणान्भक्त्या सुकण्ठः पंचवक्त्रतः
तो भक्तीभावाने माझी गुणगाणी गात होता, त्याचा सुरेल आवाज पाचही तोंडांतून घुमत होता.
पपात डमरुर्हस्ताच्छृङ्गं च व्याघ्रचर्म च
त्याच्या हातातून डमरू, शृंग आणि वाघाचं कातडं खाली पडलं.
अतीव कमनीयं तद्रूपं ध्यात्वैकमानमः 4.37.
ती अत्यंत सुंदर मूर्ती ध्यानात ठेवून, तो एकचित्ताने नमस्कार करू लागला.
एतस्मिन्नन्तरे देवी दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी
तेवढ्यात, दुर्गा देवी — जी कठीण संकटांचा नाश करणारी आहे — प्रकट झाली.
रुदन्तं मूर्च्छितं दृष्ट्वा निपतन्तं च भक्तितः
त्याला भक्तिभावाने रडताना, बेशुद्ध पडताना आणि खाली कोसळताना पाहून,
सर्वं तां कथयामास कुमारः संपुटाञ्जलिः
कुमाराने हात जोडून तिला सगळं सांगितलं.
तां शप्तुमुद्यतां देवीमुत्थाय च त्रिलोचनः
ती देवी शाप द्यायला उठली, तेव्हा त्रिनेत्रधारीही उभा राहिला.
श्रुत्वा मनोहरं स्तोत्रं न शशाप शिवं शिवा
मनोहर स्तोत्र ऐकून, शिवा देवीने शिवाला शाप दिला नाही.
न लोकानां प्रभावश्च तपःसौभाग्यतेजसाम्
संपूर्ण लोकांमध्ये तप, सौभाग्य आणि तेज यांच्या प्रभावापेक्षा मोठं दुसरं काही नाही.
उवाच तं जगन्माता नीतिसारं परं वचः
जगद्जननीने त्याला नीतीचे आणि सत्याचे श्रेष्ठ असे शब्द सांगितले.
अहो तपःप्रभावश्च तेजसश्च न जीविनाम्
खरंच, तपश्चर्येचं आणि तेजाचं सामर्थ्य जिवंत प्राण्यांमध्ये कुणाकडेच नाही.
पार्वत्युवाच वक्ता चतुर्णां वेदानां जनकश्च स्वयं विभुः
पार्वती म्हणाली — तोच चारही वेदांचा वाचक आणि स्वतःच त्यांचा जनक, सर्वत्र व्यापलेला प्रभू आहे.
मुक्तिप्रदाता भक्तानां दाता च सर्वसंपदाम् 4.37.
तो भक्तांना मुक्ती देतो आणि सर्व संपत्तीही प्रदान करतो.
सदा ते परिपाल्याऽहं पोष्या भक्त्या च किंकरी
मी नेहमी तुझ्या संरक्षणाखाली आणि तुझ्या भक्तीने सेवा करत राहीन.
किंचिच्छुद्धं हिरण्येन किंचिद्वस्तु च वायुना
काही वस्तू सोन्याने शुद्ध होतात, तर काही वाऱ्याने शुद्ध होतात.
विष्णोर्निवेदितान्नेन यष्टव्याः सर्वदेवताः
विष्णूला अर्पण केलेल्या अन्नानेच सर्व देवतांची पूजा करावी.
अनिवेद्यमभक्ष्यं च नैवेद्यमुदरे हरेः
जे अर्पण केलेलं नाही किंवा जे खाण्यास अयोग्य आहे, ते हरिच्या पोटात अर्पण करू नये.
अमृतं सर्ववस्तूनामिष्टसारं सुदुर्लभम्
सर्व वस्तूंमध्ये हे अमृतासारखे आहे, सर्वांच्या इच्छेचा गाभा आहे आणि फारच दुर्मिळ आहे.
हन्त्यकालिकमृत्युं तदमृतं मूढरंजनम्
हे अमृत अकाली मृत्यू दूर करते आणि अज्ञ लोकांना आनंद देते.
यदृच्छया तं नैवेद्यं यो भुङ्क्ते साधुसंगतः
जो कोणी योगायोगाने ते नैवेद्य साधूंच्या संगतीत खातो—
यो निवेद्य हरिं भुङ्क्ते भक्त्या भक्तश्च नित्यशः
जो कोणी ते हरिला अर्पण करून भक्तीने खातो आणि नेहमी भक्त असतो—
श्रुतं पुरा त्वन्मुखतः पुष्करे मुनिसंसदि
पूर्वी पुष्कर येथे ऋषींच्या सभेत तुझ्या मुखातून मी हे ऐकले होते.
सुचिरं च तपस्तप्त्वा मया लब्धस्त्वमीश्वरः 4.37.
मी खूप काळ तपस्या करून शेवटी तुला, हे प्रभो, प्राप्त केले.
यतो न दत्तं नैवद्यं विष्णोर्मह्यं त्वयाऽधुना
कारण तू आता हे नैवेद्य विष्णूला किंवा मला अर्पण केले नाहीस—
अद्यप्रभृति ये लोका नैवेद्यं भुञ्जते तव
आजपासून जे लोक तुझे नैवेद्य खातील—
इत्युक्त्वा पार्वती माता रुरोद पुरतो विभोः
असे म्हणून पार्वती माता प्रभूंच्या समोर रडू लागली.
तदा शिवः शिवां भक्त्या कृत्वा वक्षसि सादरम्
तेव्हा शिवाने भक्तीभावाने आणि आदराने शिवेला आपल्या छातीवर घेतले.
करेण चक्षुषोर्नीरं संमृज्य च पुनःपुनः
त्यांनी हाताने तिच्या डोळ्यातील अश्रू पुन्हा पुन्हा अलगद पुसले.
परितुष्टा च सा देवी भर्तारं समुवाच ह
ती देवी संतुष्ट होऊन आपल्या पतीशी बोलली.