क्षणेन चेतनां प्राप्य कोपाद्दानवपुंगवः
क्षणात शुद्धीवर येऊन, दानवांचा श्रेष्ठ संतापाने उठला.
सरथे पातिते रुद्रे देवा देवर्षयो भिया 4.36.
रुद्र रथावरून खाली पडल्यावर, देव आणि देवर्षी घाबरले.
हरः सस्मार मामेव निर्भयो भयकारणम्
हराने भीतीच्या वेळी निर्भयपणे फक्त मलाच आठवले.
तदाऽहं कलया शीघ्रं वृषरूपं विधाय च
मग मी पटकन माझ्या अंशाने वृषभाचे रूप घेतले.
ददौ तस्मै स्वकवचं स्वशूलमरिमर्दनम्
मी त्याला माझे कवच आणि शत्रूंचा नाश करणारे त्रिशूल दिले.
मया दत्तेन शूलेन जघान त्रिपुरं हरः
माझ्या दिलेल्या त्रिशूलाने हराने त्रिपुराचा वध केला.
सद्यः पपात दैत्येन्द्रश्चूर्णीभूतश्च भूतले
त्या क्षणी दैत्यांचा राजा खाली पडला आणि पृथ्वीवर अगदी चुरडून गेला.
तत्याज शङकरो दर्पं विघ्नबीजं ततो विभुः
मग शंकरांनी आपला गर्व, जो विघ्नांचे मूळ आहे, सोडून दिला.
ततोऽहं वृषरूपेण वहामि तेन तं प्रियम्
त्याच्या नंतर मी वृषभाच्या रूपाने त्या प्रिय व्यक्तीला वाहून नेत असतो.
मनःस्वरूपो ब्रह्मा मे ज्ञानरूपो महेश्वरः
ब्रह्मा माझ्या मनाचा स्वरूप आहे आणि महेश्वर हे माझ्या ज्ञानाचे रूप आहे.
निद्रादयः शक्तयो यास्ताः सर्वाः प्रकृतेः कलाः
झोप वगैरे सर्व शक्ती या प्रकृतीच्या अंश आहेत.
मम कल्याणाधिदेवो हर्षरूपो गणेश्वरः 4.36.
माझ्या कल्याणाचा अधिदेव गणेश्वर आहे आणि तो आनंदाचा मूळ आहे.
सर्वैश्वर्याधिदेवी मे सर्वगोलोकवासिनः
सर्व ऐश्वर्याची अधिदेवी माझी आहे आणि सर्व गोलोकवासीही माझेच आहेत.
गोपाङ्गनास्तव कला अत एव मम प्रियाः
गोपिकांमध्ये तुझे अंश आहेत, म्हणूनच त्या मला प्रिय आहेत.
तेजःस्वरूपः सूर्यश्च प्राणा मे वायवः स्मृताः
सूर्य तेजाचा स्वरूप आहे आणि वारे हे माझ्या प्राणांसारखे मानले जातात.
मम शून्यो महाकाशो मदनो मानसोद्भवः
महाकाश म्हणजे माझे शून्य आणि मदन, जो मनातून उत्पन्न झाला, तोही माझाच आहे.
एतानि सृष्टिबीजानि महदादीनि चैव हि
ही सर्व सृष्टीची बीजे आहेत, ज्याची सुरुवात महतपासून होते.
जीवो मे प्रतिबिम्बश्च कर्मभोगाधिकारकः
जीव हा माझा प्रतिबिंब आहे आणि तो कर्मफळ भोगण्याचा अधिकारी आहे.
भक्तध्यानार्थदेहोऽयं मम स्वेच्छामयस्य च
भक्ती आणि ध्यानासाठी हे शरीर मी स्वतःच्या इच्छेने घेतले आहे.
इत्येवं कथितं राधे शिवदर्पविमोचनम्
राधे, अशा प्रकारे शंकरांचा गर्व कसा नाहीसा झाला ते सांगितले आहे.
श्रीनारायण उवाच पप्रच्छ राधिका देवी निगूढमभिवाञ्छितम्
श्रीनारायण म्हणाले – राधिकादेवीने मनातल्या खोल इच्छा असलेला एक गुप्त प्रश्न विचारला.
श्रीराधिकोवाच वद मे वाञ्छितं प्रश्नं सर्वसंदेहभञ्जनम् ।। 4.36.
श्रीराधिका म्हणाली – मला तो प्रश्न सांग, जो माझ्या सर्व शंका दूर करील.
सर्वज्ञानाधिदेवश्च शंकरः सर्वतत्त्ववित्
शंकर हे सर्व ज्ञानाचे अधिदेव आहेत आणि सर्व तत्त्वांचे जाणणारे आहेत.
कथं विभूतिगात्रश्च पञ्चवक्त्रस्त्रिलोचनः
तो, ज्याचे शरीर विभूतींनी भरलेले आहे, पाच तोंडे आणि तीन डोळे असलेला कसा आहे?
वृषेणाटति देवेन्द्रो विहाय वरवाहनम्
देवेंद्राने आपले सुंदर वाहन सोडून बैलावरून फिरायला सुरुवात केली.
वह्निशुद्धांशुकं त्यक्त्वा धत्ते शार्दूलचर्मकम्
तो अग्नीने शुद्ध केलेले वस्त्र बाजूला ठेवून वाघाची कातडी अंगावर घालतो.
नास्ति रत्नकिरीटेच्छा जटायां प्रीतिरुत्तमा
त्याला रत्नजडित मुकुटाची इच्छा नाही, उलट जटांमध्येच त्याला मोठा आनंद मिळतो.
चन्दनागुरुकस्तूरीसुगंधिकुसुमानि च
चंदन, अगरू, कस्तुरी आणि सुगंधी फुले—
एतद्वेदितुमिच्छामि व्यासेन कथय प्रभो
हे असं का आहे, हे मला जाणून घ्यायचं आहे; प्रभो, व्यासाच्या माध्यमातून मला सांग.
राधिकावचनं श्रुत्वा प्रहस्य मधुसूदनः
राधिकेचे बोल ऐकून मधुसूदन हसला.