चक्षुषस्तामसात्पश्चाल्ललाटस्थाद्धरस्य च 4.36.
त्याच्या डोळ्यांच्या तामस गुणातून आणि हराच्या कपाळातून—
कोटितालप्रमाणश्च सूर्यकोटिसमप्रभः
कोट्यवधी ताडाच्या झाडाएवढा मोठा आणि कोट्यवधी सूर्यांसारखा तेजस्वी.
विभूतिगात्रः स विभुः सतीसंस्कारभस्मना
सर्वत्र व्यापून राहणारा तो प्रभू, सतीच्या अंत्यसंस्कारातील भस्माने आपले अंग शोभवून होता.
स्वात्मारामो यद्यपीशस्तथाऽपि पूर्णमब्दकम्
तो स्वतःमध्येच रमणारा आणि सर्वांचा स्वामी असला, तरीही तो पूर्णपणे दुःखात बुडून गेला होता.
प्रत्यङ्गं चापि तस्याश्च पपात यत्र यत्र ह
तिच्या प्रत्येक अंगाचा भाग जिथे जिथे पडला, त्या त्या ठिकाणी,
तदा शवावशेषं च कृत्वा वक्षसि शंकरः
शिवाने त्या वेळी तिच्या देहाचा केवळ मृतदेह उरू दिला आणि तो आपल्या छातीवर ठेवला.
तदा गत्वा महेशं तं कृत्वा क्रोडे प्रबोध्य च
मग कोणी त्या महादेवाजवळ गेला, त्याला मिठीत घेतले आणि जागे केले.
तदा शिवश्च संतुष्टः स्वं लोकं च जगाम ह
त्या वेळी, शिव समाधानी झाला आणि आपल्या लोकात परत गेला.
दिव्यस्रग्धारियोगेन नेच्छा नित्ये परे विभोः
दैवी हार आणि अलंकारांच्या योगाने, त्या नित्य आणि सर्वोच्च प्रभूला कोणतीही इच्छा राहत नाही.
न चेच्छा केशसंस्कारे स्वाङ्गवेषेण योगिनः
योग्यांना स्वतःचे केस सजवायची किंवा अंगाला अलंकार घालायची इच्छाही नसते.
गरुडद्वेषिणो नागाः शंकरं शरणं ययुः 4.36.
गरुडाचे शत्रू असलेले नाग, शंकराच्या आश्रयाला गेले.
न संवसामि गोलोके वैकुण्ठे तव वक्षसि 4.36.
मी ना गोलोकात राहतो, ना वैकुंठात, ना तुझ्या छातीवर.
पञ्चवक्त्रेण मन्नाम यो हि गायत्यहर्निशम्
जो कोणी पंचमुखी मंत्राने माझे नाव रात्रंदिवस म्हणतो,
इत्येवं कथितं सर्वे शंकरस्य यशोऽमलम्
अशा प्रकारे शंकराचे निर्मळ यश सर्वांना सांगितले गेले.
श्रीराधिकोवाच न शस्तं कथमुच्छिष्टं ब्रूहि संदेहभञ्जन
श्रीराधिकेने विचारले: उष्टे अन्न कसे योग्य आहे, ते मला सांग. माझा संशय दूर कर.
श्रीकृष्ण उवाच पापेन्धनानां दहने ज्वलदाग्निशिखोपमम्
श्रीकृष्ण म्हणाले: पापी लोकांचे पाप जाळण्यासाठी ते प्रज्वलित अग्नीच्या ज्वाळेसारखे आहे.
सनत्कुमारो वैकुण्ठमेकदा च जगाम ह
एकदा सनत्कुमार वैकुंठात गेला.
तुष्टाव गूढैः स्तोत्रैश्च प्रणम्य भक्तितो मुदा
त्याने गुप्त स्तोत्रांनी, भक्तीपूर्वक आणि आनंदाने नमस्कार करून स्तुती केली.
प्राप्तमात्रेण तत्रैव भुक्तं तेनैव किंचन
तो तिथे पोहोचताच, त्याने तेथे असलेले थोडेसे अन्न खाल्ले.
सिद्धाश्रमे च यद्दत्तं गुरवे शूलपाणिने
सिद्धाश्रमात गुरु शूलपाणी यांना जे दिले गेले होते, तेही त्याने घेतले.
भु्क्त्वा सुदुर्लभं वस्तु ननर्त प्रेमविह्वलः
अत्यंत दुर्मिळ असं काही मिळवल्यावर तो प्रेमाने भारावून नाचू लागला.
गायन्मम गुणान्भक्त्या सुकण्ठः पंचवक्त्रतः
तो भक्तीभावाने माझी गुणगाणी गात होता, त्याचा सुरेल आवाज पाचही तोंडांतून घुमत होता.
पपात डमरुर्हस्ताच्छृङ्गं च व्याघ्रचर्म च
त्याच्या हातातून डमरू, शृंग आणि वाघाचं कातडं खाली पडलं.
अतीव कमनीयं तद्रूपं ध्यात्वैकमानमः 4.37.
ती अत्यंत सुंदर मूर्ती ध्यानात ठेवून, तो एकचित्ताने नमस्कार करू लागला.
एतस्मिन्नन्तरे देवी दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी
तेवढ्यात, दुर्गा देवी — जी कठीण संकटांचा नाश करणारी आहे — प्रकट झाली.
रुदन्तं मूर्च्छितं दृष्ट्वा निपतन्तं च भक्तितः
त्याला भक्तिभावाने रडताना, बेशुद्ध पडताना आणि खाली कोसळताना पाहून,
सर्वं तां कथयामास कुमारः संपुटाञ्जलिः
कुमाराने हात जोडून तिला सगळं सांगितलं.
तां शप्तुमुद्यतां देवीमुत्थाय च त्रिलोचनः
ती देवी शाप द्यायला उठली, तेव्हा त्रिनेत्रधारीही उभा राहिला.
श्रुत्वा मनोहरं स्तोत्रं न शशाप शिवं शिवा
मनोहर स्तोत्र ऐकून, शिवा देवीने शिवाला शाप दिला नाही.
न लोकानां प्रभावश्च तपःसौभाग्यतेजसाम्
संपूर्ण लोकांमध्ये तप, सौभाग्य आणि तेज यांच्या प्रभावापेक्षा मोठं दुसरं काही नाही.